Kushner: ABD, Doha saldırısı sonrası İsrail’in yalnızlığını Gazze anlaşması için kullandı

Jared Kushner, Trump yönetiminin İsrail’in Eylül 2025’te Katar’ın başkenti Doha’da Hamas yöneticilerini hedef alan saldırısının ardından oluşan diplomatik tabloyu müzakere kozu olarak gördüğünü söyledi. Kushner’ın anlatımına göre operasyon askerî hedeflerine ulaşmadı, İsrail’i uluslararası alanda yalnızlaştırdı ve Washington’a İsrail’i Gazze’de ateşkes ile rehine anlaşmasını kabul etmeye itmek için alan açtı. 315

Kushner ne söyledi?

Kushner, Doha saldırısını “korkunç bir şey” olarak niteledi ve operasyonun “askerî bir harekât olarak başarısız” olduğunu söyledi. Bunun İsrail’i “küresel ölçekte yalnızlaştırdığını” belirten Kushner, ABD’li müzakerecilerin bu yeni diplomatik durumu, İsrail’i “bugün memnun oldukları” bir anlaşmaya yöneltmek için kullandığını ifade etti. 313

Bu anlatıma göre anlaşmayı doğuran unsur saldırının askerî başarısı değildi. Kushner, uluslararası kınama ve İsrail’in zayıflayan diplomatik konumunun, zaten görüşülmekte olan anlaşmayı ilerletmek için ABD’ye baskı aracı verdiğini savundu. 915

İsrail’in 9 Eylül 2025’te Doha’da Hamas mensuplarını hedef aldığı saldırıda Hamas, üst düzey yöneticilerinin sağ kaldığını açıkladı. BBC’nin aktardığına göre beş alt düzey Hamas mensubu ile Katarlı bir güvenlik görevlisi öldü; Katar da saldırıyı egemenliğinin ihlali olarak kınadı. 1719

BBC’nin Beyaz Saray açıklamasına dayandırdığı habere göre, aynı ayın ilerleyen günlerinde Başbakan Binyamin Netanyahu Katar Başbakanı’na Katarlı güvenlik görevlisinin ölümünden ve Katar egemenliğinin ihlalinden üzüntü duyduğunu söyledi; İsrail’in benzer bir saldırıyı yeniden düzenlemeyeceğini de belirtti. 17

Likud’un karşı anlatısı

Netanyahu’nun partisi Likud, Kushner’ın Doha operasyonunun anlaşmadaki rolüne ilişkin değerlendirmesini reddetti. Partiye göre Gazze kentindeki operasyonların genişletilmesi, Katar’daki Hamas yöneticilerinin hedef alınması ve Başkan Donald Trump’ın uyguladığı baskı birlikte Hamas’ın taleplerinden vazgeçip kalan rehineleri serbest bırakmayı kabul etmesine yol açtı.

Tarafların aynı olay için sunduğu iki açıklama birbirinden belirgin biçimde ayrılıyor:

• Kushner’ın görüşü: Saldırının başarısızlığı ve ardından gelen diplomatik yalnızlık, ABD’nin İsrail üzerinde baskı kurmasına imkân verdi. 313
• Likud’un görüşü: Doha operasyonu da dâhil askerî baskı, Hamas yöneticilerinin güvenli bir sığınağı olmadığını gösterdi ve Hamas üzerindeki baskıyı artırdı.

Bunlar, anlaşmanın tek başına hangi adımla sağlandığını kesin olarak kanıtlayan bağımsız bulgular değil; sürece dâhil aktörlerin siyasi değerlendirmeleridir.

Uygulama neden tıkandı?

Asıl anlaşmazlık, ilk ateşkes ve rehine düzenlemesinden sonra Gazze’deki geçiş sürecine taşındı. ABD destekli yol haritası, Hamas’ın silahlarını ve yönetim yetkisini bırakmasını; İsrail’in güçlerini çekmesini; Hamas’ın yerine Filistinli bir yönetim yapısının geçmesini ve uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını öngörüyordu.

Ancak taraflar, bu adımların hangi sırayla atılacağı konusunda uzlaşamadı. Reuters’ın Ağustos 2026 tarihli haberine göre görüşmeler sonuç vermeden sona erdi; İsrail ve Hamas temel taleplerinde ısrar etti. Bildirilen çerçevede Hamas’ın aşamalı silahsızlanması ile İsrail’in aşamalı çekilmesi birlikte ele alınıyordu. Hamas ise uygulamanın, önce İsrail’in kendi yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olduğunu söyledi.

İsrail ise Hamas tamamen silahsızlandırılmadan yeniden konuşlanmayacağını veya daha fazla çekilmeyeceğini belirtti. ABD ve İsrailli yetkililer, yeniden imarı da silahsızlanma şartına bağladı.

Asıl belirleyici mesele

Kushner’ın açıklamaları, onun gözünde Ekim 2025 anlaşmasının nasıl mümkün olduğuna işaret ediyor: ABD, Doha sonrası İsrail’in diplomatik kırılganlığını müzakerelerde kullanmıştı. İsrail’in iktidar partisi ise aynı olayı Hamas’a yönelik baskı kampanyasının bir parçası olarak yorumluyor.

Bununla birlikte, çözülmemiş asıl mesele anlaşmanın uygulanması. Kalıcı bir geçiş; doğrulanabilir silahsızlanmaya, İsrail’in çekilmesinin zamanlaması ve kapsamına, yeniden imara ve Gazze’de Hamas dışı yeni bir yönetim yapısının fiilen yetki devralıp alamayacağına bağlı.