Wikipedia’ya insan ziyaretleri neden yüzde 8 azaldı? Yapay zekânın payı ne?

Wikipedia’nın insan kaynaklı sayfa görüntülemeleri, Wikimedia’nın incelediği dönemde bir önceki yılın aynı aylarına göre yaklaşık yüzde 8 azaldı. Wikimedia Vakfı CEO’su Bernadette Meehan, bu değişimi insanların bilgiye ulaşma biçiminin dönüşmesiyle ilişkilendiriyor: Yapay zekâ araçları ve arama motorlarının sunduğu özetler, kullanıcıların ansiklopediye uğramadan yanıt almasını sağlayabiliyor. Sosyal medya da değişen bilgi arama alışkanlıklarının bir parçası. Dolayısıyla yüzde 8’lik düşüş, tek başına yapay zekânın etkisini gösteren bir ölçüm değil. 19

Wikipedia’ya ziyaretler neden azalıyor?

Wikimedia, insan trafiğindeki gerilemeyi botları tespit etme yöntemlerini güncelledikten sonra fark etti. Vakfın analizine göre, önceki dönemde olağandışı yüksek görünen trafiğin bir kısmı tespit sistemlerini atlatmaya çalışan botlardan geliyordu. İnsanların yaptığı sayfa görüntülemeleri ise bir önceki yılın aynı aylarına kıyasla düşüktü. 914

Vakfa göre bu tablo, insanların bilgi arama alışkanlıklarındaki daha geniş değişimle de bağlantılı. Üretken yapay zekâ, sosyal medya ve soruları doğrudan yanıtlayan arama motorları, bir Wikipedia maddesine tıklama ihtiyacını azaltabiliyor. Ancak açıklanan yüzde 8’lik oran trafik değişimini ölçüyor; bu eğilimlerden her birinin düşüşe ne ölçüde katkı yaptığını ortaya koymuyor. 9

Bu ayrım önemli: Meehan yapay zekânın bilgiye erişimi dönüştürmesini bir endişe kaynağı olarak görse de mevcut bilgiler, düşüşün ne kadarının özellikle üretken yapay zekâdan kaynaklandığını göstermiyor. 19

Yapay zekâ Wikipedia’dan yararlanıyor; kullanıcılar siteye gelmeyebiliyor

Yapay zekâ çağında Wikipedia’nın karşı karşıya olduğu temel ikilem şu: İnsanların hazırlayıp düzenlediği ansiklopedi içeriği yapay zekâ sistemleri için değerli, ancak bu sistemlerin ürettiği yanıtlar kullanıcıların Wikipedia’yı ziyaret etmeden bilgi almasına da imkân tanıyor. Wikimedia ayrıca büyük hacimli ticari veri erişiminin kendi altyapısı üzerinde maliyet yaratabildiğini belirtiyor. 117

Vakfın Wikimedia Enterprise adlı hizmeti, kuruluşlara verilerine güvenilir ve yüksek hacimli erişim için ücretli bir seçenek sunuyor. Axios’un aktardığına göre, ödemeleri kamuya açıklanmış kurumsal müşterilerin katkısı vakfın işletme giderlerinin yüzde 10’una karşılık geliyor. Bu hizmet, içeriğe büyük ölçekte erişen kuruluşlara yönelik; Wikipedia’yı her zamanki gibi okuyan kullanıcılardan ücret alınması anlamına gelmiyor. 1

Bağışlar ve gönüllü editörler için risk var; ama yüzde 8 onları ölçmüyor

Daha az ziyaret, okurların bağış yapma ya da gönüllü editörlüğü keşfetme fırsatlarının da azalması anlamına gelebilir. Gelirinin önemli bir bölümünü halkın bağışlarından sağlayan ve maddeleri gönüllülerin emeğiyle hazırlanan bir yapı için bu olası bir risk. Ancak açıklanan yüzde 8, sayfa görüntülemelerindeki düşüşü gösteriyor; bağışların veya yeni gönüllülerin aynı oranda azaldığını göstermiyor. 217

Uzun vadeli soru, yapay zekâ ürünleri Wikipedia’dan türetilen bilgilerden yararlanırken kullanıcıların kaynağa daha az yöneldiği bir ortamda bu bilgi ekosisteminin nasıl sürdürüleceği. Axios’un haberine göre Meehan, yüksek hacimli erişimden yararlanan şirketlerin bu kaynağın devamlılığına katkı sunması gerektiğini savunuyor. 1

Meehan’ın yaklaşımı: Yapay zekâ editörlere destek olmalı

Meehan, yapay zekânın önce insanı gözeten bir yaklaşımla kullanılmasını; editörlere destek verirken güvenilir bilgiyi üretme ve koruma sorumluluğunun insanlarda kalmasını savunuyor. Wikimedia Signpost’ta yayımlanan röportajda, makine üretimi içeriklerin yanlış bilgiyi yayabileceği, güvenlik riskleri yaratabileceği ve güveni aşındırabileceği yönündeki kaygılar da aktarılıyor. 6

Bu yaklaşım, yapay zekâdan yardım almakla editoryal sorumluluğu ona devretmek arasındaki farkı vurguluyor. Wikipedia’nın değeri yalnızca içeriğinin yapay zekâ sistemlerine açık olmasına değil, insanların bu bilgiyi denetleyebilmesine, geliştirebilmesine ve düzenleyebilmesine de bağlı. 615