Rus işgali altındaki Oleşki çevresinde ilan edilen altı günlük ateşkes, sivillere bölgeden ayrılmak ve insani yardım çalışmalarını yürütmek için kısa bir fırsat sundu. Haberlerde savaşın en uzun çok günlük ateşkesi olarak nitelenen yerel düzenleme 27 Ekim’de başladı, 1 Kasım’da uzatılmadan sona erdi. Ukrayna’nın diğer bölgelerindeki çatışmaları durdurmadı.
1
6
12
Ateşkes nerede ve ne zaman geçerliydi?
Ateşkes, 27 Ekim’de Kyiv saatiyle 03.00’te yürürlüğe girdi. İlk olarak Herson bölgesindeki Oleşki ve yakın çevresini kapsıyordu. Daha sonra insani yardım konvoylarının güvenli geçişini sağlamak amacıyla bölgenin Herson Oblastı içinde genişletildiği bildirildi. Ancak genişletilen alanın sınırları kamuoyuna açıklanmadı.
4
9
16
Düzenleme 1 Kasım’da Moskova saatiyle gece yarısında, yani GMT’ye göre 21.00’de sona erdi. Ukraynalı yetkililer, Rusya’nın ateşkesi uzatma teklifini reddettiğini söyledi.
1
55
Tahliye ve yardım çalışmaları
Rusya ve Ukrayna, ateşkesin sağlanmasında ABD First Lady’si Melania Trump’ın rol oynadığını belirtti. Papa XIV. Leo’nun da sürece dahil olduğu bildirildi; Vatikan daha önce Papa’nın Oleşki için insani ateşkes çağrısı yaptığını duyurmuştu. Diplomatik rollerin nasıl paylaşıldığına ilişkin haberler farklılık gösteriyor; mevcut kaynaklar müzakerelerin her aşamasını kimin yürüttüğüne dair tek ve ayrıntılı bir tablo sunmuyor.
4
11
13
Ateşkes, ciddi gıda ve ilaç sıkıntısı yaşayan sivillerin kentten ayrılabilmesini ve bölgeye yardım ulaştırılmasını amaçlıyordu. CBS News’e göre Ukrayna ve Rusya’dan insani yardım heyetleri 30 Ekim’de tahliye çalışmalarına başladı. Oleşki’den ayrılanların Ukrayna’ya dönmeden önce Rusya ve Belarus üzerinden geçmesi planlandı.
3 Haberlerde nadir görülen ortak bir operasyonla yüzlerce kişinin kentten ayrıldığı aktarıldı; ancak kaynaklar Oleşki’den tahliye edilenlerin kesin toplamını vermiyor.
12
Associated Press’in haberine göre bazı kent sakinlerine Ukrayna veya Rusya kontrolündeki bölgelere gitme ya da gıda ve ilacın bulunduğu kentte kalma seçeneği sunuldu.
14 Ayrı bir gelişme olarak Ukrayna ordusu, 1 Kasım’da Herson’un tehdit altındaki bölgelerinden 167 kişiyi tahliye ettiğini açıkladı. Bu rakam, Oleşki’den tahliye edilenlerin toplamı değildi.
1
Yardım hazırlıkları kapsamında belirlenen güzergâhlardaki mayınlar temizlendi. Associated Press, insani yardım konvoyunun hazırlandığını ve Oleşki’ye girmeyi beklediğini bildirdi; Papa XIV. Leo da daha sonra insani misyonun tamamlanmasını memnuniyetle karşıladı. Ancak bu haberler, teslim edilen yardımların tam dökümünü sunmuyor.
15
Ateşkesin gösterdikleri ve sınırları
Her iki taraf da altı günlük ara sırasında ihlal yaşanmadığını bildirdi. Bu, tarafların açıklamalarını yansıtıyor; mevcut haberler ateşkese uyumun bağımsız gözlemcilerce denetlendiğini ortaya koymuyor.
12
15
Oleşki’deki düzenleme, sınırlı bir ateşkesin tahliye ve insani yardım çalışmaları için alan açabileceğini gösterdi. Ancak coğrafi kapsamı dardı, uzatılmadan sona erdi ve savaş genelinde bir duraklama anlamına gelmedi. Aynı dönemde Dnipro’da düzenlenen bir Rus İHA saldırısı, ateşkes alanının dışındaki saldırıların sürdüğünü hatırlattı.
6
Papa XIV. Leo insani misyonu memnuniyetle karşıladı ve taraflar arasındaki iş birliğinin yeni barış girişimlerine kapı aralamasını umduğunu belirtti.
15 Bu, bir umut ifadesiydi; yerel ateşkesin daha geniş çaplı diplomatik bir atılıma dönüştüğünün kanıtı değil. Oleşki çevresindeki ateşkesin en somut sonucu, siviller ve yardım çalışmaları için açtığı kısa süreli fırsat oldu.