Suudi Arabistan Yanbu’dan petrol yüklemelerine başladı; hat hâlâ tam kapasitede değil

Suudi Arabistan, kısmi onarım ve kontrollerin ardından Doğu-Batı Boru Hattı’nı yeniden çalıştırdı; 17 günlük aranın ardından Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’nda ham petrol yüklemeleri de başladı. Bu gelişme, ülkenin Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan petrol ihraç edebildiği güzergâhı yeniden devreye sokuyor. Ancak limanda sınırlı sayıda tankerin görüldüğü ve hattın henüz tam kapasiteye dönmediği bildiriliyor. 6

Hat çalışıyor, ama kapasite ne durumda?

Doğu-Batı Boru Hattı’nın nominal taşıma kapasitesi günde 7 milyon varil. Son bilgilere göre hat yaklaşık 3,5 milyon varil/gün akışla çalışıyor; bu da nominal kapasitenin yaklaşık yarısına denk geliyor. Fakat bu rakam, ihracata ayrılabilecek miktarla aynı değil: mevcut petrolün bir bölümü Kızıldeniz kıyısındaki yerel rafinerilere yönlendiriliyor. Bu nedenle kesinti sonrası ne kadar ihracat kapasitesinin hâlâ kullanılamadığı kesin olarak hesaplanamıyor. 615

Avrupa’daki rafineriler sevkiyatları bekliyor

Hat ve Yanbu yüklemeleri durduğunda Suudi Arabistan bazı Avrupa kargolarını iptal etti. Polonya’nın büyük petrol alıcılarından Orlen, alternatif tedarik arayışına girdi. Ayrıca Aramco’nun en az iki Avrupalı rafineriye ekim ayında ham petrol teslimatı yapmayacağını bildirdiği aktarıldı. Yanbu’dan yüklemelerin başlaması, daha önce iptal edilen sevkiyatların geri geleceği anlamına henüz gelmiyor. 18

Petrol fiyatları arz haberlerine göre yön değiştirdi

Yanbu’daki yüklemelerin durması ve Avrupa’ya bazı sevkiyatların iptal edilmesi, 15 Eylül’de petrol fiyatlarını yaklaşık 3 dolar yükseltti. Boru hattının yeniden devreye girmesi ve Hürmüz’den geçen gemi hareketlerinin artması ise arz endişelerini hafifleterek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yarattı. Ardından yeni saldırı haberleri ve boğazın geleceğine ilişkin belirsizlik fiyatları yeniden yukarı çekti. 3418

Hürmüz’e bağımlılık azalsa da bölgesel akışlar kırılgan

Yanbu rotası, Suudi petrolünün Hürmüz Boğazı’nı geçmeden Kızıldeniz’e ulaştırılmasını sağlıyor. Bu güzergâh aksayınca ülke, Basra Körfezi’ndeki terminallerinden yüklemeleri artırdı: bir günde yedi süper tankere yaklaşık 14 milyon varil petrol yüklendiği bildirildi. Bu sevkiyatlar, ihracatın daha büyük bölümünün Hürmüz’den geçmesine bağlı hâle gelmesi demekti. Yanbu’nun yeniden açılması alternatif yolu geri getiriyor; ancak bölgedeki petrol akışları hâlâ normal düzeylerin altında ve aksamalara açık. 314

Piyasa, bir yandan geri dönen Suudi petrol arzını, diğer yandan yeni saldırı ihtimalini ve Hürmüz’deki kısıtlamaları fiyatlamaya çalışıyor. Mevcut kaynaklar, Brent petrolü ya da bakırda yatırımcı pozisyonlarının belirli bir yönde değiştiğini doğrulamıyor. ABD-İran temaslarında da henüz bir atılım yok; bu nedenle hattın onarım hızı ve iki ihracat güzergâhının güvenliği, petrol piyasasının kısa vadeli görünümündeki başlıca belirsizlikler olmaya devam ediyor. 41314