ABD’nin yen hamlesinde ECB’ye sürpriz: 500 milyon avroluk satış sonradan açıklandı

ABD’nin 31 Temmuz’da yen almak için 500 milyon avro sattığını Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde açıkladı. Bu işlem, Japon yeni desteklemeye yönelik ABD-Japonya eşgüdümlü müdahalesinde Washington’ın da yer aldığını doğruladı. 5

Tutar, Japonya’nın döviz piyasası operasyonlarında görülen ölçeklerle karşılaştırıldığında sınırlıydı. Buna karşın piyasa açısından asıl mesaj işlem hacminden çok siyasiydi: Washington, yenin düzensiz görülen değer kaybına karşı Tokyo ile birlikte hareket etmeye hazırdı.

Neden dolar değil avro satıldı?

Haberlere göre ABD, yen alırken dolar satmak yerine avro sattı. Böylece Washington, yen alımını doğrudan dolar satışı yapmadan gerçekleştirmiş oldu. Bunun, yönetimin güçlü dolar söylemiyle çelişebilecek bir adımdan kaçınma amacı taşıdığı yönündeki değerlendirme bir analizdir; bu tercih için açıklanmış resmî bir ABD gerekçesi bulunmuyor. 3

ECB neden devre dışı bırakılmış hissetti?

Tartışmanın odağında işlemin kendisinden çok, ECB ile kurulan iletişim vardı. Bloomberg’ün aktardığı habere göre ECB, ABD’nin avro satıp yen alma işlemi tamamlandıktan sonra bilgilendirildi. Lagarde ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de işlemi takip eden gün görüştü. 3

Bu durum ECB açısından hassastı; çünkü satılan para birimi, ECB’nin sorumluluk alanındaki avroydu. Avrupa’daki yetkililerin önceden istişare edilmemesine şaşırdığı bildirildi. Olay, iki ülkenin — ABD ve Japonya’nın — koordinasyonunun, üçüncü büyük bir para birimi kullanıldığında başka bir merkez bankasıyla gerilim yaratabileceğini gösterdi.

Japonya: Politika değişmedi, koordinasyon sürecek

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, müdahalenin ardından Tokyo’nun döviz politikası tutumunda değişiklik olmadığını söyledi. Katayama, Japonya ile ABD’nin uyum içinde kaldığını ve düzenli döviz hareketlerini desteklemek için yakın iletişimi sürdüreceğini belirtti. 17

Bu ifadeler piyasaya belirli bir dolar/yen seviyesi ya da yeni bir müdahale tarihi vermedi. Ancak yetkililerin kur hareketlerini düzensiz görmesi hâlinde yeni bir ortak adım ihtimalini canlı tuttu.

Bessent’in yen karşıtı pozisyon alan yatırımcılara mesajı

Bessent, yenin değer kaybına oynayan yatırımcılara meydan okurken kendisini fiilen “kasa” olarak niteledi ve Japon yetkililerle koordinasyon sayesinde piyasanın sahip olmadığı ölçüde bilgiye eriştiğini söyledi. Bu sözler, yen açığı taşıyan yatırımcılar için müdahale riskine dair sert bir uyarı olarak görüldü: Resmî adımlar piyasa koşullarını aniden değiştirebilir.

Bununla birlikte, söz konusu açıklamalar tek başına Japonya tarafından ilan edilmiş yeni bir politika taahhüdü değildi. Tokyo’nun resmî çizgisi, düzenli kur hareketleri ve ABD ile süren koordinasyon vurgusunu korudu. 17

Yen üzerinde etkisi ne oldu?

Müdahale, yenin dolar karşısında yaklaşık 163 seviyesine kadar gerilemesinin ardından toparlanmasına katkı verdi. Ancak daha sonra yeniden dolar başına 160 yen civarına doğru baskı oluşması, tek seferlik bir operasyonun temel piyasa baskılarını kalıcı biçimde ortadan kaldırmadığını gösterdi. Bu da piyasaların olası yeni müdahaleye odaklanmasına yol açtı. 17

Özetle, eşgüdümlü kur müdahalesinin etkisi yalnızca alınan ya da satılan miktarla ölçülmüyor. Lagarde’ın açıklaması, ABD’nin operasyona katıldığını netleştirdi; avro kullanılması ve ECB’ye önceden haber verilmemesi ise kur hamlesinin ötesine geçen diplomatik sonuçlar doğurdu. 53