AB’nin elektrikli araç planında 2.100 avroluk maliyet tartışması

Avrupa Birliği’nin (AB) önerdiği Sanayi Hızlandırma Yasası, kamu alımları ve elektrikli araç satın alma desteklerini Avrupa’daki üretime yönlendirmeyi amaçlıyor. Bruegel’e göre bu yaklaşım yerel tedarik zincirlerine talep yaratabilir; ancak üreticilerin daha ucuz girdileri seçmesini zorlaştırarak özellikle uygun fiyatlı elektrikli otomobilleri olumsuz etkileyebilir. Teklif henüz yürürlükte bir yasa değil. 78

Fiyatı belirleyen koşullar ne?

Sorudaki koşullar uygulamaya girerse destekten yararlanacak araçların AB’de monte edilmesi, batarya dışındaki bileşenlerinin %70’inin AB kaynaklı olması ve Avrupa’da üretilmiş batarya hücreleri kullanması gerekecek. Bu, koşulları karşılayan modellere kamu alımlarında ve satın alma desteklerinde avantaj sağlarken, daha ucuz olabilecek diğer modellerin bu desteklere erişimini sınırlayabilir. Bruegel, maliyet baskısının giriş seviyesi araçları ve ihracat yapan üreticileri özellikle zorlayabileceğini söylüyor. 78

2.100 avroluk hesap bir etiket fiyatı tahmini değil. Bruegel’in ele aldığı batarya hücresi maliyeti kilovatsaat başına yaklaşık 50 avrodan 85 avroya çıkarsa fark 35 avro olur. Bu fark, 60 kWh’lik bir bataryayla çarpıldığında araç başına yaklaşık 2.100 avroluk üretim maliyeti artışı verir. Tüketicinin ödeyeceği tutar ise üreticinin fiyatlandırmasına ve desteklerin etkisine bağlıdır. 13

Düşük karbonlu çelik şartı da maliyet ekleyebilir; daha basit onay süreçleri ise yatırım maliyetlerini veya gecikmeleri azaltabilir. Eldeki bilgiler, bu iki etkinin araç başına güvenilir tutarını ya da birbirini dengeledikten sonraki net fiyat değişimini hesaplamaya yetmiyor. 67

Neden herkes aynı maliyeti öngörmüyor?

Transport & Environment’ın 2030 için daha küçük bir artış öngörmesi, Avrupa’daki batarya üretiminin büyüdükçe ucuzlayacağı beklentisiyle ilişkili olabilir. Ancak eldeki bilgiler kuruluşun kesin rakamını ve hesaplama varsayımlarını doğrulamıyor; iki tahmini bire bir karşılaştırmak doğru olmaz. Belirli otomobil üreticilerinin teklife nasıl karşılık verdiği konusunda da desteklenmiş bir genel tablo yok. 157

Bruegel neden Çin’le anlaşma istiyor?

Bruegel, AB’de binek otomobil üretiminin 2019’dan bu yana %19 düştüğünü, Çin’de üretilen otomobillerin ise 2026’da AB elektrikli araç satışlarının %20’sinden fazlasını oluşturduğunu belirtiyor. İstihdam açısından önem taşıyan sektörün uyum sağlaması için Çin’le elektrikli ve hibrit araç ihracatına süreli, müzakere edilmiş bir üst sınır getirilmesini ve Çin’in Avrupa’daki üretim yatırımları için ilkeler belirlenmesini öneriyor. Amaç, desteklenen tüm araçlarda kalıcı olarak daha pahalı yerel girdileri zorunlu kılmadan üreticilere zaman kazandırmak. Eldeki veriler sektör için kesin bir istihdam sayısı vermeye yetmiyor. 12

Bununla birlikte, yalnızca Çin’e uygulanan ikili bir kota ayrımcılık ve yasaklı gönüllü ihracat kısıtlamalarına benzeme bakımından Dünya Ticaret Örgütü kurallarıyla ilgili sorular doğurabilir. Kota üzerinde anlaşmaya varılması, tek başına kurallara uygunluğu garanti etmez. 12