Yarasaların kökeni Avrupa mı? Genomlar ve fosiller aynı geçmişe işaret ediyor

Yarasaların ilk nerede ortaya çıktığı uzun süredir tartışmalıydı. 23 Eylül 2026’da Nature’da yayımlanan çalışma, yalnızca bugün yaşayan türlerin genlerine ya da yalnızca fosillere bakmak yerine iki kanıt hattını bir araya getirdi. Bat1K girişiminden 64 ülkede çalışan 137 araştırmacının ulaştığı sonuç, yarasaların yaklaşık 65 milyon yıl önce büyük olasılıkla Avrupa’da ortaya çıktığı yönünde. Bu bulgu, Asya, Afrika ve Kuzey Amerika’yı öne çıkaran önceki açıklamalara karşı yeni bir değerlendirme sunuyor. 2311

Genomlar ve fosiller nasıl birleştirildi?

Ekip, bilinen 21 yarasa familyasının tamamını temsil eden 103 türün kromozom düzeyindeki genomlarını inceledi; bunların 42’si çalışma kapsamında yeni oluşturulan genom dizilimleriydi. Bu geniş örneklem, yaşayan türler arasındaki akrabalık ilişkilerini yeniden kurmak için bir temel sağladı. 16

Araştırmacılar daha sonra genom verilerine anatomik kanıtları ekledi: 65 türe ait 699 özellik değerlendirildi; bu türlerin 44’ü Kuvaterner öncesi dönemden fosil türleriydi. Buradaki sayı 44 fosil örneğini değil, 44 fosil türünü ifade ediyor. Böylece soyu tükenmiş dallar da evrimsel geçmişin yeniden kurulmasına katkı verdi. 15

Kromozomların düzeni karşılaştırılarak 26 atasal yarasa kromozomu da yeniden yapılandırıldı. Bunlar fosillerden çıkarılmış DNA parçaları değil, karşılaştırmalı analizle belirlenen olası atasal kromozom durumlarıdır. 15

Uçuş ve ekolokasyon için ne söylüyor?

Çalışmaya ilişkin bilim kurumu açıklamalarına göre hem aktif uçuş hem de yarasaların çevrelerini yankılar aracılığıyla algılamasını sağlayan ekolokasyon, yarasa evriminin başlangıcına yakın bir dönemde ortaya çıktı. Araştırma ayrıca Avrupa’dan dünyanın diğer bölgelerine yayılma sonucunu destekliyor. Ancak “büyük olasılıkla” ifadesi önemli: Geçmişe ilişkin bu tür yeniden yapılandırmalar, kesin gözlemler değil, eldeki kanıtlara dayanan çıkarımlardır. 246

Oluşturulan genom kaynağı, gelecekte kanatların ve duyu sistemlerinin genetik temelleri, uzun yaşam ve viral enfeksiyonlara verilen yanıtlar üzerine araştırmalara yardımcı olabilir. Genetik ilişkiler tek başına neden-sonuç ilişkisini kanıtlamaz; bunun için ayrıca işlevsel deneyler gerekir. Çalışma, Bat1K’nin yaşayan tüm yarasa türleri için yüksek kaliteli referans genomlar üretme hedefindeki ilk aşama olarak sunuluyor. 67