ABD Başkanı Donald Trump’ın 29 Eylül 2026’da duyurduğu yapay zekâ mutabakatı, ileri düzey yapay zekâ geliştiren şirketlerin kendi sistemlerini denetlemesi için dört katmanlı bir çerçeve ortaya koydu. Belge, yeni bir devlet düzenlemesinden ziyade şirketlerin gönüllü olarak üstlendiği, Trump’ın “ahlaken bağlayıcı” diye nitelediği bir taahhüt olarak sunuldu.
4
9
11
Mutabakatın öngördüğü dört katman
- Şirket içi kontroller: Şirketlerin, modeller geliştirilirken ve kullanıma sunulurken teknolojiye ilişkin sağlam iç süreçler ve kontroller kurması bekleniyor.
9
13
- İç izleme ekibi: Şirketlerin, modellerin yeteneklerini ve uyumunu eğitim ve kullanım aşamalarında takip edecek; sorunları belirleyip ele alacak bir iç ekip görevlendirmesi öngörülüyor.
9
13
- Bağımsız dış değerlendirme: Şirketlerin, kontrollerin ve izleme sistemlerinin amaçlandığı gibi çalışıp çalışmadığını değerlendirmek üzere harici bir denetçi veya değerlendiriciyle çalışması isteniyor.
1
- Yönetim kurulu gözetimi: Şirketlerin, denetim süreçlerini gözetip iç ve dış denetçilerden rapor alacak bağımsız bir yönetim kurulu komitesi belirlemesi çağrısı yapılıyor.
1
15
Kimler imzaladı, taahhüdün bağlayıcılığı ne?
Mutabakata Trump’la birlikte Google’dan Sundar Pichai, Anthropic’ten Dario Amodei, Meta’dan Mark Zuckerberg, OpenAI’dan Greg Brockman, xAI’dan Elon Musk ve Nvidia’dan Jensen Huang imza attı.
12 Trump belgeyi bir bakıma anayasaya benzetirken, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson bunu sektörün gönüllü ilkeler ve taahhütler bildirisi olarak tanımladı.
2
12
Gönüllülük, belgenin temel niteliği: Mutabakat şirketleri kendi sistemlerini denetlemeye çağırıyor, fakat kendisi yeni bir yasal yükümlülük veya düzenleyici rejim oluşturmuyor.
4
7
9 Metin, bu adımların ileride yasa ya da düzenlemelere dönüştürülebilmesi ihtimalini dışlamıyor. Öte yandan Johnson yapay zekâ standartlarından söz etse de, haberlerde gelecekte hangi standartların belirleneceğine ilişkin ayrıntı verilmedi.
7
9
12