Deribit’in 10,6 Milyar Dolarlık Opsiyon Vadesi: Yükseliş Bahislerinin %80’i Neden Değersiz Kaldı?

Bu gelişme, zaten ETF’lerden yoğun para çıkışı, madencilerin kârlılık baskısı ve zayıflayan kurumsal talep ile sarsılan kripto piyasası için önemli bir stres testiydi. Sonuç ise yükseliş yönlü pozisyonlar açısından ağır oldu: Piyasadaki yaklaşık 8,6 milyar dolarlık açık pozisyon kâr bölgesinin dışında sona erdi.

Vade sonunun büyüklüğü

Uzlaşma kapsamında yaklaşık 150.000 Bitcoin opsiyonu (yaklaşık 9,06 milyar dolar nominal değer) ve 1 milyon Ethereum opsiyonu (yaklaşık 1,57 milyar dolar nominal değer) işlem gördü .

Vade öncesinde bazı haberlerde yalnızca Bitcoin tarafındaki nominal değer yaklaşık 10 milyar dolar olarak veriliyordu. Tüm platformlardaki Bitcoin opsiyonlarının toplam açık pozisyonu ise yaklaşık 34,5 milyar dolara yaklaşmıştı. Deribit’in 26 Haziran vadeleri, bazı piyasa hesaplamalarına göre bu toplamın yaklaşık %79’unu oluşturuyordu .

“Max pain” seviyeleri ve put/call oranları

Opsiyon piyasasında “max pain”, sözleşmelerin vade sonunda en yüksek toplam zararla karşılaşacağı kullanım fiyatını ifade eder. Piyasa katılımcıları bu seviyenin fiyat üzerinde bir tür çekim etkisi yaratabileceğini düşünür; ancak bu seviye gelecekteki fiyat için bir garanti değildir.

26 Haziran’daki nihai göstergeler şöyleydi :

1’in altındaki put/call oranı, açık pozisyonlarda alım opsiyonlarının (call) satım opsiyonlarından (put) daha fazla olduğunu gösterir. Bu nedenle her iki varlıkta da vade öncesi pozisyonlanma genel olarak yükseliş yönlü görünüyordu.

Ancak spot fiyatlar max pain seviyelerinin oldukça altında kaldı. Bazı vade öncesi raporlarda Bitcoin için max pain 72.000 dolar, put/call oranı ise 0,81–0,83 aralığında hesaplanmıştı. Bu rakamlar, nihai uzlaşma verilerine kıyasla daha temkinli bir pozisyonlanmaya işaret ediyordu .

Yükseliş bahisleri neden kaybedildi?

Haziran ayındaki sert satış dalgası, yükseliş beklentisiyle alınan opsiyonları doğrudan vurdu:

• Birleşik açık pozisyonun yaklaşık 8,6 milyar dolarlık bölümü, yani toplamın yaklaşık %80’i, vade sonunda kâr bölgesinin dışında (OTM) kaldı. Bu, yükseliş beklentili call opsiyonlarının büyük bölümünün değersiz sona erdiği anlamına geliyor .
• Vade öncesinde Bitcoin’in spot fiyatı yaklaşık 59.648 dolar seviyesindeydi. Bu fiyat, bazı kaynakların verdiği 72.000 dolarlık max pain seviyesinin yaklaşık 12.000 dolar, nihai 70.000 dolarlık seviyenin ise yaklaşık 10.000 dolar altındaydı .
• Bitcoin, 25 Haziran’da kısa süreliğine 59.175 dolara geriledikten sonra 61.000 doların üzerine çıktı. Aynı satış dalgasında kripto piyasasındaki toplam likidasyonlar yaklaşık 1 milyar dolara yaklaştı .
• 70.000–72.000 doların üzerindeki kullanım fiyatlarına sahip yükseliş yönlü call opsiyonlarının neredeyse tamamı değersiz sona erdi. Böylece kaldıraçlı uzun pozisyonlar için ödenen primlerin önemli bir bölümü silindi.

Buradaki kritik nokta, 8,6 milyar dolarlık rakamın doğrudan yatırımcıların tamamının kaybı veya borsaların elde ettiği net kazanç olarak yorumlanmaması gerektiğidir. Bu rakam, vade sonunda kullanım koşullarını karşılamayan sözleşmelerin nominal değerini ifade eder.

Vade sonrasındaki fiyat hareketi ne anlatıyor?

Vade sonu tek başına piyasanın yönünü belirlemez. Bununla birlikte, büyük miktarda pozisyonun aynı anda kapanması; açık pozisyon, örtük volatilite, korunma işlemleri ve yatırımcıların yeni pozisyonlara geçişi üzerinde etkili olabilir.

• Bloomberg analistlerine göre, sözleşmelerin çoğu iyimser pozisyonları temsil ederken Bitcoin’in gerilemesi, yatırımcıları vade kapanışına doğru daha savunmacı veya doğrudan düşüş yönlü stratejilere itebilirdi. Bu durum satış baskısını artırabilirdi .
• Cointelegraph, Bitcoin’in 74.000 doların altında kalmasıyla ayıların vade öncesinde üstünlüğü elinde tuttuğunu yazdı. Vade sonunun piyasadaki pozisyonları “temizlemesi”, fiyatı belirli bir seviyeye sabitleyen baskıyı azaltabilirdi; ancak piyasanın temelindeki düşüş momentumunu tek başına değiştirmesi beklenmiyordu .
• VanEck, haziran ortasındaki ChainCheck değerlendirmesinde yatırımcıların kâr almak yerine zararına satış yaptığını belirtti. Baskının türevlerden çok spot ürünlerde yoğunlaşması, işlemlerin yalnızca korunma amacı taşımaktan ziyade gerçek bir risk azaltımına işaret ettiğini gösteriyordu .
• Bazı analistler vade sonunun kısa vadeli bir volatilite dalgası yaratabileceğini düşünürken ETF çıkışları, madenci stresi ve zayıf talep gibi makro baskıların vade sonrasında da devam edebileceği değerlendirildi .

ETF çıkışları talebin zayıfladığını gösterdi

Opsiyon vadesi, kripto piyasasının daha geniş bir riskten kaçış döneminden geçtiği sırada gerçekleşti.

ABD’deki spot Bitcoin ETF’lerinden 24 Haziran’da tek günde 469 milyon dolar net çıkış gerçekleşti. Ethereum ETF’lerinde ise aynı gün yaklaşık 30 milyon dolarlık çıkış görüldü .

Önceki 30 günlük dönemde Bitcoin ETF’lerindeki toplam çıkış yaklaşık 6,35 milyar dolara ulaştı. Bu dönem, bazı piyasa değerlendirmelerinde ETF’lerin işlem görmeye başlamasından bu yana en zayıf performans olarak tanımlandı . 26 Haziran’da sona eren üç haftalık süreçte toplam Bitcoin ETF çıkışlarının da 4,21 milyar doları aştığı bildirildi .

Kurumsal talepteki zayıflama, BlackRock’ın Bitcoin ETF’sinde 23 Haziran’da görülen 182 milyon dolarlık tek günlük çıkışla da kendini gösterdi . Strategy’nin (eski adıyla MicroStrategy) mNAV oranının 0,72’ye gerilemesi de Bitcoin ağırlıklı şirket hisselerinin, sahip olduğu BTC varlıklarına kıyasla belirgin bir iskontoyla işlem gördüğüne işaret etti .

XRP ve Solana ETF’lerinde akışlar sınırlı veya yatay kalırken Ethereum ETF’lerindeki çıkışlar, satış baskısının tek bir kripto varlığıyla sınırlı olmadığını gösterdi .

Madenci kapitülasyonu satış riskini artırdı

Bitcoin madencileri de aynı dönemde ciddi bir gelir baskısıyla karşı karşıya kaldı. Madenci kâr marjlarının %5’in altına indiği ve gelirlerin sıkıştığı bildirildi .

Bitcoin ağının toplam işlem gücünü, yani hashrate’i, Ekim 2025’ten bu yana %25’ten fazla geriledi. Bu, ekonomik koşulların kötüleşmesiyle önemli miktarda madencilik kapasitesinin ağdan çekilmiş olabileceğine işaret etti .

Madencilerin gelir durumunu izlemek için kullanılan Puell Multiple göstergesi 0,74’e düştü. Bu seviye, tarihsel olarak madencilerin finansal stres yaşadığı dönemlerle ilişkilendiriliyor . Ayrıca ağ hashrate’inin yaklaşık %20’sinin başa baş seviyesinin altında çalıştığı tahmin edildi. Bu da Bitcoin fiyatında olası bir yükseliş sırasında maliyetlerini karşılamak isteyen madencilerin satış yapma riskini artırdı .

Sonuç: Büyük vade sonu, tek başına düşüşün nedeni değildi

Deribit’in 26 Haziran’daki 10,63 milyar dolarlık opsiyon vadesi, yükseliş yönlü pozisyonların büyük bölümünün beklentileri karşılayamadığını gösterdi. Bitcoin ve Ethereum’un max pain seviyelerinin altında kalması, yaklaşık 8,6 milyar dolarlık sözleşmenin kâr bölgesi dışında sona ermesine yol açtı.

Bununla birlikte vade sonunu piyasadaki düşüşün tek nedeni olarak görmek doğru olmaz. ETF’lerden milyarlarca dolarlık çıkış, madencilerin zayıflayan ekonomisi, hashrate düşüşü ve kurumsal yatırımcıların risk azaltması daha geniş bir baskı tablosu oluşturdu. Opsiyonların kapanması bu pozisyonları piyasadan temizledi; fakat temel talep sorunlarını ortadan kaldırmadı.