Ürdün'de 9 Yıllık İdam Moratoryumu Sona Erdi: Güvenlik Güçlerini Öldüren 6 Kişi Asıldı

Ürdün, 21 Haziran 2026 Pazar günü güvenlik güçlerini öldürmekten hüküm giymiş altı kişiyi asarak, ülkede son infazların yapıldığı 2017'den bu yana süregelen dokuz yıllık idam moratoryumunu sona erdirdi . Hükümet Sözcüsü Muhammed el-Momani, infazların "ülkeyi korurken hayatını kaybedenler için adaleti sağlamak" amacıyla gerçekleştirildiğini belirterek, idam sırasında 100'den fazla mahkum bulunduğunu ve infazların "tek tek" devam edeceğini duyurdu .

İnfaz Edilen Mahkumlar ve Davaları

Altı infaz, güvenlik gücü mensuplarının ölümüyle bağlantılı üç farklı suç kategorisini kapsıyor :

1. 2018 Salt Terör Hücresi (iki kişi)

• Mahmud Nayif Musa ve Enas Enver Adil Salih, 2018 yılında Salt şehrinde bir terör hücresi kurmaktan hüküm giydi .
• Saldırıda altı güvenlik personeli hayatını kaybetti: Yarbay Muaz Hamis ed-Damani, Astsubay Ali Adnan Kavkaza, Çavuş Hişam Abdurrahman el-Akarba, Onbaşı Muhammed Ahmed Beni Yasin, Onbaşı Muhammed Halid el-Hayacne ve Onbaşı Ahmed İdris ez-Zubi .

2. 2022 ed-Dalabi Suikastı (bir kişi)

• İbrahim Mansur Muhammed, 2022 yılında akaryakıt zamlarına karşı düzenlenen protestolar sırasında Tümgeneral Abdurrezzak ed-Dalabi'yi öldürmekten hüküm giydi .

3. Uyuşturucu Operasyonlarında Memur Öldürme (üç kişi)

• Hamza Mahmud Mansur, 2014'teki bir narkotik operasyonu sırasında Onbaşı Husam Talib el-Abadi'yi vurarak öldürmekten idam edildi .
• Halid Esaf Fayiz, 2017'deki bir uyuşturucu operasyonunda Astsubay Muhammed Salame es-Sakar'ın ölümüne yol açan silahlı çatışma nedeniyle idam edildi .
• İhab Mahir Kemal, 2018'deki bir narkotik baskınında Üsteğmen Ahmed Halid er-Ravahne'yi öldürmekten idam edildi .

Yasal Gerekçe

Momani, tüm idam cezalarının Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından verildiğini, tüm temyiz yollarının tüketilmesinin ardından kesinleştiğini ve infazların Ürdün Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 359. maddesi uyarınca Devlet Güvenlik Mahkemesi Başsavcısı'nın gözetiminde gerçekleştirildiğini doğruladı .

Ürdün'de İdam Moratoryumlarının Tarihçesi

• 2006–2014: Kral II. Abdullah'ın 2005'te Ürdün'ün "Orta Doğu'da idam cezası olmayan ilk ülke olabileceğini" belirtmesinin ardından gayriresmi bir moratoryum uygulandı .
• Aralık 2014: Moratoryum, cinayetten hüküm giymiş 11 kişinin asılmasıyla kaldırıldı .
• 2015: Sajide er-Rişavi de dahil olmak üzere terör suçundan hüküm giymiş iki kişi idam edildi .
• 2017: Mart 2017'de 10'u terör, 5'i cinayet ve tecavüz suçlarından hüküm giymiş 15 kişi idam edildi .
• 2021: Bir infaz daha gerçekleştirildi .
• 2017–2026: Bu son infaz turuna kadar dokuz yıl boyunca hiçbir infaz yapılmadı .
• 21 Haziran 2026: Altı kişi asılarak idam cezası yeniden uygulanmaya başlandı .

Geniş Kapsamlı Yansımalar

• Hükümetin tutumu: Devlet, infazları güvenlik personeline yönelik ölümcül saldırılar ve ağır suç faaliyetleri içeren davalarda hukukun üstünlüğünün gerekli bir uygulaması olarak çerçeveledi .
• Gelecek infazlar: Momani, "Ürdün'de idam sırasında 100'den fazla kişinin bulunduğunu ve infazların 'tek tek' devam edeceğini" belirtti .
• İç siyasi bağlam: Bu karar, suç oranları ve idam cezasının uygulanmamasına yönelik kamuoyu tartışmalarının ardından geldi; benzer bir kamu baskısı 2014'teki infazların öncesinde de yaşanmıştı .
• Uluslararası tepkiler: Önceki döngülere dayanarak, insan hakları örgütlerinin ve Batılı hükümetlerin bu adımı "büyük bir geri adım" olarak kınaması bekleniyor .
• Hukuki durum: Ürdün yasalarında idam cezasını muhafaza etmektedir ve en az 2014'ten bu yana tek infaz yöntemi asmadır. İdam cezası; cinayet, tecavüz, terörizm, ağır soygun, uyuşturucu ticareti, yasadışı silah bulundurma, savaş suçları, vatana ihanet ve casusluk suçlarını kapsamaktadır .