Bellek kıtlığının ne zaman biteceği konusunda Acer ile Phison neden ayrışıyor?

Acer ile Phison’un tahminleri ilk bakışta çelişkili görünüyor; ancak iki şirket aynı tür bellekten ve aynı ürün grubundan söz etmiyor. Acer CEO’su Jason Chen, bilgisayar bileşenlerinde rahatlamanın 2027’nin ikinci yarısında başlayabileceğini düşünüyor. Phison CEO’su K.S. Pua ise özellikle SSD’lerde kullanılan NAND flash bellekte arzın talebe yetişmesinin yaklaşık dört yıl alabileceği uyarısında bulunuyor. Bu açıklamalar, maliyet baskısının sürebileceğine işaret ediyor; ancak her bellek türü ya da bilgisayar ve telefon fiyatları için ortak bir bitiş tarihi ortaya koymuyor.1718

İki şirket neden farklı tahminlerde bulunuyor?

Acer, PC bileşenlerinin bulunabilirliğine odaklanıyor

Chen’e göre ana akım belleklerin arzı, bazı kıtlık uyarılarının düşündürdüğünden daha iyi durumda; yine de belirli üst düzey parçalar sınırlı. Çinli tedarikçiler dâhil yeni üretim kapasitesinin devreye girmesiyle bileşen fiyatlarının 2027’nin ikinci yarısında gevşemesini bekliyor. Bu, cihazların hemen ucuzlayacağı anlamına gelmiyor: Chen’in açıklamalarını aktaran haberlerde, rahatlama başlamadan önce PC fiyatlarının yükselebileceği de belirtiliyor.17

Chen, bellek üreticilerinin kârlılıklarını korumak için kıtlığın ne kadar süreceğini abartıyor olabileceğini de öne sürüyor. Bu, tahminler arasındaki farkı açıklamak için kendisinin sunduğu bir yorum; tedarikçilerin niyetine dair bağımsız olarak doğrulanmış bir bulgu değil.3

Phison’ın uyarısı NAND ve depolama talebiyle ilgili

Phison’ın uzun vadeli uyarısı özellikle NAND flash için geçerli. Pua, yapay zekâ veri merkezlerinin, şirket içi yapay zekâ sistemlerinin ve yapay zekâ destekli bilgisayarların depolama ihtiyacını artıracağını; yeni üretimin talebe yetişmesinin yaklaşık dört yıl sürebileceğini söylüyor. Ayrıca NAND kıtlığının 2027’de en yoğun seviyesine ulaşabileceğini öngörüyor.781

Bu tahmin, SSD’lerin bulunabilirliği ve maliyeti açısından önemli. Ancak dört yıl süreceği söylenen kıtlığı tüm DRAM türlerine mal etmemek gerekiyor: NAND flash ve DRAM farklı bellek ürünleri, dolayısıyla arz görünümü de birbirinden ayrışabiliyor.18

Yapay zekâ talebi bilgisayar belleğini nasıl etkiliyor?

NAND ile DRAM arasındaki fark, PC üreticilerinin bellek sıkışıklığından etkilenmeyeceği anlamına gelmiyor. TrendForce, yapay zekâ sunucularına yönelik güçlü talebin yüksek bant genişlikli ve yüksek kapasiteli DRAM ihtiyacını desteklediğini bildiriyor. Kurum ayrıca tedarikçi stoklarının tarihî düşük seviyelerde olduğunu ve ek DRAM arzının ağırlıklı olarak sunuculara ayrıldığını belirtiyor.

Arzın sunuculara yönelmesi, diğer alıcıların elinde daha az ürün kalmasına yol açabiliyor. Reuters’ın haberine göre daha küçük telefon ve dizüstü bilgisayar üreticileri, 2027 boyunca sürmesini bekledikleri bellek kısıtlarına hazırlanırken ürünlerini yeniden tasarlıyor, gelen çipleri test ediyor ve maliyet artışlarını fiyatlara yansıtıyor. Dolayısıyla piyasadaki her bellek türü aynı ölçüde kıt olmasa da tüketici cihazları baskı hissedebiliyor.

Dizüstü bilgisayar fiyatlarını öngörmek neden zor?

Bellek maliyetindeki artış, her dizüstü bilgisayarın fiyatına aynı anda ve aynı oranda yansımıyor. Qualcomm yöneticisi Kedar Kondap, kıtlığın ne zaman sona ereceğini tahmin etmenin zor olduğunu; dizüstü bilgisayar fiyatlarının kısmen üreticilerin bileşenleri ne zaman satın aldığına bağlı bulunduğunu söylüyor. Belleği daha önce alan bir üreticinin maliyeti, alımını daha sonraya bırakan rakibininkinden farklı olabilir. Üreticiler ayrıca artışın ne kadarını üstleneceklerine, ne kadarını müşteriye yansıtacaklarına karar vermek zorunda.

Bu belirsizlik, maliyet artışlarını karşılamak için daha az payı bulunan uygun fiyatlı cihazlarda özellikle önemli. Reuters’ın aktardıkları, tüm marka ve modeller için tek bir fiyat eğilimi göstermekten ziyade küçük üreticilerin tasarım değişikliğine ve fiyat artışına gittiğine işaret ediyor.

2028 için ne söylenebilir?

Kaynaklar, bellek piyasasındaki belirsizliğin 2027 boyunca sürebileceğini gösteriyor: Acer o yılın ikinci yarısında bileşen fiyatlarının gevşemesini beklerken Phison’ın uyarısı, NAND arzındaki sıkışıklığın daha uzun sürme ihtimalini gündeme getiriyor.8 Bunlar şirket yöneticilerinin öngörüleri; sektörün üzerinde uzlaştığı kesin bir takvim değil.

2028’e gelince, eldeki veriler PC veya akıllı telefon fiyatları için kesin bir küresel tahmin sunmuyor. IDC, akıllı telefon pazarında 2028’de toparlanma bekliyor; ancak bu, bellek maliyetlerinin ya da cihazların satış fiyatlarının önceki seviyelere döneceği anlamına gelmiyor.

Özetle, “RAMageddon tam olarak ne zaman bitecek?” sorusunun tek bir yanıtı yok. Gidişat; hangi bellek türünden söz edildiğine, arzın hangi müşterilere ayrıldığına ve üreticilerin bileşenleri hangi maliyetle aldığına bağlı.