Greta Garbo yapay zekâyla reklama döndü: SKF kampanyası neden tepki çekti?

SKF’nin yeni reklamında Greta Garbo, bu kez manyetik yatakları anlatıyor. Şirket, 30 Eylül 2026’da yayımladığı kampanyayla hem endüstriyel bir ürünü tanıtıyor hem de Garbo’nun yıllar önce İsveç sanayisini, SKF dâhil, tanıtan bir filmde yer almasına gönderme yapıyor. Reklamın odağında ayrıca SKF’nin 1919’da öncülük ettiğini belirttiği bir ödeme modeli var. 1211

Garbo’nun ailesi ve mirasını yönetenlerle birlikte geliştirilen kampanya, kimi izleyicilerden övgü alırken kimilerince alay konusu oldu. Tartışmanın merkezinde şu soru var: Bir sanatçı hayatta değilken, onun dijital benzerliği yeni bir reklam performansında kullanılabilir mi? 11011

Garbo’nun dijital benzerliği nasıl oluşturuldu?

SKF, yapay zekâyla oluşturulan Garbo karakterinin arşiv fotoğraflarından ya da film görüntülerinden üretilmediğini, telif haklarıyla ilgili kaygılar nedeniyle bu yöntemin tercih edilmediğini belirtti. Bunun yerine yazılı komutlardan ve Garbo’yu canlandıran bir oyuncunun performansından yararlanıldı. Görüntü ve hareket üretiminde ByteDance, Google ve Kuaishou araçlarının kullanıldığı bildirildi. 312

Karakterin sesi ise Garbo’nun erken dönem filmlerinden alınan ses kayıtlarıyla, izin alınarak yeniden oluşturuldu. Proje, Garbo’nun ailesi ve mirasını yönetenlerle iş birliği içinde hazırlandı. Bu izinler kampanyanın önemli bir parçası olsa da reklamda Garbo’nun kendisinin hiç söylemediği sözleri söylediği ve yapmadığı hareketleri yaptığı gerçeğini değiştirmiyor. 31011

Reklam neyi tanıtıyor, 1919 modeli nasıl işliyor?

Reklamın ürünü, mekanik temas ve sürtünmeyi azaltmak için manyetik kaldırma kullanan yataklar. SKF, bu teknolojinin yataktaki sürtünmeyi ortadan kaldırma potansiyeli taşıdığını söylüyor. Bu ürün iddiası, bir makinenin bütünüyle enerji harcamayacağı anlamına gelmiyor. 211

Kampanyanın “1919 gibi öde” mesajı da geçmişe dayanıyor. SKF’nin yeniden tanıttığı modelde müşteriler, yatak çözümünün zaman içinde sağladığı enerji tasarrufundan yararlanarak ödeme yapıyor. Şirket, bu yaklaşımda 1919’da öncülük ettiğini belirtiyor. Böylece reklam, yeni bir teknolojiye yatırım yapmanın maliyetini hafifletme fikrini bugünkü enerji verimliliği vaadiyle bir araya getiriyor. 11

Neden hem övgü hem de alay aldı?

Hollywood’un tanınmış yıldızlarından birini endüstriyel yatak reklamında görmek alışılmadık bir tercih. Reuters kampanyanın tartışma, övgü ve alayla karşılandığını aktarırken, The New York Times dijital benzerliği inandırıcı bulmayan izleyiciler olduğuna dikkat çekti. 12

Destekleyenler, yapay zekânın bir sanayi ürününe dikkat çekmek ve Garbo’nun SKF’yle tarihî bağını hatırlatmak için yaratıcı biçimde kullanıldığını düşünüyor. Eleştirenler ise sinema yıldızıyla rulman reklamının bir araya gelişini tuhaf bulabiliyor ya da dijital karakterin ikna edici olmadığını düşünüyor. 12

Asıl tartışma: Vefat eden biri adına kim karar verebilir?

Bazı yorumcuların “sentetik diriliş” diye nitelediği bu uygulamada yapay zekâ, vefat etmiş bir sanatçıyı yeni bir yapımda konuşuyor ve hareket ediyor gibi gösteriyor. Ailenin ve miras yönetiminin projeye katılması, izinsiz kullanımdan önemli bir fark yaratıyor; ancak Garbo’nun kendisinin bu reklamı isteyip istemeyeceğini yanıtlamıyor. 910

Dolayısıyla mesele yalnızca dijital benzerliğin ne kadar gerçekçi olduğu değil. İzleyiciye performansın yapay zekâyla oluşturulduğu nasıl anlatılmalı? Vefat eden bir kişinin görüntüsü ürün tanıtımında hangi sınırlar içinde kullanılmalı? Garbo’lu reklam bu sorulara kesin bir yanıt vermiyor; ama onları görmezden gelmeyi zorlaştırıyor.