Bitcoin 85.000 Doları Nasıl Aştı? SEC Kararı, ETF Girişleri ve Short Squeeze Etkisi

Bitcoin’in 21 Eylül’de 85.000 doların üzerine, kısa süreliğine de yaklaşık 87.354 dolara çıkması; önceki makroekonomik ve siyasi risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyordu. Hareket, düzenlemelere ilişkin algının iyileşmesi, kurumsal alımın yeniden canlanması ve kaldıraçlı kısa pozisyonların zorunlu kapatılmasıyla hızlandı. Bitcoin, Fed’in faiz artışının ardından gördüğü 75.000 dolar altındaki seviyelerden güçlü biçimde toparlandı. 85

Yükselişi ne tetikledi?

• SEC’den sınırlı ama olumlu algılanan adım: ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), 17 Eylül’de uygun tokenlaştırılmış menkul kıymet platformlarına geçici ve koşullu bir muafiyet tanıdı. Bu çerçeve, tokenlaştırılmış ABD Ulusal Piyasa Sistemi (NMS) hisselerinin izinli erişime sahip, zincir üstü otomatik piyasa yapıcılar ve likidite havuzları üzerinden işlem görmesini mümkün kılıyor. Ancak bu, genel bir kuralsızlaştırma değildi: Platformların yaptırım kurallarına uyması ve katılımcı erişimini sınırlandırması gibi koşullar bulunuyor. Yine de piyasa, Senato’nun CLARITY Act’i ilerletememesine rağmen düzenlemeye uyumlu blokzincir finansının genişleyebileceğine dair bunu yapıcı bir işaret olarak değerlendirdi. 134

• Spot ETF’lerde net giriş: ABD spot Bitcoin ETF’leri 18 Eylül’de yaklaşık 433 milyon dolar net giriş gördü. Fidelity ve BlackRock öncülüğündeki bu girişler, haftanın önceki günlerindeki yüksek çıkışları tersine çevirdi. Bu durum, Fed ve CLARITY Act kaynaklı satış dalgasından sonra spot piyasaya gerçek alım talebi getirdi. 6

• Short squeeze hareketi büyüttü: Bitcoin kritik fiyat seviyelerini aşarken 24 saat içinde 648 milyon doların üzerinde kripto kısa pozisyonu tasfiye edildi. Açığa satış yapan yatırımcıların ödünç aldıkları Bitcoin’i geri almak için alım yapması, fiyat üzerinde mekanik bir yukarı yönlü baskı oluşturdu ve toparlanmayı hızlı bir sıkışmaya dönüştürdü. 17

• Risk iştahı genel olarak arttı: Wall Street’teki geniş çaplı yükseliş kripto varlıklara da yansıdı. Ethereum 2.600 doların üzerine çıktı; bazı işlemlerde 2.700–2.745 dolar bandını gördü. Toplam kripto para piyasa değeri hareketin ilk aşamasında yaklaşık 2,8 trilyon dolar, sonraki aşamada ise 24 saatte yaklaşık %4,76 artışla 2,92 trilyon dolar civarında bildirildi. 1187

• Kripto hisselerine de yansıdı: Bitcoin’le bağlantılı şirket hisseleri de değer kazandı. Haberlerde Coinbase ve Bullish öne çıktı; her iki şirket için de analistlerin hedef fiyat artırımları kaydedildi. Bu tepki, daha yüksek işlem hacmi, kurumsal para girişleri ve tokenlaştırma için daha elverişli bir düzenleme ortamı beklentisini yansıtıyordu. 16

SEC’in “innovation exemption” kararı tam olarak neyi kapsıyor?

SEC’in beş yıllık geçici muafiyeti, tokenlaştırılmış hisse senetleri için sınırsız bir izin anlamına gelmiyor. Karar; belirli koşulları karşılayan Tokenized Securities Venues (TSV) adı verilen platformların, bazı durumlarda borsa olarak sınıflandırılmasına ilişkin kısıtlı bir rahatlama sağlıyor. Tokenlaştırılmış hisse, bir şirket hissesini temsil eden ve blokzincir üzerinde alınıp satılabilen dijital kayıt veya token anlamına geliyor. 12

Muafiyet kapsamındaki başlıca güvenceler arasında izinli katılım, yaptırımlara uyum, işlem şeffaflığı ve sentetik hisse tokenlarının yasaklanması bulunuyor. Dolayısıyla piyasanın pozitif tepkisi, doğrudan Bitcoin’e yönelik yeni bir düzenleme değil; ABD’de düzenlemeye uyumlu zincir üstü sermaye piyasalarının gelişebileceği beklentisiydi. 34

Sıradaki hareketi ne belirleyebilir?

• Yükselişin kalıcı olduğuna dair işaret: ETF net girişlerinin sürmesi ve Bitcoin’in yaklaşık 80.000 dolar üzerinde kalıcı biçimde tutunması, hareketin yalnızca zorunlu short kapamalarına değil spot talebe de dayandığını gösterebilir. 614

• Yakın direnç bölgesi: 85.000–87.000 dolar aralığı, 21 Eylül’deki gün içi zirve bölgesi ve Bitcoin’in ocak sonundan bu yana gördüğü en yüksek alan olması nedeniyle önemli. Bu bandın üzerinde güçlü bir kapanış, daha yukarıdaki ocak dönemi dirençlerinin test edilmesine zemin hazırlayabilir. Aksi halde ralli, daha çok short squeeze kaynaklı görünebilir. 513

• Aşağı yönlü seviyeler: 80.000 doların kaybedilmesi toparlanma görünümünü zayıflatır. Bu durumda faiz artışı sonrası görülen 76.000 dolar altındaki dip ve yaklaşık 75.000 dolar bölgesi daha önemli destek alanları hâline gelir. 1012

• Başlıca riskler: Yeni Fed sıkılaşması veya enflasyon sürprizleri risk iştahını bozabilir; ETF girişleri yeniden çıkışa dönebilir. CLARITY Act’in Senato’da ilerleyememesi, ABD kripto piyasası yapısına ilişkin geniş kapsamlı belirsizliğin devam ettiği anlamına geliyor. Ayrıca SEC’in verdiği muafiyet geçici ve koşullu; kalıcı bir yasa değil. 913

Özetle, 21 Eylül’deki yükselişin temelinde üç unsur vardı: daha olumlu düzenleme algısı, ETF’ler üzerinden gelen spot talep ve kısa pozisyonların tasfiyesi. Bu yükselişin kalıcılığı, short squeeze etkisi azaldıktan sonra alıcıların piyasada kalıp kalmayacağına bağlı olacak. Aksi senaryoda Bitcoin’in önce 80.000 dolara, ardından 70.000 dolarların ortasına doğru hızlı bir geri çekilme riski sürer.