Carney, ABD ile ticaret görüşmelerini ve yeni ortak arayışını nasıl dengeliyor?

Mark Carney’nin yaklaşımı, Kanada’nın en önemli ticaret ilişkilerinden biri olan ABD ile anlaşma ihtimalini korurken başka seçenekler oluşturmak. Ottawa, ilave ABD tarifelerini önlemeye yönelik görüşmelerden 21 Ağustos 2026’da çekildi; gerekçesi, Amerikan tarafının kabul edilemez bulduğu son dakika talepleriydi. Carney, masaya dönülebilmesi için Washington’ın müzakereleri ciddiye alması gerektiğini söylüyor.4

ABD ile kapı neden tamamen kapanmadı?

Görüşmelerin askıya alınması, Kanada’nın o gün önündeki koşulları reddetmesi anlamına geliyor; gelecekteki bir anlaşmayı bütünüyle dışlamıyor.4 Carney, Avrupa’yla yakınlaşmanın da ABD ilişkilerinin yerine geçmek zorunda olmadığını, Kanada’yı Washington için daha etkili bir ortak hâline getirebileceğini savunuyor.2

Bu yaklaşımın uzun vadeli hedefi, Kanada’nın ABD dışındaki ülkelerle ticaretini gelecek on yılda iki katına çıkarmak. Bu, gerçekleşmiş bir değişim değil, ulaşılmak istenen bir hedef. Başka pazarlarda daha güçlü bağlar kurmak, ABD ile görüşmeler tıkandığında Kanada’ya daha fazla seçenek sağlayabilir; ancak bunun zaman alacağı açık.36

Avrupa ve Hindistan planları hangi aşamada?

Carney, Kanada’nın Avrupa Birliği’nin ilk ortak üyesi olabileceği fikrine olumlu yaklaşıyor. Bununla birlikte, AB’ye tam üyelik değil, kendine özgü bir ittifak istediğini belirtiyor. Öneri henüz Kanada’ya yeni bir statü kazandırmış değil; bu statünün ne anlama geleceği de kesinleşmedi.35 ABD Başkanı Donald Trump’ın bu olasılık üzerine Avrupa’ya yönelik ticari yaptırım tehdidinde bulunması, yeni ortak arayışının da gerilim yaratabileceğini gösteriyor.7

Hindistan ise olası bir başka ticaret ortağı. Carney, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında iki ülkenin görüşmelerde “iyi ilerleme” kaydettiğini ve müzakereleri aralık ortasındaki G20 zirvesine kadar bitirmeyi hedeflediğini söyledi. Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin o dönemde Kanada’yı ziyaret edeceğini anladığını da belirtti; ancak ziyaretin kesin tarihi açıklanmadı. Ne anlaşma ne de ziyaret henüz kesinleşmiş durumda.10

Potas tartışması neyi gösteriyor?

Gübre üretiminde kullanılan potas, ABD-Kanada ticaretinin kolayca gözden çıkarılamayacağı alanlardan biri. Trump önce Belarus’tan daha ucuza potas alma olasılığını gündeme getirdi, ardından ABD’nin Kanada’dan alım yapmaya devam edeceğini söyledi. Haberde aktarılan ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu verisine göre Kanada, ABD’nin potas ithalatının %79’unu karşılıyor.315 Bu açıklamalar ticari baskıyı görünür kılsa da Belarus’un Kanada’nın yerini aldığını veya Carney’nin stratejisini bu sözler üzerine değiştirdiğini göstermiyor.

Carney’nin BM temasları, ticaret arayışını daha geniş bir uluslararası işbirliği çabasının parçası olarak konumlandırıyor.14 Stratejinin asıl sınavı, kurulan ilişkilerin somut ticaret kazanımlarına dönüşüp dönüşmeyeceği. Şimdilik ABD görüşmeleri askıda, AB statüsü bir öneri ve Hindistan anlaşması müzakere aşamasında.4310