Yakıt şoku airBaltic’i Chapter 11’e taşıdı: Borç, filo ve ortaklık yapısı yeniden masada

airBaltic’in ABD’nin New York Güney Bölgesi İflas Mahkemesi’nde Chapter 11 korumasına başvurmasının temel nedeni, zaten kırılgan olan nakit ve borç yapısının jet yakıtı maliyetlerindeki keskin yükselişle taşınamaz hâle gelmesiydi. Chapter 11, şirketin derhal tasfiye edilmesi yerine faaliyetlerini sürdürürken borçlarını mahkeme gözetiminde yeniden müzakere etmesine imkân veren ABD’deki yeniden yapılandırma rejimidir. 25

Yakıt krizi mevcut mali baskıyı derinleştirdi

İran savaşıyla bağlantılı sektör çapındaki aksama jet yakıtı fiyatlarını sert biçimde yükseltti. Bu gelişme, airBaltic’in daha önce de taşıdığı yüksek kaldıraç ve likidite sorununu ağırlaştırdı. Şirket 2025’te yaklaşık 779,3 milyon avro gelir elde etmesine rağmen 44,3 milyon avro net zarar yazdı; 2026’nın ilk çeyreğindeki bildirilen net zarar ise yaklaşık 70 milyon avro oldu. 258

Ayrıca şirket, Rusya, Belarus ve Ukrayna üzerinden gelen aktarmalı yolcu trafiğinin kaybının etkilerini hâlâ taşıyordu. Tümü Airbus A220-300’den oluşan filo operasyonel açıdan verimli olsa da, büyüme dönemi için tasarlanan 54 uçaklık kapasite değişen talep ve maliyet koşullarında fazla büyük kaldı. 58

Mahkeme dışı finansman girişimi neden sonuç vermedi?

airBaltic, 2029 vadeli mevcut tahvillerin önüne geçecek, 2027 vadeli ve 257 milyon avroya kadar ulaşabilecek “süper kıdemli” yeni borçlanma için tahvil sahiplerinin onayını aradı. Ancak bu öneri, mevcut tahvil sahiplerinin geri ödeme sırasını geriye iteceği için yatırımcı endişelerini büyüttü ve yeterli mutabakat sağlanamadı. 15

Fitch Ratings, dış finansman gelmemesi durumunda şirketin seçeneklerinin “oldukça sınırlı” olduğunu belirtmiş ve kısa vadeli finansman ihtiyacını 156 milyon avro olarak hesaplamıştı. Mevcut 380 milyon avroluk tahvillerin yüksek kuponu da finansal kapasiteyi zaten zorluyordu; şirket ayrıca 30 milyon avroluk acil devlet desteği almıştı. 14

350 milyon avroluk DIP finansmanı ne sağlayacak?

Şirket, yeniden yapılandırma boyunca faaliyetlerini finanse etmek üzere 350 milyon avro tutarında borçlu işletme finansmanı (DIP) taahhüdü aldı. DIP finansmanı, Chapter 11 sürecindeki şirketlere verilen ve mevcut alacaklara göre öncelikli olabilen yeni kredidir.

Yaklaşık yüzde 12 maliyetli olduğu bildirilen bu kaynak; çalışan ücretleri, yakıt, tedarikçiler, havalimanı masrafları ve uçak kiralayan şirketlere yapılacak ödemeler için likidite sağlamayı hedefliyor. Amaç, borç ve kiralama koşulları görüşülürken ani bir uçuş durdurma ya da düzensiz tasfiyeyi önlemek. 2717

583 milyon dolarlık yükümlülük nasıl ele alınacak?

Yeniden yapılandırmanın merkezinde, yaklaşık 583 milyon dolarlık finansal borç ve finansal kiralama yükümlülüğü bulunuyor. Chapter 11, airBaltic’e tahvil sahipleri ve uçak kiralayan şirketlerle daha güçlü bir müzakere zemini sağlıyor. Masadaki olası araçlar şunlar:

• borç takası veya anapara indirimi,
• vadelerin uzatılması,
• uçak kiralarının yeniden pazarlığı,
• bazı uçakların kiralayanlara iadesi,
• borcun hisseye çevrilmesi.

Bunların hangilerinin uygulanacağı kesinleşmiş değil. Şirketin hedefi Chapter 11’den Haziran 2027’ye kadar çıkmak. Ancak bazı alacaklıların tasfiyeyi tercih ettiği yönündeki haberler ve şirketin CCC- kredi profili, planın onaylanması ve uygulanması açısından önemli riskler yaratıyor. 147

Filo küçülecek, maliyet tabanı indirilecek

airBaltic plan kapsamında 2026 sonuna kadar filosunu 54 Airbus A220-300’den yaklaşık 36 uçağa indirmeyi öngörüyor. Daha küçük bir hat ağı, daha düşük sabit giderler ve verimlilik önlemleriyle yıllık yaklaşık 44 milyon avroluk kârlılık iyileşmesi hedefleniyor. 58

Bu yaklaşım, sorunun uçak tipinden çok kapasite ile yeni pazar koşulları arasındaki uyumsuzluk olduğunu gösteriyor. Tek tip A220 filosu eğitim, bakım ve operasyon açısından avantaj sağlasa da, kaybedilen doğu bağlantı trafiği ve yüksek yakıt maliyeti döneminde önceki ölçekte işletilmesi mali açıdan ağırlaştı. 58

Yolcular için ne değişecek?

Başvuru, şirketin derhal uçuşları durdurduğu anlamına gelmiyor. airBaltic; uçuşların, bilet satışlarının, müşteri hizmetlerinin ve rutin operasyonların mahkeme denetimli süreç boyunca devam edeceğini açıkladı. 713

Ortaklık yapısı da değişebilir

Letonya devleti airBaltic’in yüzde 88,37 hissesiyle kontrol sahibi olmaya devam ediyor; Lufthansa’nın payı yüzde 10. Bu nedenle yeniden yapılandırma, yeni sermaye girişi, devlet payının seyrelmesi, bir stratejik yatırımcıyla anlaşma veya Lufthansa’nın rolünün genişlemesi gibi seçenekleri de içerebilir. Ancak bu seçeneklerin hiçbirinin kesinleşmediği, yeni sermayenin ise alacaklılar ve hissedarlar arasında yeni bir sermaye yapısı uzlaşmasını gerektireceği belirtiliyor. 5

Özetle airBaltic, yaklaşan nakit sıkışıklığı ve alacaklı çatışmasını; pahalı ancak operasyonu ayakta tutmayı amaçlayan DIP finansmanı ile mahkeme korumasına taşıdı. Başarı, filonun ve maliyetlerin yeterince hızlı küçültülmesine, sürdürülebilir kârlılığın yeniden kurulmasına ve yeniden yapılandırmanın tasfiyeden daha değerli olduğuna alacaklıların ikna edilmesine bağlı olacak.