Trump: Husiler ABD ile Çatışmak İstemiyor

Trump, 12 Eylül’de Dublin ziyareti sırasında Yemen’deki Husilerin Washington’la temas kurduğunu ve ABD’yle çatışmak istemediğini söyledi. Gazetecilere, “Husiler bizi aradı ve bizimle savaşmak istemiyorlar” diyen Trump, grubun ABD’nin kendilerini hedef almasını da istemediğini ekledi. Bu, Trump’ın kendi anlatımıydı; Husilerden açıklamayı doğrulayan acil bir kamuoyu mesajı gelmedi. 2

Açıklama neden dikkat çekti?

Trump’ın sözleri, Husilerin Yemen’in Kızıldeniz kıyısında hızla ilerlediği bir dönemde geldi. Yemen hükümeti kaynakları Reuters’a, grubun kıyı boyunca ilerledikten sonra Bâbülmendep Boğazı’ndaki Perim — diğer adıyla Mayun — Adası’na ulaştığını söyledi. Perim çevresindeki ve yakındaki Dhubab kasabasındaki mevziler, Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan bu dar geçitten geçen gemi trafiğini tehdit etme kapasitesini artırabilir. 17

Bâbülmendep, küresel deniz taşımacılığının başlıca dar geçitlerinden biri. Reuters’a göre Husilerin burada üstünlük sağlaması, grubun Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası ilanının ardından, Körfez’deki petrol üreticilerini temel sevkiyat rotalarından daha da izole edebilir.

Suudi petrol ihracatı için ikinci baskı noktası

Hürmüz Boğazı çevresindeki aksama Körfez’den deniz yoluyla yapılan sevkiyatı kısıtlarken, Suudi Arabistan Kızıldeniz üzerinden ihracata daha fazla ağırlık veriyordu. Ancak Reuters, Hürmüz’deki sıkışıklığı hafifletmeye yardımcı olan Suudi Doğu-Batı petrol boru hattının Irak’tan düzenlenen bir İHA saldırısının ardından geçici olarak kapatıldığını bildirdi. 17

Husilerin Bâbülmendep’e doğru ilerlemesi, Suudi Arabistan’ın alternatif petrol rotasının diğer ucunda da baskı yarattı. Reuters, bu harekâtın İran’a bölgenin iki ana petrol sevkiyat koridoru üzerinde potansiyel bir koz sağlayabileceğini yazdı. 18

Trump, doğrudan ABD saldırısını kabul etmedi

Reuters’ın konuya aşina üç kaynağa dayandırdığı haberine göre Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Husilere karşı ABD askeri yardımı talebiyle Trump’la en az iki telefon görüşmesi yaptı. Kaynaklar, Trump’ın ABD’nin Husi hedeflerine saldırması önerisini kabul etmediğini belirtti. Bunun yerine Washington’ın Riyad’a istihbarat paylaşımı ve hedefleme desteği sunacağını bildirdiği aktarıldı. 1

Bu yaklaşım, Trump’ın Husi mesajını Washington’la doğrudan bir çatışmadan kaçınma işareti olarak sunmasına karşın, ABD’nin doğrudan askeri müdahaleden uzak durduğu anlamına geliyor.

Trump’ın İran, Hürmüz ve petrol tahminleri

Trump, Dublin’de İran’la savaşın “çok yakında” biteceğini; bunun kasımdaki ara seçimlerden sonra da gerçekleşebileceğini söyledi. İran’ın nükleer silah edinmeye çok yaklaştığını savunan Trump, buna izin verilmeyeceğini ifade etti. Hürmüz Boğazı’ndaki durumun “iyi sonuçlanacağını” ve petrol fiyatlarının düşeceğini de öngördü.

Bunlar, savaşın bitiş tarihi ya da deniz yollarının yeniden açılması için teyit edilmiş bir takvim değil; Trump’ın öngörüleri ve siyasi değerlendirmeleriydi.

Hürmüz için diplomasi sürüyor, sonuç belirsiz

Associated Press’e göre İran ve Umman, aylardır büyük ölçüde kapalı kalan Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişleri için aşamalı bir çerçeve üzerinde görüşüyordu. Görüşmelerde, geçici ortak deniz koridoru kurulması ve mayın temizleme çalışmaları önerileri yer aldı.

Eylül ayının başında İran, geçici güvenli rota müzakerelerinin son aşamaya geldiğini açıkladı. İranlı yetkililer ayrıca güvenlik ve deniz taşımacılığı konularını Körfez ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla daha geniş kapsamda ele almayı planlıyordu. 11

Hürmüz ve Bâbülmendep’te eş zamanlı yaşanan krizler, Trump’ın açıklamasının arkasındaki temel riski ortaya koyuyor: Husilerin ABD’yle savaşmak istemediğine ilişkin bildirim iddiası, bölgesel deniz taşımacılığı, Suudi petrol ihracatı ve küresel enerji akışları üzerindeki tehdidi ortadan kaldırmış değil.