Alman şirketlerin Çin yatırımı arttı, ABD’ye doğrudan yatırım sert düştü

Yatırım akımları iki pazarda farklı yönlere gitti

Alman Ekonomi Enstitüsü’nün (IW) Alman merkez bankası Bundesbank verilerine dayanan analizine göre, Alman şirketleri 2026’nın ilk altı ayında Çin’deki doğrudan yatırımlarına 5,6 milyar avro ekledi. Bu, 2025’in aynı dönemine kıyasla yaklaşık üçte bir artış anlamına geliyor. Buna karşılık ABD’ye doğrudan yatırım, yıllık bazda neredeyse üçte iki düşerek 4,3 milyar avroya indi; bu, 2023’ten bu yana görülen en düşük ilk yarı seviyesi oldu. 17 1

Ancak bu karşıtlık dikkatle okunmalı. Çin için belirtilen 5,6 milyar avro, dönemde yapılan ek yatırımı ifade ediyor; toplam yatırım stokunu göstermiyor. Ayrıca ABD’ye yönelmeyen her avronun Çin’e aktarıldığını da kanıtlamıyor. IW’ye göre bu tutar, 2020-2025 arasındaki yarıyıl ortalamasıyla da aynı seviyede. 17

Rakamlar ne söylüyor?

• Çin: Alman şirketlerinin doğrudan yatırımlarına eklediği yaklaşık 5,6 milyar avro, bir yıl öncesinin aynı döneminin yaklaşık üçte bir üzerinde. 17
• ABD: Doğrudan yatırım 4,3 milyar avroya düştü; bu, 2025’in ilk yarısına göre neredeyse üçte iki, 2024’ün ilk yarısına göre ise yaklaşık yüzde 80 daha düşük. 1
• Uzun vadeli karşılaştırma: Çin’deki artış yıllık bazda güçlü olsa da, son yılların yarıyıl ortalamasına göre sıra dışı değil. IW, 2020-2025 dönemindeki yarıyıl ortalamasını da 5,6 milyar avro olarak hesapladı. 17

Dolayısıyla veriler, ABD’ye yönelik Alman yatırımında belirgin bir zayıflamayı ve Çin’de yatırımın sürmesini gösteriyor. Buna karşın, Alman üretiminin topluca Çin’e taşındığına dair kesin bir sonuç sunmuyor.

ABD yatırımı neden geriledi?

Reuters’ın aktardığına göre IW, düşüşü Trump yönetimi dönemindeki politika ortamının ve transatlantik ekonomik ilişkilerdeki belirsizliğin etkisiyle ilişkilendirdi. Gümrük tarifeleri ve ticaret politikasındaki belirsizlik, şirketlerin yeni fabrika, satın alma ya da tedarik zinciri taahhütlerinin maliyet-fayda hesabını zorlaştırabiliyor. 1

ABD’deki yatırımın 2024’ün ilk yarısına kıyasla yaklaşık yüzde 80 azalması, geri çekilmenin boyutunu ortaya koyuyor. Yine de doğrudan yatırım akımlarının dönemden döneme dalgalı olabileceği unutulmamalı. 1

Çin pazarı neden önemini koruyor?

IW ekonomisti Jürgen Matthes, Alman şirketlerinin pazarda rekabetçi kalabilmek için Çin’e yatırım yapmayı sürdürmekten başka pek seçeneği olmadığını savundu. 17 Çin, çok uluslu üreticiler için hem büyük bir satış pazarı hem de yerel rakiplerle rekabet edebilmek adına yerel üretim ve geliştirme faaliyetlerinin gerekli olabildiği bir merkez konumunda.

IW ayrıca Çin’deki devlet sübvansiyonları ile yuanın düşük değerli olmasının üretimi görece ucuzlaştırdığı görüşünü dile getirdi. Bunlar, yatırım akımı verilerinin tek başına ispatlayabileceği nedensel sonuçlar değil; IW’nin rekabet koşullarına ilişkin değerlendirmeleri.

Eğilim yalnızca 2026’nın ilk yarısına özgü değil. Reuters’ın aktardığı IW verilerine göre Alman şirketlerinin Çin’deki yatırımları 2025’te 7 milyar avroyu aşarak dört yılın en yüksek düzeyine çıktı.

Ticaret hacmi, tartışmanın ağırlığını artırıyor

Almanya Federal İstatistik Ofisi’nin verilerine göre Çin, 2026’nın ilk yarısında 125,5 milyar avroluk mal ticaretiyle Almanya’nın en büyük ticaret ortağı oldu. ABD, 123,7 milyar avro ile hemen arkasında yer aldı.

Bu ticari ölçek, siyasi ve ekonomik kaygılar büyürken şirketlerin neden Çin’de yerel varlıklarını genişletmeyi sürdürebildiğini açıklamaya yardımcı oluyor. Öte yandan Almanya ve Avrupa için zor bir denge oluşuyor: Şirketler büyük pazara erişim isterken, politika yapıcılar bağımlılık, rekabet ve yerli sanayinin dayanıklılığı konusunda kaygı taşıyor.

Avrupa imalatı için ne anlama geliyor, ne anlama gelmiyor?

Veriler, özellikle Çinli üreticilerin kapasiteyi hızla artırdığı ve fiyat rekabetini yoğunlaştırdığı alanlarda Avrupa sanayisinin rekabet gücüne dair endişeleri güçlendiriyor. Alman otomotiv üreticileri de Çin’de zayıflayan satışlar, yoğunlaşan rekabet ve transatlantik ticaret gerilimleriyle baskı altında.

Bununla birlikte bu veriler, Alman işlerinin veya fabrikalarının Çin’e taşındığını; sübvansiyonların ya da döviz kurunun yatırım artışına doğrudan yol açtığını; ABD’ye yatırılmayan her avronun Çin’e yöneldiğini kanıtlamaz. Doğrudan yatırım, yalnızca yeni tesis inşasını değil, dağıtılmamış kârları, sermaye işlemlerini ve şirket grubu içindeki finansmanı da içerebilir.

Bu yüzden politika tartışması tek bir yarıyıl verisinin ötesinde. Avrupa Birliği’nin, haksız rekabet ve stratejik bağımlılık iddialarına karşı dengeleyici tarifeler, yatırım incelemesi ya da başka araçlarla nasıl yanıt vereceği; olası misilleme maliyetleri ve Çin pazarının ticari önemiyle birlikte değerlendirilmeli. IW’nin bulguları iki pazara olan maruziyetin boyutunu gösteriyor, ancak hangi politika aracının en doğru çözüm olduğunu tek başına belirlemiyor.