Yapay zekâ ekosistemi batamayacak kadar büyüyebilir mi?

Kansas City Merkez Bankası Başkanı Jeff Schmid, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yapay zekâ patlamasına yalnızca tek tek teknoloji şirketleri üzerinden değil, şirketleri ve sözleşmeleri birbirine bağlayan daha geniş bir ekosistem olarak bakmasını istiyor. Fed’in yanıt araması gereken soru şu: Yapay zekâ ve veri merkezi yatırımları etrafındaki ağ, bir şirketin çöküşünün başkalarını da sarsabileceği kadar büyüyüp birbirine bağımlı hâle geliyor mu? Schmid bunu araştırılması gereken bir risk olarak gündeme getiriyor; sektörün şimdiden “batamayacak kadar büyük” olduğu sonucuna varmıyor. 1

Schmid neden bu konuyu gündeme getiriyor?

Yapay zekâ kapasitesini büyütmek, veri merkezleri kurmak ve işletmek; farklı şirketleri, yatırımları ve sözleşmeleri bir araya getiriyor. Schmid, Fed’in bu ağın nasıl geliştiğini ve ölçeğinin finansal sistem açısından sorun yaratıp yaratamayacağını anlaması gerektiğini söylüyor. Daha önce de yapay zekâ sektörünün büyümesinin ardındaki finansal durumu yakından izlemeye değer bulduğunu belirtmişti. 12

Buradaki kaygı, olası bir etkinin zincirleme biçimde yayılması. Şirketlerin mali ilişkileri ve yükümlülükleri birbirine bağlıysa, birindeki sorun diğerlerini de etkileyebilir. Schmid’in çağrısı, bu bağlantıların ne kadar risk taşıdığına karar vermeden önce onları daha iyi anlamak. 1

2007–2009 kriziyle bağlantısı ne?

Schmid, 2007–2009 finansal krizini bir karşılaştırma noktası olarak anıyor. O dönemde büyük finans kuruluşlarının ölçeği ve çöküşlerinin daha geniş çapta zarar verme ihtimali nedeniyle kamu desteği sağlanmıştı. Schmid’in ortaya attığı soru, yapay zekâ ekosisteminin gelecekte politika yapıcıları benzer bir ikilemle karşı karşıya bırakıp bırakmayacağı: Büyük bir oyuncunun iflasına izin vermek ve daha geniş çaplı sarsıntı riskini göze almak mı, yoksa zararın yayılmasını önlemek için müdahale etmek mi? 1

Bu, bağlantılılığın doğurabileceği sonuçlara dair bir benzetme; yapay zekâ sektörünün kriz öncesi finans sistemiyle aynı olduğu ya da kamu kurtarmasının muhtemel olduğu iddiası değil. Mevcut haberlerde Schmid’in sözleri, Fed’in incelemesi gereken bir soru olarak aktarılıyor. 13

Fed’in neyi anlaması gerekiyor?

Öncelikli iş, yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarının finansal haritasını çıkarmak: Hangi şirketler finansman ve sözleşmeler yoluyla birbirine bağlı, bir sorun tek bir şirketin ya da sektörün bir bölümünün ötesine taşınabilir mi? Schmid, sektörün ölçeğini ve bu yatırımların mali boyutunu olası sistemik riskler açısından değerlendirme gereğine dikkat çekiyor. 12

Hızla büyüyen bir sektör, tek başına sistemik tehdit anlamına gelmez. Schmid’in uyarısı, gelecekteki bir başarısızlığın ekonomi genelinde sonuç doğurup doğurmayacağına karar verebilmek için düzenleyicilerin bu ağın boyutunu ve bağlantılarını daha net görmesi gerektiği. 12