ABD, Musk’ın AB’nin X’e verdiği 120 milyon avroluk cezaya itirazını neden destekliyor?

ABD, Elon Musk ve X’in Avrupa Birliği’nin (AB) kestiği 120 milyon avroluk cezaya karşı açtığı davaya katılmak için başvurdu. Washington, Avrupa Komisyonu’nun düzenleme yetkisini ABD’li şirketlere ve AB’nin yetki alanı dışındaki faaliyetlere genişlettiğini öne sürüyor. Komisyon ise kararını AB’de geçerli kuralları uygulamak olarak savunuyor ve mahkemede karşılık vermeye hazır olduğunu belirtiyor. 17

Bu nedenle anlaşmazlık yalnızca X’e verilen cezayla sınırlı değil: Avrupa’nın dijital platformları düzenleme yetkisinin nerede başlayıp nerede bittiği de tartışılıyor.

AB, X’e neden ceza verdi?

Avrupa Komisyonu, yaklaşık iki yıl süren incelemenin ardından 5 Aralık 2025’te X’e 120 milyon avro ceza verdi. Bu, AB’nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında kestiği ilk cezaydı. Komisyon üç şeffaflık ihlali tespit etti: kullanıcıların doğrulanmış hesap sanabileceği ücretli mavi onay işaretleri, yeterince şeffaf olmadığı belirtilen reklam arşivi ve araştırmacılara herkese açık verilere erişim sağlanmaması. 15

Önemli bir ayrım var: Bu ceza, belirli paylaşımların içeriğiyle ilgili bir karara dayanmıyor. Komisyonun yasa dışı içerik ve yanlış bilgilendirmeye yönelik ayrı incelemesi ise sürüyordu. 116

Washington’ın itirazı ne?

ABD Adalet Bakanlığı, X’le bağlantılı şirketlerin ve Musk’ın açtığı davalara müdahil olmak için başvurdu. Bakanlık, Avrupa Komisyonu’nun kararını iptal ettirme girişimlerini destekliyor ve AB’nin düzenleme yetkisini Amerikan şirketlerine uygunsuz biçimde genişlettiğini savunuyor. Bu, ABD hükümetinin hukuki iddiası; mahkeme AB’nin yetkili olup olmadığına ya da cezanın hukuka uygunluğuna henüz karar vermiş değil. 17

Başvuru, Trump yönetiminin AB’nin teknoloji düzenlemelerine yönelik daha geniş eleştirileriyle de örtüşüyor. ABD’deki yetkililer ve eleştirmenler tartışmayı ifade özgürlüğü kaygılarıyla ilişkilendirirken, resmi hukuki itirazın merkezinde AB kurallarının hangi şirketlere ve nerede uygulanabileceği var. 569

AB Genel Mahkemesi, ABD’nin davalara katılmasına izin verip vermeyeceğine karar verecek. Müdahil olma talebi, mahkemenin ABD’nin görüşünü kabul ettiği ya da cezanın iptal edildiği anlamına gelmiyor. 29

Brüksel’in yanıtı ve daha geniş tartışma

Avrupa Komisyonu, AB’de sunulan dijital hizmetlere yönelik mevzuatı uyguladığını söylüyor ve kararını mahkemede savunmaya hazır olduğunu belirtiyor. Böylece iki tarafın temel ayrılığı ortaya çıkıyor: Washington, AB’nin Amerikan şirketlerine karşı yetkisini aştığını savunurken Brüksel, konunun X’in Avrupa’daki şeffaflık yükümlülüklerine uyması olduğunu söylüyor.

Dava, platform düzenlemeleri ve ifade özgürlüğü üzerine ABD ile Avrupa arasındaki daha geniş gerilimin bir parçası hâline geldi. Ancak X hakkındaki her eleştiriyi bu cezayla bir tutmamak gerekiyor: 120 milyon avroluk karar üç şeffaflık bulgusuna dayanıyor; yasa dışı içerik ve yanlış bilgilendirme incelemesi ise ayrı bir başlıktı. 116