İngiltere’den Apple ve Google’a çocukların cihazlarında çıplak görüntü engeli

İngiltere hükümeti, Apple ve Google gibi cihaz platformu sağlayıcılarını 18 yaş altı kullanıcıların telefon ve tabletlerinde çıplak görüntüleri engellemeye zorlayacak yeni bir yasa hazırlıyor. Hedef, çocukların bu tür görüntüleri çekmesini, paylaşmasını ya da görüntülemesini teknik olarak önlemek. Düzenlemenin, çocukların kullandığı uygulamaların sağlayıcılarını da kapsaması öngörülüyor.1

Bu henüz yürürlüğe girmiş bir yasa değil; hükümetin açıkladığı politika yönü. Tasarının teknik kapsamı, denetim yöntemi ve yaptırımları kamuoyuyla henüz ayrıntılı biçimde paylaşılmadı.

Planlanan yasa ne getirebilir?

Hükümetin açıkladığı modele göre şirketlerin, çocukların kullandığı akıllı telefon ve tabletlerde çıplak görüntüleri algılayıp engelleyebilecek yerleşik özellikleri etkinleştirmesi veya yeni teknik çözümler geliştirmesi gerekecek.1

Yaklaşım yalnızca tek bir mesajlaşma uygulamasını hedeflemiyor. Bakanlar, çocukların kullandığı uygulamalarda da çıplak görüntülere erişimin ve bu görüntülerin paylaşımının önüne geçilmesini istiyor. Hangi uygulamaların, işletim sistemi işlevlerinin ve görüntü türlerinin kapsama gireceği ise yasama metni yayımlandığında netleşecek.

İlk politika yaklaşımında, çocuk hesaplarında korumaların varsayılan olarak açık olması; engeli kaldırmak isteyen yetişkinlerin ise 18 yaşından büyük olduklarını doğrulaması öngörülüyordu.1

Neden gönüllü adımlardan yasaya geçiliyor?

Hükümet haziranda Apple ve Google’a üç ay süre vererek yol haritalarını sunmalarını ve gönüllü korumaları güçlendirmelerini istemişti. Yeterli ilerleme sağlanmazsa yasal düzenlemeye gidileceği açıkça belirtilmişti.1

Bakanlar, iki şirketin işletim sistemi düzeyinde anlamlı değişiklikler yaptığını; reşit olmayanların cihazlarında çıplak görüntüleri sadece bulanıklaştırmak yerine engelleme yönünde ilerleme kaydedildiğini kabul ediyor. Apple’ın yaş kontrolü uygulaması ve güvenlik korumaları da önemli gelişmeler arasında gösterildi. Ancak hükümet, bu gönüllü adımların cihaz ve uygulama ekosisteminin tamamı için yeterince kapsamlı olmadığı sonucuna vardı.1

Bu ayrım kritik: Tek bir iletişim özelliğinde çalışan koruma, riski azaltabilir; fakat görüntünün kamerayla çekilmesini, cihazda saklanmasını, başka bir uygulamada paylaşılmasını veya başka bir kanaldan görüntülenmesini mutlaka engellemez. Planlanan yasa bu boşluğu kapatmayı amaçlıyor.

Şirketlere hangi yaptırımlar konusunda uyarı yapılmıştı?

İlk ültimatom, gönüllü önlemlerin yetersiz kalması hâlinde yasa çıkarılması ihtimaliyle desteklenmişti. Önceki politika açıklamalarında, kurallara uymayan şirketlere para cezası verilmesi ve son çare olarak üst düzey teknoloji yöneticileri için cezai sorumluluk ihtimalinin değerlendirilmesi gündeme gelmişti.1

Bununla birlikte, nihai yaptırım modeli henüz açıklanmış değil. Parlamento’ya sunulacak tasarı görülmeden hangi cezaların, düzenleyici yetkilerin ve uyum ölçütlerinin yasalaşacağını kesin olarak söylemek mümkün değil.

Hangi sorunu çözmeye çalışıyor?

Politikanın odağında, çocukların kendilerinin oluşturduğu veya paylaştığı görüntüler bulunuyor. Bu görüntüler çoğu zaman grooming (çocuğun güvenini kazanarak istismara hazırlama), zorlama veya şantaj süreçleriyle bağlantılı olabiliyor.

İnternet Watch Foundation (IWF), 2024’te 424.047 bildirimi değerlendirdi; bunların 291.273’ünün çocuk cinsel istismarı görüntüsü içerdiğini, bu görüntülere bağlantı verdiğini ya da bunların reklamını yaptığını doğruladı. Suç teşkil ettiği değerlendirilen bildirimlerin %91’i, çocukların kendilerinin oluşturduğu görüntüler içeriyordu.5

Cinsel şantaj ya da yaygın adıyla sextortion, bu zararın büyüdüğü yollardan biri. Bir çocuk bir görüntü göndermeye zorlanabilir; ardından daha fazla görüntü yollamazsa, para ödemezse veya başka taleplere uymazsa görüntünün yayılmasıyla tehdit edilebilir.

Çocuklara yönelik destek hattı Childline’ın verileri de hizmetlere yansıyan baskıyı gösteriyor: Nisan 2025-Mart 2026 arasında çevrim içi çocuk cinsel istismarı ve sömürüsüyle ilgili 2.444 danışmanlık görüşmesi yapıldı; bunların 242’sinde maddi amaçlı cinsel şantajdan söz edildi.2 IWF ayrıca 2025’in ilk yarısında çocuklara yönelik cinsel şantaj bildirimlerinin yıllık bazda %72 arttığını; doğrulanan vakalardaki çocukların %97’sinin erkek olduğunu bildirdi.4

Bu veriler, cihaz düzeyindeki kontrollerin tek başına istismarı tamamen önleyeceğini kanıtlamıyor. Ancak hükümetin, görüntü çekilmeden, paylaşılmadan veya şantaj malzemesine dönüşmeden önce süreci kesmeye çalışmasının nedenini açıklıyor.

Apple ve Google’ın mevcut araçları neden yeterli görülmüyor?

Apple ve Google’ın çocuk güvenliği ile denetimli hesaplara yönelik bazı araçları hâlihazırda bulunuyor. Apple’ın İletişim Güvenliği özelliği, desteklenen iletişim alanlarında küçük yaştaki kullanıcıları çıplak görüntüler konusunda uyarmak veya korumak üzere tasarlandı. Google da denetimli kullanıcı deneyimleriyle bağlantılı çocuk güvenliği kontrolleri sunuyor.

Hükümet ise bu önlemlerin, cihazın tamamını ve çocukların kullandığı uygulamaları güvenilir biçimde kapsamıyorsa yeterli olmayacağını savunuyor. Bu nedenle önerilen mevzuat, isteğe bağlı veya sınırlı özelliklerin ötesine geçerek çocukların cihaz deneyimine yerleşik korumalar getirmeyi hedefliyor.1

Mahremiyet ve gözetim tartışması

Planın en büyük açık sorusu şu: Bir cihaz, aşırı ölçüde yasal özel hayat takibi yaratmadan kullanıcının yetişkin mi çocuk mu olduğunu ve bir görüntünün çıplaklık içerip içermediğini nasıl belirleyecek?

Dijital haklar savunucuları, yaş güvence sistemlerinin biyometrik yaş tahmini, kimlik doğrulama, davranışsal profilleme veya veri paylaşımını içerebileceği uyarısında bulunuyor. Open Rights Group, çevrim içi yaş kontrollerinin basit bir yaş kanıtı yerine mahremiyeti ihlal edebilen dijital kimlik süreçlerine dönüşebileceğini belirtiyor.

Aynı endişe görüntü kontrolleri için de geçerli. Çocukları korumak için tasarlanan bir sistem, cihazdaki veya iletişim hizmetlerindeki özel görsellerin analiz edilmesini gerektirebilir. Mahremiyet etkisi; analizin cihaz üzerinde mi yoksa bir hizmet üzerinden mi yapılacağına, görüntü verisinin cihaz dışına çıkıp çıkmayacağına, yanlış eşleşmelerin nasıl ele alınacağına, hangi verinin ne kadar saklanacağına ve bağımsız itiraz-denetim mekanizmalarının olup olmayacağına bağlı olacak.

İşleyebilir bir yasa, çocukları korurken veri toplamayı sınırladığını, kötüye kullanımı önlediğini ve yetişkinlerin yasal içeriğe erişmesi için makul bir yol bıraktığını göstermek zorunda.

Sırada ne var?

Hükümet, birincil mevzuat getireceğini açıkladı; ancak kesin bir takvim veya ayrıntılı teknik-hukuki çerçeve yayımlamadı. Bu da Parlamento, teknoloji şirketleri, çocuk güvenliği kuruluşları ve mahremiyet savunucuları için önemli soruların açık kaldığı anlamına geliyor.

Çocuk koruma kuruluşları, kendi oluşturulan istismar görüntüleri ve cinsel şantajdaki artış karşısında gönüllü tedbirlerin yeterince hızlı ilerlemediğini savunuyor. Mahremiyet savunucuları ise nihai modelin güvenlik kontrollerini rutin kimlik kontrolüne veya varsayılan özel görüntü taramasına dönüştürüp dönüştürmeyeceğini yakından izleyecek.

Dolayısıyla düzenlemenin iki temel sınavı var: Çocukların zorlamaya ve görüntü temelli istismara maruz kalmasını anlamlı biçimde azaltmak; bunu yaparken insanların kimlikleri ve özel görüntüleri üzerinde açık, ölçülü sınırlar kurmak.