Mayıs 2026’da Hava Yolculuğu Talebi Sert Düştü: IATA, Orta Doğu Savaşı ve Dev Jet Yakıtı Zammıyla Havayolu Kârları Yarıya İndi

Orta Doğu, durgunluğun merkez üssüydü. Bölgesel taşıyıcıların talebi Nisan ayında bir önceki yıla göre %46.6 oranında çöktü (bu eğilim Mayıs’a da yansıdı). Hava sahası kapanmaları ve rota değişiklikleri, büyük bir transfer trafiği kaybına yol açtı . 2026 tam yıl tahmini, Orta Doğu RPK’sının %11.4 daralması yönünde .

Diğer bölgelerde trafik büyüse de, hız kesmiş durumda:

• Afrika, 2026’da %10.0 ile en güçlü büyümeyi kaydetti. Seyahat rotalarındaki kaymalar bu büyümeyi tetikledi .
• Asya-Pasifik taşıyıcıları, yıl için %5.1’lik bir talep artışı gördü. Bu oran, daha önceki çift haneli büyüme hızlarına göre keskin bir düşüş .
• Latin Amerika toparlanmasını sürdürdü ve Nisan’da %5.0 büyüme kaydetti. Bu trendin Mayıs’ta da devam etmesi muhtemel .
• Avrupa Nisan’da %0.8 civarında mütevazı bir büyüme yakaladı .
• Kuzey Amerika neredeyse yataydı ve Nisan’da %0.3 daraldı .

İç Hatlarda Çöküş: ABD ve Çin Başı Çekiyor

Küresel iç hat hava yolculuğu Mayıs ayında net bir daralmaya girdi. IATA, iç hat RPK’nın bir önceki yıla göre %3.1 düştüğünü bildirdi. Bu, Nisan’daki %-0.04’lük düşüşe göre önemli bir kötüleşme .

Daralma, dünyanın en büyük iki iç hat pazarında yoğunlaştı:

• ABD iç hat trafiği keskin bir şekilde düştü .
• Çin iç hat trafiği de daraldı. İki pazar birlikte küresel iç hat RPK’nın yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor .

Hindistan dikkate değer bir istisnaydı. Nisan’da yavaşlamış olmasına rağmen (bir önceki yıla göre %1.6 düşüşle 140.8 lakh yolcu), ICRA Mayıs 2026’da bir toparlanma bildirdi. İç hat yolcu trafiği, bir önceki yıla göre %11.3 artarak yaklaşık 1.56 crore (15.6 milyon) yolcuya ulaştı. Ancak bu büyüme, Mayıs 2025’te Pahalgam terör saldırısı ve ardından gelen gerginlikler nedeniyle düşük olan baz etkisiyle desteklenmişti .

Havayolu Kârlarını Yarıya İndiren Akaryakıt Şoku

2026’da sektörün mali yapısını yeniden şekillendiren en büyük faktör jet yakıtı maliyeti. Orta Doğu’daki çatışma ve Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizlik, fiyatlarda dramatik bir sıçramaya neden oldu.

IATA’nın Haziran 2026 mali görünümü, 2026 yılı için ortalama jet yakıtı fiyatını varil başına 152 dolar olarak varsayıyor. Bu, 2025’teki yaklaşık 90 dolara kıyasla %70’lik bir yıllık artış anlamına geliyor . Bu durum, sektörün toplam akaryakıt faturasına yaklaşık 100 milyar dolar ekledi .

Havayolları için mali tablo ağır oldu. IATA, 2026’da küresel sektör net kârının 23.0 milyar dolar olacağını tahmin ediyor. Bu, 2025 için tahmin edilen 45 milyar doların ve Aralık 2025’te öngörülen 41 milyar doların kabaca yarısı .

Kaynak: IATA Haziran 2026 Mali Görünümü

Marj Sıkışması ve Sınırlı Verimlilik Artışı

Havayolu gelirinin 2026’da hala %9.4 artması beklenirken (yolculara yansıtılan yüksek bilet fiyatları sayesinde), maliyetlerdeki patlama bu kazanımları eziyor . IATA, marjların akaryakıt maliyeti şoku altında ağır baskı altında olduğunu ve daha fazla verimlilik artışı için sınırlı alan bulunduğunu belirtti . Net kâr marjının %2.0’ye gerilemesi bekleniyor. Bu, COVID-19 pandemisinden bu yana en zayıf sonuç .

IATA Genel Müdürü Willie Walsh, bu gerilemeyi iki ana faktöre bağladı: "jet yakıt fiyatlarındaki dramatik artış" ve "Orta Doğu’daki aksama nedeniyle önemli miktarda transfer trafiğinin kaybı" .

Rekor Doluluk Oranları, Ama Bir Bedeli Var

Talepteki daralmaya rağmen, bazı bölgelerde kapasite daha da hızlı kesildi. Küresel yolcu doluluk oranları (load factor) tarihsel olarak yüksek kaldı. IATA, 2026 tam yılı doluluk oranını %83.8 ile yeni bir rekor olarak tahmin ediyor. Bu, kısmen talep, kısmen de uçak sıkıntısı nedeniyle kapasite artışının sınırlanmasından kaynaklanıyor . Mayıs 2026’da iç hat doluluk oranı %83’e ulaştı. Kapasite %2.1 düşerken, talep %3.1 düştü .

Bu yüksek doluluk oranı çift uçlu bir kılıç: Verimli kapasite yönetimine işaret ederken, aynı zamanda havayollarının uçakları yere indirerek maliyetleri daha fazla düşürme kabiliyetini sınırlıyor. Bu da onları akaryakıt fiyat döngüsüne karşı savunmasız bırakıyor.

Sonuç

Mayıs 2026, pandemi sonrası havacılık toparlanmasının tek bir jeopolitik şokla kesin olarak durduğu ay olarak hatırlanacak. Orta Doğu çatışması, aynı anda hem önemli bir bölgesel talep merkezini yok etti hem de sektör genelinde kârlılığı yarıya indiren bir maliyet krizi yarattı. Orta Doğu dışındaki pazarlar mütevazı bir şekilde büyümeye devam ederken, rekor akaryakıt maliyetleri, kısıtlı kapasite ve zayıflayan küresel ekonomik görünüm, havayolları üzerindeki baskının yılın geri kalanında da süreceğini gösteriyor.