MWC Shanghai 2026’da yapay zekâyı gelire dönüştürme yarışı

24-26 Haziran 2026’da düzenlenen MWC Shanghai, telekom sektörünün yapay zekâyı yalnızca maliyetleri düşüren bir araç olmaktan çıkarıp yeni bir gelir kalemine dönüştürme planlarını ortaya koydu. Huawei, ZTE ve Nokia farklı ürün ve iş modelleri açıklarken GSMA da operatörlere özel yapay zekâ geliştirilmesi için açık iş birliği girişimini ilerletti.

Huawei: “byte”tan “token”a geçiş

Huawei’nin etkinlikteki temel tezi, yapay zekâ çağında telekom operatörlerinin faturalandırma yaklaşımını değiştirmesi gerektiği yönündeydi. Geleneksel modelde gelir, veri trafiği yani “byte” üzerinden elde ediliyor. Huawei ise büyük dil modelleri ve yapay zekâ ajanlarının üretiminde kullanılan hesaplama birimleri olan “token”ların da yeni bir değer ve ücretlendirme ölçütüne dönüşebileceğini savunuyor .

Şirket bu yaklaşımı desteklemek için hizmet katmanı zekâsını, yapay zekâ için optimize edilmiş ağları ve yüksek performanslı depolama-hesaplama altyapısını bir araya getiren Service-Network-Compute entegrasyon stratejisini öne çıkardı . Amaç, operatörlerin hem klasik bağlantı hizmetlerinden hem de yapay zekâ iş yüklerinden değer elde edebilmesi.

Huawei’nin öne çıkan duyuruları şöyleydi:

• 10 AI-Optical Network (AI-ON) ürünü: Yapay zekâ merkezli hedef ağlar kurmak ve yapay zekâ hizmetlerinin yaygınlaştırılmasını desteklemek üzere tasarlanan tüm optik ağ çözümleri .
• Canlı şebekede yapay zekâ çıkarım hızlandırması: China Mobile Hubei ile yürütülen çalışmada Huawei, OceanStor A800 depolama altyapısıyla çalışan AI Inference Acceleration Solution çözümünü Çin’de bir operatörün canlı şebekesinde doğruladı. Uzun bağlamlı yapay zekâ çıkarım iş yüklerinde token aktarım hızında yüzde 372’ye varan iyileşme bildirildi .
• Çoklu ajan iş birliği platformları: Hizmet katmanında operatörlerin çağrı, deneyimden gelir elde etme ve ev genişbantı gibi alanlara özel yapay zekâ ajanları kurmasına yardımcı olacak platformlar .

Huawei yöneticisi Yang Chaobin, operatörler için stratejik yükseltme yolunu “5G-A x AI” formülüyle ifade etti. Bu yaklaşım, operatörlerin yalnızca trafik ve ağ deneyimini değil, yapay zekâ hizmetlerinin kendisini de gelir kaynağına dönüştürmesini hedefliyor .

ZTE: Ağ çekirdeği agentic yapıya kavuşuyor

ZTE, yapay zekâ yerleşik ağ çekirdeği AIR Core’un artık agentic yapay zekâ özelliklerini desteklediğini açıkladı. “Agentic AI”, yalnızca yanıt üreten modellerden farklı olarak hedef belirleyebilen, bir dizi adımı planlayıp uygulayabilen ve gerektiğinde ağ operasyonlarını otomatikleştirebilen yapay zekâ sistemlerini ifade ediyor.

AIR Core yaklaşımı, zekâyı doğrudan çekirdek şebekeye yerleştirerek otonom operasyonları ve yapay zekâ iş yüklerinin ağ üzerinden sunulmasını mümkün kılmayı amaçlıyor . Böylece ağ, yapay zekâ uygulamalarının kullandığı pasif bir taşıma katmanı olmanın ötesine geçerek bu iş yüklerinin yönetildiği ve ticarileştirildiği bir platforma dönüşebilir.

GSMA’nın Open Telco AI girişimi büyüyor

GSMA, Open Telco AI girişimini ilk olarak 2 Mart 2026’da Barselona’daki MWC’de AT&T ve AMD’nin kurucu desteğiyle başlattı. Girişim; telekom sektörüne özel açık modeller, ortak veri kümeleri, hesaplama kaynakları ve sektörün katkı sunabileceği bir topluluk portalı sağlayarak “Telco-Grade AI” olarak adlandırılan operatör seviyesinde yapay zekâ altyapısını geliştirmeyi hedefliyor .

Girişim, MWC Shanghai’da da gündemin önemli başlıklarından biri oldu. GSMA bir Yapay Zekâ Liderleri Yuvarlak Masa toplantısı düzenledi ve Open Telco AI’ın 35 ülkeden 46 üye kuruluşa ulaştığını belirtti . Güney Kore merkezli yapay zekâ veri değerlendirme şirketi Selectstar da resmi veri değerlendirme ortağı olarak girişime katıldı .

Bu çalışmanın arkasındaki temel gerekçelerden biri, ağ operasyonlarının operatörlerin işletme giderlerinin yüzde 34’ünü oluşturmasına karşın üretken yapay zekâ uygulamalarının yalnızca yüzde 16’sının bu alana yönelmesi. GSMA’ya göre sektöre özel veri ve modeller, genel amaçlı yapay zekâ araçlarının ağ teşhisi ve operasyon yönetimi gibi görevlerdeki sınırlılıklarını aşmaya yardımcı olabilir .

Çinli yapay zekâ modelleri maliyet hesabını değiştiriyor

MWC Shanghai’daki tartışmaların önemli arka planlarından biri de yapay zekânın hızla değişen maliyet yapısıydı. DeepSeek, Nisan 2026’da V4 modelini yayımladı. 1,6 trilyon parametreli Mixture-of-Experts mimarisine sahip olduğu belirtilen modelin, Nvidia CUDA altyapısına sıfır bağımlılıkla Huawei Ascend ve Cambricon çipleri üzerinde eğitildiği aktarıldı . Model, OpenAI ve Google DeepMind’ın önde gelen kapalı kaynak modelleriyle maliyet açısından rekabet edebilir olarak tanımlanıyor .

Daha geniş tabloda, 2026’nın ikinci çeyreğinde Çinli yapay zekâ modellerinin token başına fiyatlarının ABD merkezli öncü modellere kıyasla genel olarak 3 ila 10 kat daha düşük olduğu bildiriliyor . Örneğin Step 3.5 Flash’ın giriş ve çıkış fiyatları milyon token başına 0,10 ve 0,30 dolar olarak veriliyor; bu da benzer matematiksel akıl yürütme performansıyla GPT-4o’dan yaklaşık 25 kat daha ucuz olduğu anlamına geliyor . Çinli laboratuvarların açık ağırlıklı yapay zekâ sıralamalarında ilk beş sıranın dördünü aldığı da belirtiliyor .

Bu fiyat baskısı, küresel operatörleri yapay zekâ altyapısı ortaklıklarını, donanım tercihlerini ve token başına maliyet modellerini yeniden değerlendirmeye itiyor.

Nokia’nın agentic AI hamlesi

Nokia, MWC Shanghai ile aynı dönemde düzenlenen DTW26 etkinliğinde ağ operasyonlarını ve sabit şebekeleri hedefleyen bir dizi duyuru yaptı:

• Google Gemini entegrasyonu: Nokia, ağ izleme ve yönetim platformu Nokia Assurance Center’a Google’ın Gemini modellerini entegre edeceğini açıkladı. Şirket, telekom ağ operasyonları için altı özel ajan planlıyor; Router ve Event Triage adlı iki ajan şimdiden çalışır durumda .
• Otonom ağ portföyünün genişletilmesi: Nokia; Autonomous Networks Agent Library, Autonomous Networks Suite ve MantaRay SMO ürünlerini agentic AI özellikleriyle güncelledi. Çözümler, ağ performansını, güvenilirliğini ve operasyonel verimliliğini geniş ölçekte artırmayı amaçlıyor .
• Ev ve genişbant ağları için ajanlar: Şirket, 600 milyondan fazla konuşlandırılmış genişbant hattından elde edilen deneyimlere dayanan, ev ve sabit genişbant ağlarına özel agentic AI yeteneklerini tanıttı .
• NVIDIA ile AI-RAN çalışmaları: Nokia, NVIDIA ile stratejik AI-RAN ortaklığını sürdürürken T-Mobile, Indosat ve SoftBank Corp. ile yeni müşteri entegrasyonları duyurdu. Şirket ayrıca anyRAN yazılımının NVIDIA’nın GPU hızlandırmalı AI-RAN platformundaki işlevsel testlerini başarıyla tamamladığını bildirdi .

Sektörün ortak mesajı ne?

MWC Shanghai 2026’daki duyurular, şirketlerin farklı ürünler sunsa da benzer bir yöne işaret ettiğini gösteriyor:

• Gelir modeli bağlantının ötesine taşınmalı. Huawei’nin token ekonomisi, ZTE’nin agentic ağ çekirdeği ve Nokia’nın yapay zekâ destekli ağ çözümleri, operatörlerin yalnızca veriyi taşımaktan değil, yapay zekâ iş yüklerinden de gelir elde etmesi gerektiği fikrinde birleşiyor.
• Açık iş birliği kritik önem taşıyor. GSMA’nın Open Telco AI girişimi, telekom seviyesinde yapay zekânın ortak veri kümeleri ve modeller üzerinden geliştirilmesini amaçlıyor. Bu yaklaşım, tek bir operatörün sektörün tüm ihtiyaçlarını kendi başına karşılamasının zor olduğu kabulüne dayanıyor.
• Düşük maliyetli Çinli modeller rekabeti kızıştırıyor. DeepSeek ve diğer Çinli laboratuvarların fiyat-performans iddiaları, operatörler için yapay zekâ yatırımlarını daha erişilebilir hâle getirirken küresel tedarikçi dengelerini de etkileyebilir.
• Agentic AI bir sonraki aşama olarak görülüyor. Huawei ve Nokia, ağ yönetimi, müşteri deneyimi ve yeni hizmetlerin insan müdahalesi olmadan yürütülebilmesi için otonom ajanlara yatırım yapıyor.

MWC Shanghai 2026’nın telekom operatörlerine verdiği mesaj net: Yapay zekâ, yalnızca şebeke maliyetlerini azaltan bir araç değil, yeni bir ticari katman hâline geliyor. Token’lar, yapay zekâ ajanları ve akıllı altyapı etrafında kurulacak bu yeni gelir modelini oluşturan şirketler için fırsat penceresi şimdiden açılmış durumda.