AB’nin Oracle Bulut Lisanslarına İncelemesi: Şu Ana Kadar Ne Biliniyor?

Avrupa Birliği’nin rekabet otoritesi olan Avrupa Komisyonu, Oracle’ın bulut yazılımı lisanslama uygulamaları hakkında piyasadan bilgi topluyor. Ancak bu aşamada Oracle hakkında açılmış resmî bir antitröst soruşturması bulunmuyor ve şirketin AB rekabet kurallarını ihlal ettiğini ortaya koyan kamuya açıklanmış bir bulgu da yok. 2

Bu ayrım önemli: Üçüncü taraflardan görüş ve belge istemek, bir soruşturma açıldığı ya da ihlalin kanıtlandığı anlamına gelmiyor. Komisyon, toplanan bilgilere göre dosyayı ilerletebilir veya yeterli dayanak olmadığı sonucuna vararak konuyu kapatabilir. 2

Komisyon ne yapıyor, ne yapmıyor?

Reuters’ın haberine göre Komisyon, Oracle’ın lisanslama uygulamaları konusunda üçüncü taraflardan bilgi talep ediyor. Müşteriler, rakipler ve diğer piyasa katılımcılarından gelebilecek geri bildirimler; uygulamaların müşteri seçimini veya hizmet sağlayıcı değiştirme imkânını sınırlayıp sınırlamadığını değerlendirmede kullanılabilir. 2

Buna karşılık, kamuya açık haberlerde incelenen belirli sözleşme maddeleri, lisans türleri veya sorular açıklanmış değil. Bu nedenle belirli bir Oracle şartını hukuka aykırı diye nitelemek ya da süreci resmî bir “soruşturma” olarak sunmak için henüz erken. Komisyon sözcüsü de o sırada “herhangi bir şirket hakkında” resmî soruşturma bulunmadığını söyledi. 2

Oracle, Reuters’ın yorum talebine hemen yanıt vermedi. 2

Oracle neden SAP ile karşılaştırılıyor?

Bu karşılaştırma, iki şirketin aynı uygulamaları kullandığı yönünde bir tespit değil. Ortak nokta, lisans ve destek koşullarının müşterilerin seçeneklerini fiilen daraltıp daraltamayacağı sorusu.

SAP dosyası, bulut lisanslarından değil, şirketlerin kendi sunucularında çalıştırdığı kurum içi ERP yazılımlarına yönelik bakım ve destek hizmetleri pazarından kaynaklandı. ERP, finans, satın alma, insan kaynakları ve operasyon gibi temel iş süreçlerini yöneten kurumsal yazılımları ifade ediyor.

Komisyon, SAP’nin koşullarının müşterilerin SAP yazılım altyapısını ayrı parçalara bölmesini; bazı parçalar için farklı bir destek sağlayıcısı kullanmasını; farklı SAP destek seviyelerini seçmesini veya belirli bir parça için hiç destek almamasını zorlaştırabileceğinden endişe etti. 1

Buradaki temel rekabet meselesi, müşterinin tek bir sağlayıcıya bağımlı hâle gelmesi, yani “kilitlenme” riskiydi. Oracle’ın bulut lisanslaması da bu geniş müşteri hareketliliği çerçevesinden değerlendiriliyor. Fakat Komisyon, Oracle’ın koşullarının benzer bir etki yarattığı sonucuna kamuoyu önünde varmış değil. 2

Üçüncü tarafların vereceği bilgiler neden belirleyici?

Komisyonun bilgi toplama süreci bir kanıt değerlendirme aşaması. Piyasa katılımcılarının deneyimleri, lisanslamanın pratikte nasıl işlediğine ve müşteri tercihlerini rekabet hukuku açısından sorun yaratabilecek biçimde sınırlayıp sınırlamadığına ışık tutabilir.

Bu aşamada birden fazla sonuç mümkün:

• Komisyon, resmî adım atacak ölçüde kanıt bulunduğu sonucuna varabilir;
• eldeki bilgilerin bir dosya açmayı haklı çıkarmadığına karar verebilir;
• ya da piyasayı izlemeyi sürdürürken değerlendirmeyi devam ettirebilir.

Bu seçeneklerin hiçbiri tek başına Oracle’ın AB rekabet kurallarını ihlal ettiği anlamına gelmez. 2

SAP, para cezası almadan dosyayı nasıl çözdü?

Komisyon, Temmuz 2026’da SAP’nin kurum içi ERP bakım ve destek hizmetlerine ilişkin rekabet endişelerini gidermeyi amaçlayan taahhütlerini hukuken bağlayıcı hâle getirdi. 1 Böylece Komisyon, ihlal kararı ve para cezası vermek yerine SAP’nin önerdiği çözüm paketini bağlayıcı olarak kabul etti.

Taahhütlerin müşterilere sağlaması hedeflenen başlıca esneklikler şunlar:

• SAP yazılım altyapısının ayrı parçalara bölünmesine ilişkin koşulların netleştirilmesi;
• her bir parça için farklı bakım ve destek sağlayıcıları, farklı SAP destek seviyeleri veya destek almama seçeneğinin mümkün olması;
• belirlenmiş koşullarda lisansların ve ilgili destek sözleşmelerinin sona erdirilebilmesi;
• sözleşmenin sonlandırılamadığı dönemlere ilişkin kuralların açıklığa kavuşturulması;
• yeniden başlatma ücretlerinin kaldırılması;
• bazı durumlarda geçmişe dönük bakım ücretlerinin düşürülmesi. 1

Taahhütler dünya genelinde 10 yıl boyunca geçerli olacak ve bağımsız bir denetçi tarafından izlenecek. 1

Yüzde 10’a kadar para cezası ihtimali ne anlama geliyor?

SAP’ye para cezası verilmedi; çünkü Komisyon ihlal kararı çıkarmak yerine taahhütleri kabul etti. Bununla birlikte, karar taahhütleri hukuken bağlayıcı kılıyor. SAP bunlara uymazsa Komisyon, önce temel rekabet ihlalini yeniden kanıtlamak zorunda kalmadan şirketin toplam küresel yıllık cirosunun %10’una kadar para cezası uygulayabilir. 1

Bu sonuç, Oracle’a ilişkin bilgi toplama sürecinin nasıl biteceğini göstermiyor. Yine de Komisyonun, yazılım lisanslama veya destek koşullarının müşteri seçimini kısıtladığını düşünmesi hâlinde hangi tür çözümleri talep edebileceğine dair yakın tarihli bir örnek sunuyor.

Sonuç

Oracle şu anda resmî bir AB antitröst soruşturmasının konusu değil ve kamuya açık bilgiler şirketin hukuka aykırı davrandığını göstermiyor. Komisyon, Oracle’ın bulut lisanslama uygulamaları hakkında üçüncü taraflardan görüş ve bilgi toplayarak ilerletilecek bir dosya olup olmadığını değerlendiriyor. 2

SAP örneği, müşterilerin destek sağlayıcısı ve destek seviyesi seçmesini ya da belirli koşullarda sözleşmeleri sonlandırmasını kolaylaştıran bağlayıcı taahhütler nedeniyle önem taşıyor. Bu gelişme, düzenleyicilerin müşteri hareketliliğine verdiği ağırlığı gösteriyor; ancak Oracle’ın davranışları hakkında verilmiş bir karar niteliği taşımıyor. 12