ABD Başkanı Donald Trump, 29 Eylül 2026’da Washington’da teknoloji yöneticileriyle imzaladığı yapay zekâ anlaşmasını “ahlaken bağlayıcı” diye niteledi ve belgeyi “neredeyse bir anayasa”ya benzetti. İmza atanların arasında kendisinin de bulunmasını, anlaşmanın bir “koruma biçimi” olduğuna dair gerekçelerinden biri olarak gösterdi. Ancak bu, hukuken uygulanabilir yeni bir yasa değil; şirketlerin kendi denetimlerini güçlendirmeyi kabul ettiği gönüllü bir taahhüt.
1
6
10
“Ahlaken bağlayıcı” ne anlama geliyor?
Trump’ın kullandığı ifade, yeni bir yasal yükümlülükten çok şirketlerin kamuoyu önünde verdiği söz ve sorumluluk vurgusuna dayanıyor. Anlaşma; şirket içi kontrollerin güçlendirilmesini, bağımsız değerlendirmeler yapılmasını ve şirket yönetim kurullarının gözetimini öngörüyor.
5
6
Trump, belgeyi “neredeyse bir anayasa” diye tanımlarken büyük teknoloji şirketlerinin yöneticileriyle birlikte kendisinin de imza atmasına dikkat çekti. Bu sözler, Trump’ın anlaşmayı neden güven verici bir adım olarak gördüğünü anlatıyor; taahhüdü hukuken bağlayıcı hâle getirmiyor.
1
3
10
Yaklaşık 10 kişilik kurul henüz öneri aşamasında
Trump, yönetiminin yapay zekâ sektörünü denetlemek üzere yaklaşık 10 kişilik bir kurul oluşturmayı değerlendirdiğini söyledi. Teknoloji yöneticileriyle yaptığı görüşmenin ardından gündeme getirdiği bu öneride, toplantıya katılan bazı kişilerin kurulda yer alabileceğini de belirtti. Ancak açıklama sırasında kurul kurulmuş değildi; yalnızca üzerinde düşünülen bir öneriydi.
1
8
14
Kurulun kimlerden oluşacağı, hangi yetkilere sahip olacağı veya nasıl çalışacağına ilişkin ayrıntılar açıklanmadı. Bu nedenle öneriyi, faaliyete geçmiş bir düzenleyici kurumla karıştırmamak gerekiyor.
8
14
Güvenlik önlemleri şirketlere bırakılıyor
Anlaşma, yapay zekâ sistemlerinin denetiminde şirketlerin kendi önlemlerine ağırlık veriyor. Haberlerde aktarılan hükümler; iç kontrollerin yanı sıra bağımsız denetimleri ve yönetim kurulu gözetimini de içeriyor. Trump ise yeni devlet kısıtlamalarına yönelik çağrıları reddederek yapay zekânın hızlı gelişmesini savundu.
6
7
Trump ayrıca yapay zekânın yönetimi konusunda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile birlikte çalışmak istemediğini söyledi.
Duyurunun merkezindeki ayrım bu: Yönetim, yapay zekânın olası risklerine karşı sektörün kendi güvenlik önlemlerini ve kurul önerisini öne çıkarıyor; imzalanan anlaşma ise gönüllü niteliğini koruyor. Kurulun nasıl bir rol üstleneceği ve taahhüdün uygulamada ne sonuç vereceği Trump’ın açıklamalarıyla netleşmiş değil.
6
8
14