Petrol fiyatlarındaki yükseliş küresel piyasaları sarstı

24 Eylül 2026’da petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, enerji maliyetlerinin enflasyonu canlı tutabileceği ve faizlerin beklenenden uzun süre yüksek kalabileceği endişesini yeniden artırdı. Devlet tahvillerinin getirileri yükselirken altın geriledi, hisse senetleri baskı altında kaldı. Ancak piyasalar aynı yönde hareket etmedi: ABD hisseleri gün içindeki kayıplarının büyük bölümünü geri aldı; Avrupa ve Asya’da tablo farklılaştı.19

Piyasalarda ne oldu?

• Tahviller: ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 5,196’ya çıkarak 2007’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. 30 yıllık tahvil getirisi de 20 yılı aşkın sürenin zirvesini gördü. Almanya ve Fransa’da tahvil getirileri çok yıllı yüksek seviyelerde seyrederken Japonya’nın 10 yıllık devlet tahvili getirisi yüzde 3,06’ya yükseldi; bu, 1996’dan beri görülen en yüksek düzeydi.1719
• Hisse senetleri: Avrupa’nın STOXX 600 endeksi günü yüzde 0,6 düşüşle tamamladı. ABD’de S&P 500 ve Nasdaq, erken saatlerdeki kayıplarını telafi ederek yaklaşık yatay kapandı; Dow Jones ise yaklaşık yüzde 0,3 geriledi. Asya’da MSCI Japonya hariç Asya endeksi düşerken Nikkei yükseldi.417
• Altın: Yatırımcıların daha yüksek faiz olasılığına odaklanmasıyla altın yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti. Faiz getirisi sunmayan altın, faizlerin yükselmesi beklendiğinde yatırımcılar açısından görece daha az cazip hale gelebiliyor.

Petrol neden belirleyici oldu?

Suudi Arabistan’a yönelik bir saldırının arz kesintisi endişelerini canlandırmasının ardından petrol fiyatları yaklaşık yüzde 3 yükselerek bir haftanın en yüksek seviyesine çıktı. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik görüşmelerde belirgin ilerleme olmaması da enerji arzı kaygılarını besledi. Petrolün pahalanması, enflasyonun yeniden hızlanabileceği ve merkez bankalarının faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini güçlendirdi.19

Gün içinde ABD ve İranlı müzakerecilerin aşamalı bir anlaşmayı görüştüğüne dair haberler petrol fiyatlarını zirvelerinden aşağı çekti. Bu haberlerin ardından ABD hisseleri kayıplarının önemli bölümünü geri aldı.4

Tahviller üzerindeki baskı yalnızca petrolden kaynaklanmadı. ABD ve Avrupa’da iş faaliyetlerinin güçlendiğine, girdi maliyetlerinin de yükseldiğine ilişkin veriler, ekonomik büyümenin yavaşlayıp faiz indirimlerinin yakında gündeme geleceği beklentisini zayıflattı.18 Piyasa fiyatlamaları, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bir sonraki toplantısında faiz artırma olasılığını bir hafta önceki yüzde 55’ten yüzde 71’e çıkardı. Tahvil getirilerindeki artış, şirketlerin ve tüketicilerin borçlanma maliyetlerini yükseltebilir; aynı zamanda hisse senetlerinin değerlemeleri üzerinde baskı kurabilir.

Verilerin gösterdiği ve göstermediği

Haberler, yükselen petrol fiyatlarıyla enflasyon endişeleri ve tahvil piyasasındaki baskı arasında bağlantı kuruyor. Ancak rafine petrol ürünlerindeki fiyat artışlarının bu satış dalgasına ne ölçüde katkıda bulunduğunu ayrı olarak ortaya koymuyor. Benzer şekilde, yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek için şirketlerin yaptığı borçlanmanın bu özel piyasa hareketinde doğrudan etkili olduğunu gösteren yeterli kanıt yok.

ABD ile Çin’in ticaret ateşkesini uzatmasına ilişkin haberler yer alsa da, bunlar Çin piyasalarının performansını Asya’daki genel ve karışık seyirden ayrı biçimde açıklamak için yeterli değil.

Günün ana mesajı, piyasaların birbiriyle yarışan iki sinyali tartmasıydı: yükselen petrol ve dirençli ekonomik faaliyet faiz endişelerini artırırken, olası diplomatik temas haberleri enerji şokunu kısa süreliğine hafifletti. Bu çekişme, piyasaların hep birlikte ve aynı yönde hareket etmemesini açıklıyor.