Netanyahu, Ali el-Tahir’deki tünellerin imhasının ardından “güvenlik bölgesinin” tamamlandığını söyledi

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Beyaufort Kalesi ile Güney Lübnan’daki Ali el-Tahir sırtında Hizbullah’a ait olduğunu söylediği altyapının imha edilmesinin, bölgede bir “güvenlik bölgesi” kurulması sürecini tamamladığını açıkladı. Operasyonu “büyük bir zafer” olarak niteleyen Netanyahu, İsrail’in bu bölgede “terör altyapısı” diye tanımladığı hedefleri vurmaya devam edeceğini söyledi. 358

İsrail ordusu, Ali el-Tahir sırtının altındaki iki tünelin 1.100 ton patlayıcı kullanılarak imha edildiğini bildirdi. Patlamayla eş zamanlı olarak ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) çevrede 4,1 büyüklüğünde bir sarsıntı kaydetti. İsrail kaynakları, alanın bir Hizbullah komuta merkezi, barınma bölümleri ve silah stokları içerdiğini ileri sürdü; bu nitelemeler İsrail’in iddialarıdır ve aktarılan haberlerde bağımsız olarak doğrulanmış değildir. 34

Netanyahu’dan karşılık uyarısı

Netanyahu, operasyonun ardından İsrail’e saldıracak herhangi bir gücün çok sert, haberlerdeki ifadeyle “daha da ağır” karşılıklarla karşılaşacağı uyarısında bulundu. Bu caydırıcılık mesajını, ilan edilen güvenlik bölgesindeki Hizbullah altyapısına yönelik saldırıların süreceği taahhüdüyle birlikte verdi. 811

Güney Lübnan’da bildirilen diğer saldırılar

Lübnan’ın resmi haber ajansı NNA’ya dayandırılan haberlerde, Ali el-Tahir’in ötesinde Güney Lübnan’ın farklı kesimlerinde de İsrail askeri faaliyetlerinin sürdüğü belirtildi:

• Sur ili: El-Mansuri’de topçu ateşi ve saldırılar bildirildi; daha sonra kasabada 30’dan fazla patlama yaşandığı aktarıldı. Evlerin zarar gördüğü ya da yıkıldığı, yangın çıktığı da bildirildi. Daha önceki haberlerde bir İsrail Merkava tankı ile D9 buldozerinin kasabaya girdiği belirtilmişti. 19
• Nebatiye ve Mercayun illeri: Nebatiye el-Fevka yakınları ile Nebatiye çevresi dahil çeşitli noktalarda hava saldırıları ve topçu ateşi bildirildi. 18
• Bint Cübeyl ili: Bölgede saldırılar ve yıkımlar bildirildi. 14 Eylül tarihli bir haberde ise Beyt Yahyun yönüne makineli tüfek ateşi açıldığı aktarıldı.
• Okul binasındaki hasar: Anadolu’nun NNA’dan aktardığı habere göre, El-Mansuri’deki bir devlet okulunun büyük bölümü topçu ateşi ve hava saldırısı sırasında yıkıldı. 17

Bu haberler, bildirilen operasyonlar ve hasara ilişkindir; tüm yerleşimlerdeki her olayı bağımsız biçimde doğrulayan, eksiksiz bir kayıt niteliğinde değildir.

ABD arabuluculuğundaki çerçeve neden çıkmaza girdi?

Haziranda İsrail, Lübnan ve ABD arasında yapılan çerçeve düzenleme; Lübnan Silahlı Kuvvetlerinin belirlenen alanlarda aşamalı biçimde sorumluluk üstlenmesini ve devlet dışı silahlı grupların silahsızlandırılmasını, buna karşılık İsrail’in Güney Lübnan’dan kademeli olarak yeniden konuşlanmasını öngörüyor. Hizbullah anlaşmanın tarafı değildi ve silahsızlanma esasını reddetti.

Asıl tıkanma noktası, bu adımların hangi sırayla uygulanacağı. İsrail, Hizbullah silahsızlanana kadar Güney Lübnan’da asker bulundurabileceğini söylüyor. Buna karşılık çerçeve, Lübnan ordusunun kontrolü devralmasına paralel olarak İsrail’in aşamalı çekilmesini de öngörüyor.

İsrail, Hizbullah silahlı kaldığı sürece ilan ettiği güvenlik bölgesini ve devam eden operasyonları gerekli görüyor. Lübnan’daki haberler ve anlaşmayı eleştirenler ise İsrail’in süren askeri varlığının ve saldırılarının, çekilme ile Lübnan devlet otoritesinin yeniden tesis edilmesi hedefiyle çeliştiğini savunuyor. Bu nedenle anlaşmanın gerçek sınaması, sadece bir metnin varlığı değil; Hizbullah’ın silahsızlandırılması, Lübnan ordusunun konuşlanması ve İsrail’in çekilmesi adımlarının birlikte ilerleyip ilerleyemeyeceği olacak.

Aoun’un tutumu ve görüşmelerin durumu

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, silahların devlet otoritesi altına alınması ve Lübnan ordusunun denetiminin ülkenin tamamına yayılması gerektiğini yineledi. Tünel imhası sonrasında Nebatiye’yi ziyaret eden Aoun, o aşamada İsrail’le yeni bir görüşme olmadığını da söyledi. Haberlere göre, ABD arabuluculuğunda yapılması planlanan bir sonraki müzakere turu ekim ayına ertelendi. 2

Mevcut haberler, sınırların belirlenmesi veya tutuklu meselelerinde somut ilerleme sağlandığını doğrulamıyor. ABD’li bir generalin planlandığı ileri sürülen ziyareti konusunda da güvenilir biçimde teyit edilmiş bilgi bulunmuyor; dolayısıyla bu iddialar doğrulanmamış kabul edilmeli.