Trump'tan İran'a Sert Ültimatom: 'Boğazı Kapatırsan Ülken Kalmaz' – Hürmüz Krizi ve 60 Günlük Barış Yol Haritası

IRGC'nin Boğazı Kapattığı Duyurusu

Doğrulandı. 20 Haziran Cumartesi günü İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, İsrail'in Lübnan'daki eylemlerini gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığını ve gemilerin yaklaşmaması gerektiğini duyurdu . IRGC, geçiş yapmaya çalışan herhangi bir gemiyi vuracaklarını belirtti .

ABD'nin Seyrüseferin Devam Ettiği İddiası

Tartışmalı olarak doğrulandı. Başkan Yardımcısı JD Vance, Fox News'a yaptığı açıklamada IRGC'nin iddiasını yalanlayarak boğazın açık ve erişilebilir olduğunu söyledi . CNBC'nin haberine göre, İran boğazı kapattığını duyururken ABD bu iddiayı çürüterek seyrüseferin devam ettiğini teyit etti . ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), 20 Haziran Cumartesi günü 55 ticari geminin boğazdan geçtiğini açıkladı . New York Times ise bu kapatma duyurusunun son zamanlarda yaşanan "yavaş trafik artışını" tehdit ettiğini, bunun da gerçek bir etkiye işaret ettiğini yazdı . Her iki tarafın iddiaları bağımsız olarak tamamen doğrulanamasa da, boğazdaki durumun tartışmalı olduğu açıktır.

Trump'ın 'Geçiş Ücreti' Tartışması

Eldeki kaynaklarda 60 günlük bir geçiş ücreti yasağına dair yeterli kanıt bulunamadı. Senatör Graham, Trump'ın görüşmeler başarısız olursa boğazı ele geçirip geçiş ücreti almayı planladığından bahsetmiş ve Trump Fox News'a "gerekirse boğazı devralabileceğini" ve petrolden %20 geçiş ücreti alacağını söylemiş olsa da , Trump'ın Truth Social hesabından "60 günlük geçiş ücreti yasağı" koyduğuna dair spesifik bir paylaşım bulunamamıştır.

Senatör Lindsey Graham'ın Boğazı Zorla Ele Geçirme Tehdidi

Doğrulandı. 21 Haziran Pazar günü, Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham (Güney Karolina), CBS'in Face the Nation programında ve ardından X hesabından yaptığı açıklamada, Cuma günü Başkan Trump'la 4.5 saat geçirdiğini ve İran anlaşmasının başarısız olması halinde "Başkan Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı zorla ele geçireceğine" inandığını söyledi . Ayrıca İran'ın ABD'yi sınaması halinde "Onları yok edeceğiz" uyarısında bulundu . Yahoo News, WPDE, Dawn ve Times Now gibi birçok yayın organı bu açıklamaları haberleştirdi .

İran Heyetinin İsviçre Görüşmelerinden Çekilmesi

Kısmen doğrulandı – çelişkili haberler mevcut. İran devlet medyası, İran heyetinin Trump'ın yorumlarını protesto etmek için 21 Haziran'da İsviçre'deki ABD-İran görüşmelerinden ayrıldığını duyurdu . Ancak, görüşmelere katılan bir diplomat gazetecilere İran heyetinin ayrılmadığını ve müzakerelerin hala devam ettiğini söyledi . HotAir bu durumu "Schrödinger'in Müzakereleri" olarak tanımladı; bir yanda İranlıların çekildiği iddiası, diğer yanda ise görüşmelere devam edildiği yönündeki haberler . Sonuçta görüşmeler arabulucuların bir yol haritası açıklamasıyla sonuçlandı.

Arabuluculardan 'Umut Verici İlerleme' ve Teknik Görüşme Raporu

Doğrulandı. Katar ve Pakistan'dan arabulucular, 22 Haziran'da ABD ve İran'ın, İsviçre'nin Bürgenstock tatil beldesindeki ilk günkü görüşmelerde "60 gün içinde nihai anlaşmaya ulaşmayı hedefleyen bir yol haritası" üzerinde mutabık kaldıklarını duyurdu . İsviçre Dışişleri Bakanlığı, teknik görüşmelerin "derhal başlaması" için koşulların oluştuğunu doğruladı . Katar ve Pakistan'ın ortak açıklaması, görüşmelerin çatışmayı sona erdirecek kapsamlı bir anlaşma için çerçeve oluşturduğunu belirtti .

Özet Değerlendirme

21-22 Haziran dönemi, diplomatik girişimlerin filizlenmeye başladığı bir ortamda maksimum gerilime sahne oldu. Trump çatışmanın en açık tehditlerini savurdu ("ülken kalmaz"), İran boğazı kapattığını ilan etti ve ABD bu iddiayı anında yalanladı. Graham, ABD'nin boğazı zorla ele geçirme planını kamuoyu önünde dile getirdi. İran heyetinin çekildiği haberi kafa karışıklığı yaratsa da, arabulucular müzakereleri kurtararak 60 günlük bir yol haritası üzerinde anlaşma sağladı ve teknik görüşmelerin devamına karar verildi. Kaynaklarda 'geçiş ücreti' ile ilgili Truth Social paylaşımı doğrulanamamıştır.