Amsterdam’ın Sloterdijk bölgesinde 6 Kasım 2026’da aktivistler, Microsoft’a kiralanması planlanan bir veri merkezinin inşaat sahasına girdi. Eylem, yapay zekâ altyapısının hızlı büyümesine karşı Avrupa’da düzenlenen iki günlük protestoların en dikkat çeken duraklarından biri oldu.
6
17
Sloterdijk’te neler yaşandı?
Eylemciler şantiye çitlerini aşarak alana girdi. Bazıları vinçlere tırmandı ve balonlar astı; haberlerde işaret fişeği yakıldığı ve göstericilerle polis arasında arbede yaşandığı da aktarıldı.
6
10
11 Eylemi, adı “Karşı Koy” diye çevrilebilecek Hollandalı grup Geef Tegengas düzenledi.
10
Şantiyeye girenlerin sayısı konusunda haberlerde farklı tahminler yer aldı. Reuters’ın tanığı sayıyı yaklaşık 100 olarak verirken, Geef Tegengas sözcüsü yerel yayın kuruluşu AT5’e sayının 500’e daha yakın olduğunu söyledi. Bunlar farklı kaynaklara dayanan tahminler; kesinleşmiş bir toplam olarak değerlendirilmemeli.
7 Al Jazeera ise alanda birkaç yüz aktivistin bulunduğunu bildirdi.
11
Gösteri yasağı ve gözaltılar
Capacity’nin haberine göre Amsterdam Belediye Başkanı gösteriyi yasaklamış, çevik kuvvet polisi de şantiyede bazı kişileri gözaltına almıştı.
7 Başka bir haberde gözaltına alınanların sayısı 150–200 olarak verildi. Ancak mevcut haberler, resmî makamlarca açıklanmış kesin bir toplamı doğrulamıyor.
8
Projenin sahibi kim, Microsoft’un rolü ne?
DutchNews, projenin geliştiricisi ve şantiye sahibi olarak Pure Data Centres’i gösteriyor; tesisin Microsoft’a kiralanması planlanıyor. Projeyle ilgili bir haberde Pure Data Centres’in 1 milyar dolardan fazla yatırım yapmayı öngördüğü belirtildi. Dolayısıyla haberlerdeki tanım, Microsoft’un sahibi olduğu bir şantiyeden ziyade Microsoft için geliştirilen bir Pure Data Centres projesi.
Pure Data Centres’in protestoculara güvenli biçimde ayrılmaları çağrısı yaptığı ve kaygılarını görüşmeye açık olduğunu bildirdiği aktarıldı. Ayrı bir habere göre Microsoft, barışçıl ifade hakkını desteklerken hukuka aykırı eylemlere karşı olduğunu söyledi.
Amsterdam’dan Avrupa’ya yayılan iki günlük kampanya
Amsterdam’daki eylem, Stop Dirty Data Centres (Kirli Veri Merkezlerini Durdurun) adı altında düzenlenen daha geniş bir seferberliğin başlangıcı oldu. Haberlerde kampanyaya 15 Avrupa ülkesinden 100’den fazla grubun katıldığı belirtilirken, Reuters eylemlerin 16 ülkede duyurulduğunu aktardı. Kaynaklar bu sayı farkının nedenini açıklamıyor.
5
17
Planlanan etkinlikler arasında Dublin’de yürüyüş, Varşova’da Polonya parlamentosu önünde protesto ve Danimarka’daki bir Microsoft veri merkezinin önünde gösteri vardı.
5
9 Koalisyon, hükümetler daha açık kurallar belirleyene kadar büyük ölçekli veri merkezi inşaatlarına ara verilmesini talep etti.
4
Aktivistler neden ara verilmesini istiyor?
Kampanyacıların dile getirdiği kaygılar; veri merkezlerinin elektrik ve su ihtiyacı, arazi kullanımı ve kamusal altyapı üzerindeki olası baskısının yanı sıra konut, istihdam ve yaşam maliyetleri üzerindeki muhtemel etkileri kapsıyor.
5
6 Bunlar koalisyonun ifade ettiği endişeler; sıralanan etkilerin her birinin Amsterdam’daki bu projede gerçekleştiğinin kanıtı değil.
Talep, mevcut veri merkezlerini kapatmak ya da teknolojik ilerlemeye karşı çıkmak değil; toplumsal ve çevresel kaygılar değerlendirilirken büyük ölçekli yeni projelere geçici olarak ara verilmesi.
13
14 Tartışmanın odağında bu nedenle yeni altyapının hangi koşullarda kurulacağı var: kampanyacılar, genişleme sürmeden önce hükümetlerin daha net kurallar koymasını istiyor. Amsterdam’daki eylem de bu talebi doğrudan büyük bir şantiyeye taşıdı.
4
14