Katar’dan LNG arzı neden kış boyunca sınırlı kalabilir?

Japon enerji şirketi JERA’nın başkanı ve CEO’su Yukio Kani, Katar’dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının 2026 kışına kadar kısıtlı kalabileceğini düşünüyor. Bunun iki temel nedeni var: Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı aksaklıkları ve Katar’ın ihracat tesislerinde meydana gelen hasar. Bazı kargolar yeniden hareket etse de bu, düzenli sevkiyatların normale döndüğü anlamına gelmiyor. 210

Katar’daki aksama, ülkenin ötesinde bir piyasayı etkiliyor. Avrupa kış öncesinde gaz stoklarını yenilemeye çalışırken, Avrupa ve Asya’daki alıcılar Orta Doğu’dan gelmeyen arzın yerine başka kaynaklardan LNG arıyor. Kani, spot LNG fiyatlarının yüksek kalabileceği veya daha da yükselebileceği görüşünde; ancak olası artışın boyutu belirsiz. 348

Katar LNG’si neden hâlâ risk altında?

Hürmüz Boğazı, Katar’ın LNG ihracatı için kritik bir güzergâh. Tanker trafiği son dönemde artsa da geçişler savaş öncesi seviyelerin çok altında ve ihracat henüz normale dönmüş değil. 10 Kani de Katar LNG’sinin yakın zamanda piyasaya dönmesini beklemediğini söyledi. 2

Sorun yalnızca gemilerin geçişi değil. Katar’ın Ras Laffan ihracat tesisi, mart ayında hasar gördükten sonra düşük kapasiteyle çalışıyor. Hasarlı LNG tesislerinin onarılması zaman alacak: QatarEnergy üç ila beş yıllık bir onarım süresinden söz ederken, Kani bazı tesislerin iki ila üç yıl içinde bile yeniden devreye alınamayabileceğini belirtti. Bu tahminler, toparlanmanın bu kışın ötesine uzayabileceğine işaret ediyor; ancak tam kapasiteye dönüş için kesin bir takvim sunmuyor. 15

Mücbir sebep bildirimleri teslimat aksaklıklarını kışa taşıyor

QatarEnergy, Asya ve Avrupa’daki bazı müşterileri için mücbir sebep bildirimlerini uzattı. Bu bildirim, şirketin belirli teslimat yükümlülüklerini yerine getiremeyeceğini açıklaması anlamına geliyor. İtalyan alıcı Edison, Katar’dan teslimatların aralık ayının başından önce yeniden başlamayacağını bildirdi. 1

Bu nedenle alıcıların eksik kalan arzı başka kargolarla karşılaması gerekiyor. Şirketler ABD ve diğer kaynaklara yöneliyor; ancak Katar’dan gelmeyen hacimleri ikame etme çabası, Avrupa ve Asya’daki alıcılar arasındaki rekabeti artırıyor. Mevcut haberler, her alıcının aynı ölçüde açıkla karşılaşacağını ya da aynı alternatiflere erişebileceğini göstermiyor. 68

Kani fiyatların neden güçlü kalabileceğini düşünüyor?

Kani’nin değerlendirmesinin temelinde azalan arz ve eksik hacimleri karşılamak için artan talep var. Avrupa’daki gaz stoklarının düşük olmasının ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların spot LNG fiyatlarını yukarı çekebileceği uyarısında bulundu. Haziran ayında ise Avrupa kış öncesi stoklarını yenilerken fiyatların görece güçlü kalabileceğini söylemişti. 34

Kani, 2 Ekim’de verdiği bir röportajda spot LNG fiyatlarının bir yıl önceki seviyesinin yaklaşık iki katına çıktığını ve piyasanın yaklaşan kış konusunda endişeli olduğunu belirtti. Bu, o tarihteki piyasa görünümünü ve Kani’nin değerlendirmesini yansıtıyor; fiyatların ne kadar daha yükseleceğine dair kesin bir tahmin değil. Fiyatların seyri arz miktarına, gemilerin Hürmüz’den ne kadar güvenli ve düzenli geçebileceğine ve alıcıların kargolar için ne ölçüde rekabet edeceğine bağlı olacak. 2

Kani ayrıca Rusya’dan Avrupa’ya gaz teslimatlarının 1 Ocak 2027’de sona ermesinin beklendiğini söyledi. Böyle bir gelişme Avrupa’nın alternatif arz arayışını artırabilir. Ancak burada aktarılan haberler, olası bir AB yasağının ayrıntılarını veya nasıl uygulanacağını ortaya koymuyor. 11

İhracat ne zaman toparlanabilir? Diplomasi şu aşamada ne söylüyor?

Hürmüz’den geçen tanker sayısındaki artış sınırlı bir iyileşme işareti. Ancak sevkiyatlar savaş öncesi seviyelerin çok altında ve QatarEnergy teslimat askıya alma bildirimlerini uzatmayı sürdürüyor. 10 Daha geniş çaplı toparlanma hem güvenli geçişin daha düzenli hâle gelmesine hem de hasarlı ihracat kapasitesinin onarılmasına bağlı; kaynaklarda bunların hiçbiri için kesin bir tarih verilmiyor. 15

Diplomatik temaslar sürüyor, ancak görüşmeler deniz taşımacılığının yeniden açılması konusunda bir anlaşma yapıldığı anlamına gelmiyor. Japon ve Katarlı liderler 2 Ekim’de Tokyo’daki görüşmelerinde İran’daki çatışmayı ve deniz ulaşımındaki aksamaları ele aldı. Katar’dan ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin önerilerini ABD’ye iletmesi istendi. Ayrı bir haberde, İran’ın yaptırımların hafifletilmesi karşılığında bombalanan tesislerde nükleer denetçilerin yeniden çalışmasına izin vermeyi özel görüşmelerde gündeme getirdiği aktarıldı. Bu, nükleer müzakereler için olası bir açılımı anlatıyor; Hürmüz’ün yeniden açılması konusunda varılmış bir anlaşmayı değil. 18

LNG alıcıları açısından kısa vadeli sonuç şu: Boğaz’dan daha fazla geminin geçmesi, Katar arzının normale döneceğini tek başına garanti etmiyor. Taşımacılık ve hasarlı kapasite toparlanana kadar Avrupa ile Asya’nın alternatif kargolar için rekabet etmesi muhtemel; bu da spot fiyatları yeni aksaklıklara açık bırakıyor. 2610