Suudi Arabistan’ın temmuz verilerindeki ayrım net: Daha fazla petrol üretti, ancak ihracatı aynı ölçüde artmadı. Ortak Kuruluşlar Veri Girişimi’nin (JODI) yayımladığı verilere göre Temmuz 2026’da üretim günlük 8,135 milyon varile çıkarken ham petrol ihracatı 4,125 milyon varil oldu. İhracat, hazirana kıyasla yalnızca %3,3 yükseldi.
17
Haziran ve temmuz rakamları ne söylüyor?
| Gösterge |
Haziran 2026 |
Temmuz 2026 |
Aylık değişim |
| Ham petrol ihracatı |
Günlük 3,993 milyon varil |
Günlük 4,125 milyon varil |
Günlük 132 bin varil artış; yaklaşık %3,3 17 |
| Ham petrol üretimi |
Günlük 7,122 milyon varil |
Günlük 8,135 milyon varil |
Günlük 1,013 milyon varil artış 17 |
| Rafinerilerde işlenen ham petrol |
Günlük 2,498 milyon varil |
Günlük 2,478 milyon varil |
Günlük 20 bin varil düşüş 17 |
| Doğrudan yakılan ham petrol |
Günlük yaklaşık 583.500 varil* |
Günlük 561.097 varil |
Günlük 22.403 varil düşüş 17 |
*Haziran ayına ilişkin yaklaşık 583.500 varillik değer, temmuz seviyesi ile bildirilen aylık düşüşten hesaplanmıştır. Ayrı bir haziran haberinde bu rakam günlük 583 bin varil olarak yuvarlanmıştır.
17
10
Üretim ve ihracat arasındaki fark, ilave petrolün nereye gittiğini tek başına göstermiyor. Özellikle üretimden ihracatı çıkarmak, stoklardaki değişimi hesaplamak için yeterli değil. Rafinerilerin işlediği ve doğrudan yakılan ham petrol miktarları da temmuzda hafifçe geriledi.
17
Ateşkes ve OPEC tablosu nasıl okunmalı?
İran’la kısa süreli ateşkes, Körfez’den petrol sevkiyatı için bir fırsat yarattı. Kpler verilerine dayanan bir habere göre Suudi Arabistan, 17 Haziran–1 Temmuz arasında Hürmüz Boğazı üzerinden yaklaşık 34 milyon varil petrol gönderdi; martta başlayan daha uzun savaş dönemi boyunca bu güzergahtaki sevkiyat yaklaşık 15 milyon varildi. Kpler ayrıca beş Körfez üreticisinin temmuzun ilk yarısındaki ham petrol ve kondensat ihracatını, haziran ayının günlük ortalamasının yaklaşık %16 üzerinde tahmin etti. Bunlar belirli dönem ve güzergâhlara ait sevkiyat tahminleri; Suudi Arabistan’ın JODI tarafından yayımlanan tam aylık ham petrol ihracatı verisiyle aynı ölçü değil.
9
1
17
Suudi Arabistan, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’ne (OPEC) de temmuz üretiminde günlük yaklaşık 1 milyon varillik toparlanma bildirdi. Bu artış, JODI verilerinin gösterdiği yönle genel olarak uyumlu. Ancak üretimin yükselmesi veya OPEC ve ortaklarının oluşturduğu OPEC+ grubunda üretim hedefinin artırılması, aynı miktarda petrolün ihraç edilebildiği anlamına gelmiyor. Temmuz rakamları bu farkı ortaya koyuyor.
14
17
Son çeyrekte belirleyici olan ne?
Doğu-Batı Boru Hattı, doğudaki petrol sahalarından Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanı’na ham petrol taşıyarak Hürmüz Boğazı’na alternatif sağlıyor. Fakat hattaki bir kesinti petrolün limana ulaşmasını sınırlayabilir; deniz taşımacılığına yönelik tehditler de limandan yüklenen petrolün yolculuğunu zorlaştırabilir. Bazı gemiler Babülmendep Boğazı’na girmeden kuzeye, Süveyş Kanalı üzerinden ilerleyebilir. Bu tür rota değişiklikleri boru hattındaki taşıma kapasitesinin yerini tutmaz.
2
5
7
Hat eylülde geçici olarak kapatıldı. Suudi Arabistan 22 Eylül’de yeniden işletmeye almaya hazırlandığını bildirdi; ancak o sıradaki haberlerde, açıldığında hattan ne kadar petrol akabileceğinin belirsiz olduğu belirtildi. Ateşkes sonrasında Hürmüz’den artan sevkiyat bir başka çıkış yolunun kullanılabildiğini gösterse de bu güzergâhın sürekliliği de belirsiz.
12
2
9
Ekim–aralık döneminin sorusu yalnızca ne kadar petrol üretilebileceği değil, ne kadarının limana ve oradan alıcılara ulaştırılabileceği. Yenbu’ya akış, Kızıldeniz’deki gemi trafiğinin güvenliği ve Hürmüz’den geçiş imkânı, ihracatın seyrini belirleyecek. Temmuzun yüksek üretim rakamı, bu sorunun yanıtını tek başına vermiyor.
2
5
9
17