Alt arkta çekim, ileride ortognatik cerrahi gerekirse dekompansasyonu neden zorlaştırır?

Bu ifade genellikle iskeletsel Sınıf III büyüme paternine sahip bir hasta için kullanılır. Temel kaygı şudur: Alt arkta kamuflaj amacıyla yapılan çekimler, alt keserleri ileride ortognatik cerrahiye hazırlanırken ihtiyaç duyulacak hareketin ters yönüne götürebilir. Cerrahi planlanırsa, önce bu dişsel kamuflajın geri alınması gerekir.18

Başlangıçtaki dişsel kompansasyon

Sınıf III olgularda alt keserler sıklıkla geriye doğru eğimlidir (retroklinasyon). Bu eğim, alt çenenin göreceli önde konumunu dişler aracılığıyla kısmen gizler; yani iskeletsel uyumsuzluk olduğundan daha hafif görünebilir.1

Alt ark çekimi ne yapar?

Alt premolar çekimlerinden sonra boşluklar kapatılırken ön dişler geriye alınabilir. Bu da alt keserlerin daha fazla geriye yatmasına veya retrakte olmasına yol açabilir. Ters overjet azalabilir; ancak çeneler arasındaki iskeletsel sorun çözülmüş olmaz. Bu yaklaşım, cerrahi yerine kamuflaj tedavisi amaçlanıyorsa bazı olgularda tercih edilebilir.8

Cerrahi öncesinde neden tersine hareket gerekir?

Ortognatik cerrahi öncesi ortodontinin hedeflerinden biri, dişleri kendi çene kemikleri üzerindeki daha uygun konumlarına getirmektir. Sınıf III olguda bu, çoğunlukla alt keserlerin öne alınması ve dikleştirilmesi anlamına gelir. Bu işlem ters overjeti geçici olarak artırabilir; fakat gerçek çene farkını görünür kılar ve çeneler cerrahiyle doğru konuma getirildiğinde uygun kapanış kurulmasını sağlar.18

Önceden çekim yapılmışsa dekompansasyon neden zorlaşır?

Çekim boşlukları kapatıldıktan sonra alt ön dişleri yeniden öne taşımak, daha kısa bir diş arkı içinde yapılmak zorunda kalır. Bu durum şunları gerektirebilir:

• kapatılmış çekim boşluklarının yeniden açılması,
• daha karmaşık ve uzun süreli diş hareketleri,
• köklerin çevresindeki alveol kemiğinin sınırları nedeniyle hareket miktarının dikkatle sınırlandırılması.

Özellikle keserler çevresindeki kemik desteği inceyse, aşırı hareket periodontal kemik defektleri ve diş eti/periodontal riskler açısından sorun yaratabilir.28

Dekompansasyon yetersiz kalırsa, dişlerdeki telafi edici eğimler devam eder. Bu da cerrahın, ameliyat sonrası dengeli bir kapanış elde ederken yapabileceği çene düzeltmesinin miktarını sınırlayabilir.13

Bu mutlak bir kural değildir

“Büyüyen hastada alt arkta asla çekim yapılmaz” şeklinde evrensel bir kural yoktur. Çekim kararı; iskeletsel bozukluğun tipi, çapraşıklık miktarı, keserlerin hedef eğimi ve hastanın gelecekteki cerrahi gereksinimi birlikte değerlendirilerek verilmelidir. Bazı cerrahi tedavi planlarında çekim, uygun hatta gerekli olabilir.8

Kısacası, büyümesi devam eden ve ileride Sınıf III cerrahisi gerekebilecek hastada alt ark çekimi yapılmadan önce, bunun gelecekteki dekompansasyonu ve cerrahi seçenekleri nasıl etkileyeceği dikkatle planlanmalıdır.