Ekim 2026 başı itibarıyla El Niño güçlüydü ve şiddetini artırmayı sürdürüyordu. Ancak bu olayın yüzyılların, hatta bin yılın en güçlüsü olduğu henüz kanıtlanmış değil. Pasifik’teki günlük sıcaklık rekoru, mevsimlik endeksler, ileriye dönük tahminler ve mercanlardan elde edilen uzun dönemli kayıtlar farklı sorulara yanıt veriyor.
1
3
8
10
Pasifik’teki ölçümler ne gösteriyor?
29 Eylül’de Niño 3.4 bölgesindeki günlük ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 85,73°F’ye (yaklaşık 29,85°C) ulaştığı ve mevcut kayıtlardaki en yüksek seviyeyi gördüğü bildirildi. Bu, tek bir güne ait sıcaklık ölçümü; El Niño olayının tamamı için yapılmış bir güç sıralaması değil.
8
NOAA’nın üç aylık ortalamaya dayanan Okyanusal Niño Endeksi (ONI), Haziran–Ağustos döneminde +1,8°C’ye çıktı. Bu değer, güçlü El Niño aralığında. NOAA ayrıca doğu ekvatoral Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın +3,0°C’yi aşacak kadar üzerine çıktığını bildirdi. Bu ölçümler farklı bölgeleri ve yöntemleri kapsadığı için birbirinin yerine kullanılamaz.
1
6
NOAA’nın tahmini ne söylüyor, ne söylemiyor?
NOAA İklim Tahmin Merkezi, Kuzey Yarımküre’nin 2026 sonbaharı ve 2026–27 kışı boyunca çok güçlü bir El Niño görülme olasılığını yüzde 90’ın üzerinde değerlendirdi. Ayrıca ekim–aralık dönemine ait üç aylık Bağıl Okyanusal Niño Endeksi’nin (RONI) en az +2,5°C’ye ulaşma olasılığını yüzde 75 olarak açıkladı. Böyle bir değer, 1950’ye uzanan kayıtlardaki önceki olayları aşabilir.
3
4
Bunlar ileriye dönük tahminler; rekorun şimdiden kırıldığının teyidi değil. NOAA, güçlü bir El Niño’nun bu örüntüyle ilişkili etkilerin görülme olasılığını artırdığını, ancak bu etkileri kesin kılmadığını da vurguluyor.
18
Galápagos mercanları “bin yıl” tartışmasına nasıl ışık tutuyor?
Galápagos Adaları’ndaki modern ve eski mercanlardan yararlanan bir araştırma, son 40 yıldaki El Niño olaylarının sanayi öncesi döneme kıyasla ortalama yaklaşık yüzde 40 daha güçlü olduğunu bildirdi. Mercan kayıtları, modern ölçüm kayıtlarının kapsamadığı daha uzun bir dönemi incelemeye yardımcı oluyor.
Ancak bu bulgu, gelişmekte olan 2026 olayının tek başına son bin yılın en güçlüsü olduğunu kanıtlamıyor. Araştırmanın işaret ettiği, son birkaç on yıldaki El Niño olaylarının uzun dönemli geçmişe göre daha güçlü olduğu. 2026 olayının nihai zirvesi ve geçmiş olaylarla karşılaştırmadaki yeri ise ekim başında hâlâ belirsizdi.
3
Dünyada ve ABD’de ne tür etkiler bekleniyor?
El Niño, küresel hava düzenlerini değiştirerek bazı bölgelerde sıcak, kuraklık ve su sıkıntısı riskini; başka bölgelerde ise şiddetli yağış ve sel olasılığını artırabiliyor. Gelişmekte olan olayın dünya genelinde aşırı hava koşullarını etkilemeye başladığı bildirildi; etkilerin bölgeden bölgeye değiştiği de vurgulanıyor.
7
21
ABD’de de sonuçları tek bir kalıba indirgemek mümkün değil. Bu nedenle genel bir “her yerde aynı hava yaşanacak” varsayımı yerine mevsimlik görünüm ve yerel tahminleri takip etmek önemli. NOAA’ya göre tarihî güçte bir olay, El Niño’yla uyumlu etkilerin ihtimalini yükseltir; ancak belirli bir yerde belirli bir sonucun yaşanacağını garanti etmez.
18
Hazırlık çağrısı neden şimdiden yapılıyor?
Tahminler çok güçlü bir olasılığa işaret ediyor ve olası etkiler önceden planlama gerektiren sıcaklık, sel ve kuraklık risklerini kapsıyor. Avrupa Komisyonu’nun öngörüye dayalı risk analizi, olay zirveye ulaşmadan tahminleri hazırlık ve erken harekete geçme için kullanmanın önemini vurguluyor.
19
Bilim insanları ve Alerta El Niño kampanyası da hükümetlerden önleme ve uyum adımlarını şimdiden atmalarını istiyor; amaç, etkiler ağırlaştıktan sonra tepki vermek yerine risklere önceden hazırlanmak.
Özetle, uyarıları göz ardı etmek için erken; en uç tahminleri kesinleşmiş gerçek gibi sunmak için de. Ekim 2026 başında El Niño güçlüydü ve büyük olasılıkla daha da şiddetlenecekti. Ancak son gücü, tarihsel sıralamadaki yeri ve yerel etkileri henüz kesin değildi.
3
18