ABD'nin İhracat Yasağı Sonrası Asya, Yapay Zeka Sahnesini Nasıl Yeniden Şekillendiriyor

Haziran 2026'da ABD hükümeti, yapay zeka ihracat kontrollerini önemli ölçüde artırarak Anthropic'i en güçlü modellerini yabancı uyruklulara kapatmaya zorladı. Bunun yarattığı dalga etkisi anında geldi — ve Asya'dan geldi.

İki hafta içinde üç büyük gelişme rekabet ortamını yeniden şekillendirdi: Çinli bir siber güvenlik firması, kısıtlanan Mythos sistemine doğrudan bir rakip tanıttı; Japon bir girişim, yasaklanan ABD modellerini kullanmadan kıyaslamalarda onlarla eşleşen bir orkestrasyon modeli yayınladı; ve Anthropic, Alibaba'yı fikri mülkiyetine yönelik bilinen en büyük saldırıyı gerçekleştirmekle suçladı.

İşte kaynak kaynak, doğrulanmış bir döküm.

Her Şeyi Başlatan ABD İhracat Yasağı

12 Haziran 2026'da, TSİ 00:21'de (ABD Doğu Yakası saatiyle 5:21 PM), ABD Ticaret Bakanlığı emsalsiz bir ihracat kontrol direktifi yayınladı. Bu direktif, Anthropic'e en gelişmiş iki modeli olan Claude Fable 5 ve Claude Mythos 5'e tüm yabancı uyrukluların erişimini derhal durdurma emri veriyor ve ulusal güvenlik yetkilerine dayanıyordu . Yasak, konumdan bağımsız olarak, ABD vatandaşı olmayan herkesi kapsıyordu; buna Anthropic'in kendi yabancı uyruklu çalışanları da dahildi .

Anthropic, saatler içinde uyum sağlayarak her iki modeli de dünya çapındaki tüm müşteriler için tamamen çevrimdışına aldı; çünkü yalnızca yabancı uyrukluları seçici olarak engellemenin bir yolu yoktu . Diğer Claude modelleri etkilenmedi.

26 Haziran 2026'da ABD hükümeti kısmi bir istisna tanıdı. Ticaret Bakanı Howard Lutnick, doğrulanmış güvenlik önlemlerine sahip yaklaşık 100 güvenilir şirket ve federal kurum için Mythos 5'e yeniden yetki verdi .

Çin'in Cevabı: Tulongfeng, 'Mythos'un Çin Versiyonu'

24 Haziran 2026'da Pekin'deki ISC.AI 2026 konferansında Çinli siber güvenlik firması 360 Security Technology, iki yapay zeka aracını tanıttı: Tulongfeng ve Yitianzhen. Bunlar, açıkça Anthropic'in Mythos'una yönelik bir iç tepki olarak konumlandırıldı .

Kurucu Zhou Hongyi, Tulongfeng'i "Mythos'un Çin versiyonu" olarak nitelendirdi; bu bir güvenlik açığı keşfi ve otomatik savunma sistemiydi . Şirket, Tulongfeng'in halihazırda 3.432 yazılım kusuru tespit ettiğini ve bunlardan 105'inin Çin hükümeti tarafından doğrulandığını iddia etti .

Zhou, Mythos'a kıyasla %20-30'luk bir yetenek farkı olduğunu kabul etti ancak araçları stratejik bir zorunluluk olarak çerçeveledi ve tek bir "dahi hacker" yaklaşımına güvenmek yerine profesyonel bir saldırı ve savunma ekibi kurma ihtiyacını vurguladı .

İkinci araç olan Yitianzhen, otomatik siber savunma ve olay müdahalesini hedefliyor ve 360'ın, klasik bir Çin dövüş sanatları romanından alınan "Göksel Kılıç ve Ejderha Kılıcı" anlamına gelen "Yitian Tulong" paketi dediği şeyi tamamlıyor .

Japonya'nın Alternatifi: Sakana AI'nın Fugu Orkestrasyon Modelleri

ABD yasağının on gün sonrasında, Tokyo merkezli yapay zeka girişimi Sakana AI (yaklaşık 2,7 milyar dolar değerleme), 22 Haziran 2026'da Fugu ve Fugu Ultra'yı yayınladı . Sakana, daha büyük bir temel model oluşturarak rekabet etmek yerine temelde farklı bir yaklaşım benimsedi.

Fugu, yaklaşık 7 milyar parametreli küçük bir "koordinatör" modeldir. Görevleri, mevcut kamuya açık öncü modellerden oluşan bir havuza yönlendirir: şu anda GPT-5.5, Gemini 3.1 Pro ve Claude Opus 4.8 . Sistem, rolleri dinamik olarak atar: bilgi toplama için Gemini, matematiksel akıl yürütme için GPT-5.5 ve kodlama görevleri için dönüşümlü modeller .

Sakana, Fugu'nun orkestre edilmiş çıktılarının, kısıtlanmış iki modelden hiçbirini kullanmadan kıyaslama puanlarında Anthropic'in kısıtlanmış Fable 5 ve Mythos Preview'u eşleştirdiğini veya aştığını belirtiyor; bu da ABD ihracat kontrollerini etkili bir şekilde aşmak anlamına geliyor . Fugu Ultra, SWE-Bench Pro'da 73,7 puan alırken, Claude Opus 4.8 69,2 ve GPT-5.5 58,6 puan aldı . Sistem, 25 Haziran'da OpenRouter'da yayına girdi .

"Model havuzu değiştirilebilir olduğu için, herhangi bir sağlayıcı bir gecede ihracat kontrolüne tabi olursa, Fugu onun etrafından dolaşır," diye belirtti gözlemciler . Şirket, zamanlamayı açıkça bir tesadüf olmadığı şeklinde çerçeveledi ve Fugu'yu ABD öncü modellerine erişimi engellenen herhangi bir ülke veya kuruluş için bir alternatif olarak konumlandırdı .

Anthropic, Alibaba'yı En Büyük Damıtma Saldırısıyla Suçluyor

24 Haziran 2026'da Anthropic, ABD senatörlerine ve Beyaz Saray yetkililerine bir mektup göndererek Alibaba Group ve Qwen yapay zeka laboratuvarını Claude'a karşı "bilinen en büyük damıtma saldırısını" yürütmekle suçladı .

Anthropic, operatörlerin 22 Nisan ile 5 Haziran 2026 tarihleri arasında Claude ile 28,8 milyondan fazla etkileşim gerçekleştirmek için yaklaşık 25.000 sahte hesap kullandığını iddia etti . Kampanya, Claude'un yeteneklerini — özellikle yazılım mühendisliği ve aracısal akıl yürütme — sistematik olarak çıkararak bunları Alibaba'nın kendi Qwen modellerinde kopyalamayı hedefliyordu .

Bu ölçeğin, DeepSeek, MiniMax ve Moonshot AI'nın önceki toplam damıtma faaliyetini aştığı bildiriliyor . Haber patladığında Alibaba hisseleri 16 ayın en düşük seviyesine geriledi . Yayın anında Alibaba iddialara yanıt vermemişti .

Yeni Stratejik Mantık

Tek bir ABD politikasına verilen üç farklı Asya yanıtı, yeni bir stratejik mantığı ortaya koyuyor. Çin, kısıtlanmış ABD siber güvenlik yapay zekasının yurtiçi ikamelerini oluşturmak için harekete geçti ve yetenek açığını bir engel değil, geçici bir zorluk olarak kabul etti. Japonya, kısıtlamayı tamamen mimari bir geçici çözümle — rekabet yerine koordinasyonla — aştı. Ve iddia edilen damıtma yoluyla bazı Çinli firmalar, geliştirme sürecini tamamen kısa yoldan tamamlamaya çalışmış olabilir.

Çiplerle başlayan yapay zeka modellerine yönelik ihracat kontrolleri, şimdi küresel yapay zeka rekabetinin bir sonraki aşamasını tanımlayacak bir yenilik ve çatışma dalgasını tetiklemiş durumda.