Huawei ekipmanlarının ağlardan çıkarılması için 36 ay şartı esneyebilir

AB hükümetleri, Avrupa Komisyonu’nun yüksek riskli olarak sınıflandırılacak tedarikçilerin mobil ağ ekipmanlarını 36 ay içinde devreden çıkarma önerisindeki sabit süreyi kaldırmak istiyor. Hükümetlerin taslağı, takvimin güvenlik riskine, ekipmanların kullanım ömrüne ve alternatif teknolojilerin bulunabilirliğine göre şekillenmesini öngörüyor. Bu, müzakere masasında duran bir öneri; henüz yasalaşmış bir süre uzatımı ya da kesinleşmiş bir takvim yok. 1912

36 aylık süre neden değişebilir?

Avrupa Komisyonu, ocak ayında sunduğu AB Siber Güvenlik Yasası değişikliği kapsamında, yüksek riskli tedarikçilerden alınan mobil ağ ekipmanlarının 36 ay içinde aşamalı olarak kaldırılmasını önermişti. AB hükümetlerinin taslağı ise bu sabit süreyi metinden çıkarmayı ve takvimin koşullara göre belirlenmesini istiyor. 9151

Bu yaklaşım, bazı operatörlere etkilenen ekipmanları değiştirmek için daha fazla zaman tanıyabilir. Ancak henüz kesinleşmiş bir uzatma yok. Öneri Huawei’nin adını doğrudan vermiyor; yüksek riskli olarak sınıflandırılmaları hâlinde Huawei ve diğer Çinli teknoloji şirketlerinin kuralların başlıca muhatapları olması bekleniyor. 19

Takvim hangi ölçütlere göre belirlenebilir?

Hükümetlerin önerisine göre ekipmanların ağlardan çıkarılma süresinde şu unsurlar dikkate alınabilir:

• Belirlenen güvenlik riskinin düzeyi: Risk değerlendirmesi, ekipmanın ne kadar hızlı devreden çıkarılacağına etki edebilir. 12
• Ekipman ve altyapının kullanım ömrü: Kurulu sistemlerin kalan kullanım süresi, değişimin makul takvimini belirlemede rol oynayabilir. 12
• Alternatiflerin bulunabilirliği: Yerine kullanılabilecek teknolojilerin mevcut olup olmadığı da hesaba katılabilir. 12

Taslak, bu ölçütlerin nasıl değerlendirileceğini ya da uygulanacak nihai süreleri belirlemiyor. Bu ayrıntılar müzakerelerde netleşecek. 112

Güvenlik hedefi ile maliyet kaygısı karşı karşıya

Komisyonun önerisi, yüksek riskli tedarikçilere yönelik kısıtlamaları kritik sektörlerde bağlayıcı hâle getirmeyi amaçlıyor. Komisyon; siber güvenlik tehditleri, dış müdahale ve AB dışındaki teknoloji tedarikçilerine bağımlılık gibi kaygılara dikkat çekti. Huawei ise önerilen yaklaşımı eleştirdi. 27

Telekom şirketleri, ekipmanları değiştirmenin maliyetinin 40 milyar avroya ulaşabileceğini söylüyor. Bu, üzerinde uzlaşılmış kesin bir maliyet değil, sektörün tahmini. Operatörler, hızlı bir değişim programının diğer ağ yatırımları için ayrılabilecek kaynakları zorlayabileceği uyarısında bulunuyor. 146

Tartışmanın özünde iki hedef arasındaki denge var: Daha kısa süre, güvenlik gerekçesiyle ekipmanların daha hızlı çıkarılmasını sağlayabilir; daha uzun veya esnek bir takvim ise operatörlere değişimi ve maliyetini yönetmek için daha fazla zaman tanıyabilir. Nihai kurallar, müzakerecilerin bu öncelikleri nasıl tartacağına bağlı. 1612

En çok hangi ülkeler ve operatörler etkilenebilir?

Değiştirilecek ekipman miktarı, hangi tedarikçilerin yüksek riskli sayılacağına ve operatörlerin ağlarında bu şirketlerin ürünlerinin ne ölçüde kullanıldığına bağlı olacak. Mevcut haber ve kaynaklar, en fazla etkilenecek ülkeleri veya şirketleri güvenilir biçimde sıralamaya yetecek veri sunmuyor. Bu nedenle kesin bir liste vermek için erken. 113

Müzakerelerde sırada ne var?

AB hükümetlerinin önerisi, nihai metnin oluşturulması için Avrupa Komisyonu’nun ilk taslağıyla birlikte değerlendirilmek zorunda. Müzakereler sonuçlanana kadar mobil operatörlerin uyması gereken, AB genelinde kesinleşmiş bir ekipman çıkarma süresi bulunmuyor. Bağlayıcı kaldırma şartlarının nasıl düzenleneceği ve operatörlere ne kadar esneklik tanınacağı hâlâ yanıt bekleyen başlıca sorular. 179