Yargıç Rita Lin, Anthropic’e yönelik geniş yasağı neden hukuka aykırı buldu?

Yargıç Rita F. Lin, 27 Ağustos 2026’da Trump yönetiminin Anthropic’e yönelik geniş kısıtlamaları uygulayamayacağına hükmetti. Lin’e göre hükümet, şirketin Claude’un askerî kullanımına ilişkin sınırları kamuoyu önünde savunmasına karşılık misillemede bulunmuş ve kısıtlamalar öncesinde Anthropic’e gerekli hukuki süreci tanımamıştı. Ancak karar, Pentagon’a Anthropic ürünlerini satın alma ya da kullanma zorunluluğu getirmedi. 10

Hukuki tablo daha sonra karmaşıklaştı: 25 Eylül’de bir federal temyiz mahkemesi, farklı bir kamu alımı yasasına dayanan ayrı bir işlem kapsamında Pentagon’un Claude’u kendi tedarik zincirinin dışında tutma kararını onadı. 5

Claude’un askerî kullanımı üzerindeki anlaşmazlık nasıl büyüdü?

Anthropic, Claude’un Amerikalılara yönelik kitlesel gözetimde ve ölümcül otonom silahlarda kullanılmasına karşı çıktı. Pentagon ise modelin hukuka uygun askerî amaçlarla daha geniş biçimde kullanılmasını istedi. Taraflar bu konuda anlaşmaya varamadı. 15

Tartışma sözleşme müzakerelerinden hükümet kararlarına taşındı. Mahkeme kayıtlarına göre Başkan Donald Trump ile Savunma Bakanı Pete Hegseth, Şubat ve Mart 2026’da Anthropic’i tedarik zinciri riski olarak tanımlayan talimatlar verdi. Bu adımlar federal kurumlara şirketin ürünlerini kullanmayı bırakma emri verilmesini ve savunma yüklenicilerinin Anthropic’le iş yapmasının kısıtlanmasını içeriyordu. Anthropic, hükümetin yetkisini aştığını ve kendisini ifade ettiği için cezalandırdığını savunarak dava açtı. 210

Lin geniş kısıtlamaları neden hukuka aykırı buldu?

Lin, hükümetin yaptığı şeyi Pentagon’un yalnızca hangi yapay zekâ tedarikçisini seçeceğine karar vermesi olarak değerlendirmedi. Mahkemeye göre Anthropic, Claude’un askerî kullanımına ilişkin tutumu ve bu konudaki kamuoyu açıklamaları nedeniyle hedef alınmıştı. Lin, bunu ifade özgürlüğü güvencesini ihlal eden bir misilleme olarak değerlendirdi. Ayrıca kısıtlamalar uygulanmadan önce Anthropic’e gerekli usul güvencelerinin tanınmadığı sonucuna vardı. 10

Kararın temel ayrımı, devletin tedarikçi seçme hakkıyla bir şirketi korunan ifade faaliyeti nedeniyle cezalandırması arasındaydı. Lin, Pentagon’un istediği yapay zekâ tedarikçisini seçebileceğini; ancak bu takdir yetkisinin Anthropic’e getirilen daha geniş kısıtlamaları haklı çıkarmadığını belirtti. 10

Karar neyi değiştirdi, neyi değiştirmedi?

Lin, Kaliforniya’daki davada incelenen tedarik zinciri risk kararını ve geniş kısıtlamaları geçersiz kıldı. Bu, Anthropic’in federal kurumlara ve savunma yüklenicilerine uzanan önlemlere karşı kazandığı bir zaferdi; fakat Pentagon’a Claude’u kullanmaya devam etmesini emreden bir karar değildi.

Ayrı bir davada ise farklı bir sonuç çıktı. 25 Eylül’de D.C. Circuit olarak bilinen Washington’daki federal temyiz mahkemesi, Pentagon’un Anthropic’i kendi tedarik zincirinden çıkarma kararını Federal Tedarik Zinciri Güvenliği Yasası kapsamında onadı. Bu dava, Lin’in incelediğinden farklı bir hukuki dayanağa ilişkindi; dolayısıyla temyiz kararı onun geniş kısıtlamalara ilişkin kararını kendiliğinden ortadan kaldırmadı. 5

Özetle Lin, önündeki geniş kısıtlamaları hukuka aykırı buldu; Pentagon’un başka bir tedarikçi seçme hakkını ise sınırlamadı. Temyiz mahkemesinin ayrı davadaki kararı da Pentagon’un, incelenen kamu alımı yasası kapsamında Claude’u kendi tedarik zincirinin dışında tutabilmesine imkân verdi. 10