Suudi Aramco’nun CEO’su Amin Nasser, 5 Ekim’de Londra’da düzenlenen Energy Intelligence Forum’da küresel petrol stoklarının “ürkütücü derecede düşük” seviyelere indiği uyarısında bulundu. Çatışmanın başlamasından bu yana yaklaşık 3 milyar varillik petrol arzının kaybedildiğini, açığı hafifletmek için stoklardan 1 milyar varilden fazla petrol çekildiğini söyledi.
19
G7 ülkelerinin acil rezervlerden 100 milyon varil ham petrol ve dizel bırakma planı piyasaya geçici bir nefes aldırabilir. Ancak bu miktar, kaybedilen arzın yanında sınırlı kalıyor; stoklardan yeni çekimler de zaten azalan güvenlik tamponunu daha da daraltıyor.
18
Baskı neden sürebilir?
Nasser’e göre ham petrol ve rafine yakıt piyasalarındaki baskı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne bağlayan Hürmüz Boğazı tamamen açılana ve gemicilikte güven yeniden oluşana kadar devam edebilir. Boğazın açılması da tek başına stokları hızla eski düzeyine getirmeye yetmeyebilir: Üreticilerin talebi karşılarken tükenen envanterleri de yenilemesi gerekecek. Nasser, bunun iki yıla kadar sürebileceğini belirtti; bu, boğazın iki yıl daha kapalı kalacağı anlamına gelmiyor.
2
3
Körfez’den yapılan ihracat alternatif sevkiyat yöntemleriyle toparlansa da bu, küresel arz tamponunun yeniden dolduğu anlamına gelmiyor. Brent petrolün varil fiyatı savaş öncesi seviyelerin üzerinde, yaklaşık 100 dolar civarında seyretti.
2 Gemi güvenliği ve sigorta riskleri de petrol taşımacılığını zorlaştıran etkenler arasında.
11
Aramco alternatif güzergâhlara yöneliyor
Aramco, ham petrolü Doğu-Batı boru hattıyla Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na ulaştırıyor; Körfez’deki yüklemeler ve Umman açıklarında gemiden gemiye aktarımlar da sevkiyatın sürdürülmesine yardımcı oluyor.
1
12 Ancak Yanbu güzergâhında boru hattı kapasitesi ve limanın yükleme imkânları, Hürmüz’den geçen sevkiyat kaybını ancak kısmen telafi edebiliyor.
16
Şirket ayrıca dördüncü ve beşinci petrol ihracat güzergâhlarını değerlendiriyor; yurt dışındaki depolama kapasitesini artırmayı da gündeminde tutuyor. Bu adımların amacı, yeni kesintiler yaşanması hâlinde petrolü farklı yollardan pazara ulaştırabilmek.
4
10