Dongsha açıklarında gergin karşılaşma: Tayvan sahil güvenliği Çin teknesine tazyikli su sıktı

Tayvan Sahil Güvenlik İdaresi, devriye gemisi Yunlin’in 1 Ekim’de Dongsha (Pratas) Adası yakınlarında, Tayvan’ın girişe kapalı olarak tanımladığı sulardan bir Çin balıkçı teknesi Jin Sha’yı tazyikli su kullanarak çıkardığını bildirdi. Teknenin ayrılırken gücü kesilince Yunlin onu kısıtlı bölgenin dışına çekti ve başka bir Çin gemisi gelip devralana kadar yakınında kaldı. Karşılaşma, bölgedeki daha geniş deniz geriliminin parçası olsa da mevcut haberlerde Jin Sha’nın bir deniz milisi teknesi olduğuna dair kanıt yok. 910

Karşılaşma nasıl gelişti?

Tayvan sahil güvenliğinin açıklamasına göre, Dongsha’nın kuzeydoğusunda kimliği belirlenemeyen bir tekne saat 11.00 civarında tespit edildi. Yunlin saat 15.00 sularında adanın yaklaşık 27 deniz mili doğusunda, Tayvan’ın kısıtlı bölgesi içinde balıkçılık yapan iki Çin teknesiyle karşılaştı: Jin Sha ve Yue Hui Dong Yu 75066. İkincisi bölgeden ayrılması yönündeki talimata uydu; Jin Sha ise tekrarlanan uyarılara rağmen ayrılmadı. 3

South China Morning Post’un aktardığı sahil güvenlik açıklamasına göre Yunlin, önce yaklaşık 30 saniye boyunca havaya su sıkarak uyarıda bulundu. Ardından tazyikli suyu yaklaşık 90 saniye boyunca Jin Sha’nın kaptan köşküne yöneltti. Bunun üzerine tekne demirini alıp bölgeden ayrılmaya başladı. 9

Güç kaybı, yedekleme ve devir

Tayvan Sahil Güvenlik İdaresi, Jin Sha’nın bölgeden ayrılırken gücünü kaybettiğini bildirdi. Yunlin tekneyi kısıtlı suların dışına çekti ve başka bir Çin gemisi gelip çekme işlemini devralana kadar yanında kaldı. Böylece bölgeden çıkarma operasyonu, teknenin güvenli biçimde yedeklenip devredilmesini de kapsadı. 10

Daha geniş deniz hareketliliği ve önemli bir ayrım

Jin Sha olayı, Tayvan’ın dış adaları çevresinde bildirilen balıkçılık ve sahil güvenlik faaliyetlerinin sürdüğü bir dönemde yaşandı. Mayıs 2026 tarihli bir analiz, Dongsha’nın kısıtlı sularına Çin Sahil Güvenlik gemilerinin tekrar tekrar girdiğini ve bölgede Çin balıkçı teknelerinin sık görüldüğünü aktardı. Daha sonraki bir değerlendirmede ise Kinmen ve Tayvan çevresindeki başka alanlardaki devriyelere dikkat çekildi.

Bazı analistler, sivil teknelerin denizde gözetleme, taciz veya varlık gösterme amacıyla kullanılabileceği uyarısında bulunuyor. Ancak bu genel kaygı, herhangi bir teknenin rolünü tek başına kanıtlamaz: 1 Ekim’deki karşılaşmayı aktaran kaynaklar Jin Sha’yı balıkçı teknesi olarak tanımlıyor; deniz milisi teknesi olduğunu söylemiyor.

ABD ile Tayvan arasındaki savunma ilişkileri de bölgesel güvenlik ortamının bir parçası, ancak bu olaydan ayrı tutulmalı. ABD Kongre Araştırma Servisi’nin genel değerlendirmesine göre, resmî olmayan bu ilişkiler silah satışlarını, savunma diyaloğu ve planlamasını, ayrıca askerî eğitim faaliyetlerini kapsıyor. Mevcut kaynaklar bu ilişkiler ile Jin Sha olayı arasında doğrudan bir bağ kurmuyor.