Ekonomide baskı işaretleri var; ABD tahvil getirileri yine de neden yükseliyor?

ABD Hazine tahvillerinin getirileri; yatırımcıların enflasyonun seyrine, Fed’in muhtemel faiz adımlarına ve piyasaya sunulan kamu ve şirket borçlarının miktarına ilişkin beklentileriyle yükseliyor. 10 yıllık tahvilin getirisi, şubat sonundaki en düşük seviyesinden eylülün ilk haftasına kadar yaklaşık 80 baz puan arttı. 24 Eylül’de ise yüzde 5,196’ya ulaşarak 2007’den bu yana en yüksek düzeyini gördü.18

Bu artış, bazı işletmelerin ve hanelerin sıkıştığına dair işaretlerle çelişmek zorunda değil. Ancak şirket açıklamaları tahvil satışlarını tek başına açıklamıyor; kamu borcuna ilişkin kaygıların önemsiz sayılması da eldeki verilerle desteklenmiyor.

Enflasyon kaygısı ve Fed beklentileri getirileri yükseltiyor

Yatırımcılar enflasyonun yüksek seyredeceğini düşündüklerinde tahvil tutmanın karşılığında daha yüksek getiri isteyebilir. Fed’in kısa vadeli faizleri yüksek tutacağına veya daha da artıracağına yönelik beklentiler de tahvil getirilerini etkiler.

Fed, eylülde politika faizini yüzde 3,75–4,00 aralığına yükseltti ve yeni artışların mümkün olduğuna işaret etti. Reuters’a göre petrol fiyatlarındaki yükseliş enflasyon kaygılarını yeniden artırarak tahvil getirileri üzerindeki baskıya katkıda bulundu. 24 Eylül’de 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5,196’ya çıkarken 30 yıllık tahvil getirisi 2004’ten beri görülmeyen seviyeye ulaştı.1718

Eylül ayındaki hareketlerde beklentilerden güçlü gelen ekonomik veriler de faiz beklentilerini etkiledi. Yani getiriler yalnızca yatırımcılar ekonomik daralma beklediğinde yükselmez; büyüme ve enflasyon görünümü para politikasının sıkı kalacağına işaret ettiğinde de artabilir.

Şirket açıklamaları baskıya işaret ediyor; ekonominin tamamını anlatmıyor

Son şirket sonuçları bazı alanlarda zorlanma olduğunu gösteriyor, ancak tablo karışık ve ekonominin genelinde zayıflama yaşandığını tek başına kanıtlamıyor. Paychex yöneticileri işgücü piyasasını “az işe alım, az işten çıkarma” diye tanımlarken General Mills, dayanıklı evde tüketim talebinin baskının bir kısmını dengelemesine rağmen artan girdi maliyetlerinin sonuçlarını olumsuz etkilediğini belirtti.121

Restoran verileri de tüketici koşullarının her yerde aynı olmadığını gösteriyor. Cracker Barrel’da karşılaştırılabilir restoran satışları yüzde 2,1, müşteri trafiği ise yüzde 6,1 geriledi.2 Darden’ın mali yılının ilk çeyreğinde Olive Garden’ın karşılaştırılabilir satışları yüzde 1,1 artarken Darden’ın toplam satışları yüzde 5,1 yükseldi. Bu rakamlar belirli işletmelerdeki baskıya işaret ediyor; ekonominin geneli için kapsamlı bir ölçüm değiller ve Hazine tahvili getirilerindeki yükselişi doğrudan açıklamıyorlar.

Bu ayrım önemli: Talebin zayıflaması, zamanla faiz beklentilerini aşağı çekip getiriler üzerinde düşürücü baskı yaratabilir. Ancak enflasyon kaygısı sürüyor ve yatırımcılar Fed’in faizleri yüksek tutacağını düşünüyorsa, bu etki ters yönde çalışabilir.

Borçlanma ve tahvil arzı da hesaba katılmalı

Yükselişi “enflasyon ve faiz beklentileri, borç kaygıları değil” diye anlatmak yanıltıcı olur. Yatırımcılar yüksek kamu borçlanmasına, şirketlerin daha fazla tahvil çıkarmasına ve uzun vadeli tahvilleri elde tutmak için isteyebilecekleri ek getiriye de dikkat çekiyor. Bu arz-talep baskıları, enflasyon ve Fed beklentileriyle birlikte uzun vadeli getirileri yükseltebilir.

Bu etkenlerin ağırlığı zaman içinde değişebilir. TD Economics, eylül başına kadarki yükselişte Fed faizlerinin beklenenden yüksek olacağı beklentisini ve uzun vadeli borçları elde tutmak için istenen daha yüksek primi öne çıkarıyor; yoğun kamu ve şirket borçlanması ile geleneksel alıcılardan gelen talebin zayıflamasını da ek baskılar arasında sayıyor. Reuters da eylüldeki yükselişi enflasyon riskleri, borçlanma ihtiyacı ve yatırımcı sermayesi için artan rekabet dâhil birden fazla etkene bağlıyor.

Yükselen getiriler ne anlama geliyor?

Hazine tahvili getirileri, piyasadaki borçlanma maliyetleri için bir referans oluşturur ve ekonominin farklı alanlarındaki faizleri etkiler. Getiriler arttığında haneler, şirketler ve kamu için finansman pahalılaşabilir. Dolayısıyla eylül ayındaki hareketi “ekonomi zayıf” ya da “tek sorun borç” şeklinde basit bir ikileme indirgemek doğru olmaz. Bazı işletmeler müşteri trafiğinde düşüş veya maliyet baskısı bildirirken enflasyon ve faiz beklentileri getirileri yükseltebilir; borç arzı ve yatırımcıların uzun vadeli tahviller için talep ettiği ek getiri de bu baskıyı artırabilir.