Yapay zekâda yavaşlama çağrısı ABD-Çin rekabetinin yeni başlığı oldu

Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, öncü yapay zekâ modellerinin yeteneklerinin geliştirilme hızını düşürerek güvenlik çalışmalarına zaman kazandırmayı önerdi. OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman ile Elon Musk da çağrıya destek verdi. Ancak Çin’deki resmî medya ve yetkililer öneriyi tarafsız bir güvenlik planı olarak değil, ülkenin yapay zekâ alanındaki ilerleyişini sınırlama ihtimali taşıyan bir adım olarak değerlendirdi. 123

Pekin’den eleştiri: “Güvenlik” mi, rekabeti sınırlama mı?

China Daily, öneriyi “çıkarcı” bir girişim olarak tanımladı. Gazetenin yorumuna göre, ABD’nin çip ve üretim ekipmanlarına yönelik kısıtlamaları Çinli şirketlerin rekabetçi yapay zekâ modelleri geliştirmesini durduramayınca, kısıtlamalar bu kez yazılıma ve model geliştirme hızına yöneliyordu. Gazete, güvenlik gerekçesiyle Çinli geliştiricilere daha sıkı sınırlar getirilmesinin ABD’nin üstünlüğünü korumaya yarayacağını savundu. Bu, gazetenin öneriye ilişkin değerlendirmesiydi; yöneticilerin niyetlerini kanıtlayan bağımsız bir bulgu değildi. 211

Devlet destekli Global Times da Amodei’nin çağrısını Çin’i hedef alan bir “Soğuk Savaş stratejisi” olarak niteledi. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun ise yapay zekâya dair “tehdit anlatılarının”, çatışmanın ve yıkıcı rekabetin küresel yönetişim çabalarına zarar vereceğini söyledi. 1715

Çin’in güvenlik çerçevesi hangi riskleri ele aldı?

Pekin’in itirazı, yapay zekâ güvenliğine ilişkin tüm kaygıları reddettiği anlamına gelmiyordu. Çin, 14 Eylül’de güncellenmiş yapay zekâ güvenliği yönetişim çerçevesini yayımladı. Belgede otonom ajanlar ve siber güvenlik risklerinin yanı sıra, yapay zekâ sistemlerinin sonraki sistemleri geliştirmeye katkıda bulunabildiği “özyinelemeli öz-gelişim” ihtimali de ele alındı. Bu terim, sistemlerin kendi yeteneklerini geliştirme sürecinin hızlanabileceği olasılığına işaret ediyor. 61115

Dolayısıyla Pekin’in çerçevesi ciddi risklerin varlığını kabul ederken, bu risklere karşı genel bir yavaşlama çağrısını ya da özellikle Çinli geliştiricileri hedef alan kısıtlamaları desteklediği anlamına gelmiyordu. Tartışmanın düğüm noktası da buydu: güvenlik konusunda ortak kaygılar bulunsa bile, bu kaygıların hangi kurallara dönüşeceği ve kuralların kime uygulanacağı konusunda taraflar ayrışıyordu. 67

Trump-Şi görüşmesi öncesinde iş birliği alanı daraldı

Öncü yapay zekâ riskleri, test yöntemleri ve denetim konusunda teknik görüşmeler için bir zemin oluşturabilirdi. Ancak Pekin’in Çin’i hedef alan önlemleri rekabeti sınırlama olarak görmesi, ortak bir yavaşlama taahhüdü üzerinde uzlaşmayı güçleştirdi. ABD Başkanı Donald Trump da yapay zekâ yarışını duraklatma çağrılarına karşı çıkıyordu. Eylül ayında yapılması planlanan Trump-Şi görüşmesi öncesinde, tarafların riskleri konuşabilmesi ihtimali vardı; mevcut haberler ise ikili bir yapay zekâ güvenliği anlaşmasına varıldığını göstermiyor. 4614