Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatı eylül ortasında toparlandı

Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatı, 13 Eylül’de sona eren dört haftalık dönemde günlük ortalama 3,54 milyon varile yükseldi. Bu artış, haftalık sevkiyatlarda mayıs ortasından beri görülen en büyük sıçramanın ardından geldi. 3

Akışlar yeniden yükseldi, ancak yaz başındaki zirvelerin gerisinde

Eylül ortasındaki toparlanma, yaz sonundaki belirgin düşüşün ardından gerçekleşti. Dört haftalık ortalama deniz yoluyla ham petrol ihracatı 2 Ağustos’a kadar günlük 3,90 milyon varile gerilemiş, 9 Ağustos’a kadarki dönemde ise 3,71 milyon varile düşmüştü. 813

Bununla birlikte, 3,54 milyon varil/günlük son seviye Rusya’nın haziran sonu ve temmuz başında ulaştığı daha yüksek ihracat temposunun altında. Bloomberg tanker hareketi verilerine göre dört haftalık ortalama akış 28 Haziran’a kadar günlük 4,13 milyon varil, 5 Temmuz’a kadar 4,22 milyon varil ve 12 Temmuz’a kadar 4,21 milyon varildi. 261

Dolayısıyla eylül verisi, zayıf ağustos döneminden bir geri dönüşü gösteriyor; ancak tek başına Rusya’nın deniz yoluyla ihracatının yıl içindeki en yüksek düzeyine yeniden çıktığı anlamına gelmiyor.

Moskova için fiyat ve hacim etkisi

İhracattaki artış, Orta Doğu’daki savaşın küresel petrol fiyatlarını yukarı çektiği bir döneme denk geldi. Bloomberg, yılın başlarında Rusya’nın bu ortamdan iki kanallı yarar sağladığını belirtmişti: Küresel gösterge fiyatlardaki yükseliş Rus ham petrolünün satış fiyatlarını desteklerken, daha fazla sevkiyat da toplam ihracat değerini artırdı. 4

Nitekim petrol fiyatlarındaki güçlü artış ve akışlardaki yükseliş, daha önce Rusya’nın petrol ihracatından elde ettiği geliri Ukrayna savaşının ilk haftalarından bu yana en yüksek seviyeye taşımış; sevkiyatların değeri Haziran 2022’den beri görülen en yüksek noktaya çıkmıştı. 5

Bu tablo, yüksek fiyatların tek başına ihracat geliri için yeterli olmadığını da gösteriyor. Gelirin güçlenmesi, fiyat artışının yanı sıra tankerlerle taşınan ham petrol miktarındaki toparlanmaya bağlı.

Suudi altyapısı ve arz kaygısının olası etkisi

Suudi Arabistan’ın petrol ihracat altyapısında yaşanacak bir kesinti, piyasadaki kullanılabilir arz algısını daraltarak petrol fiyatlarını yükseltebilir. Rusya, bu koşullarda daha yüksek fiyatlarla satış yaparken deniz yoluyla sevkiyatını da artırabilirse, fiyat ve hacmin birlikte yükseldiği bir kazanç elde eder.

Bu mekanizma, Bloomberg’in Orta Doğu çatışması sırasında Rusya’nın hem yükselen fiyatlardan hem de daha güçlü ihracattan faydalandığı yönündeki değerlendirmesiyle uyumlu. 45 Ancak sağlanan kaynaklar, Suudi Arabistan’daki drone saldırısına ilişkin öne sürülen 1.200 kilometrelik boru hattı, üç ila beş haftalık onarım süresi, Brent petroldeki %8’i aşan yükseliş ya da kesin haftalık brüt ihracat değeri gibi ayrıntıları bağımsız biçimde doğrulamıyor.

İhracat dayanıklılığı, sektörün tamamının güçlü olduğu anlamına gelmiyor

Deniz yoluyla ham petrol ihracatındaki kısa vadeli artış, Rusya’nın petrol üretimi ve rafinaj sektörünün tümüyle sağlıklı olduğu sonucunu doğurmuyor. Ağustosta ihracatın dört haftalık ortalama bazında altı hafta sonra ilk kez günlük 4 milyon varilin altına inmesi, akışların ne kadar oynak olabildiğini ortaya koymuştu. 8

Mevcut kaynaklar; tanker sayısını, haftalık toplam sevkiyat hacmini, brüt ihracat değerini, Kazak ham petrolünün Novorossiysk’e yönlendirilmesine ilişkin miktarları, Ust-Luga’daki artışı veya başlıca alıcı ülkeleri kesin olarak vermiyor. Aynı şekilde üretim kaybı, rafineri kesintileri, ham petrol ve ürün ihracatı arasındaki değişim, IEA ya da Rus hükümetinin tahminleri ve ABD dizel fiyatlarına etkiler konusunda sayısal sonuç çıkarmaya da yeterli veri bulunmuyor.

Kısacası, 13 Eylül itibarıyla görülen ana eğilim açık: Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol akışları ağustos düşüşünden sonra yükseldi; yüksek küresel petrol fiyatları da bu toparlanmanın gelir etkisini güçlendirdi. 345