Nepal sellerinde kaybolan Rishab Iyer ve ailesi için son konum izleri aranıyor

Rishab Iyer, 23 yaşında Avustralyalı bir tıp öğrencisi. Iyer; annesi Lakshmi, babası Sreedharan ve küçük kardeşi Rudhra ile Kailash Dağı’na yapılan bir hac yolculuğundaydı. Aile, 26 Ağustos 2026’da Nepal-Tibet sınırı yakınında bir buzul çöküşünün tetiklediği yıkıcı sellere yakalandı. Mevcut son haberlere göre dört kişiden de henüz haber alınamadı. 710

Ailenin son hareketleri hakkında ne biliniyor?

Iyer’in partneri Sarada Viswanathan, ondan son kez 26 Ağustos sabahı haber aldığını söyledi. Viswanathan, grubun son hareketlerini Apple’ın Find My uygulaması ve Life360 kayıtlarıyla bir araya getirmeye çalışıyor. Bu kayıtlar, aile üyelerinin selden kısa süre önce sınır bölgesinde kaldıkları otelin dışında ya da yakınında bulunduğuna işaret etti. 7

Tur grubundaki başka bir kişiyle ilgili bilgi, arama açısından önemli bir ipucu olabilir. Viswanathan’a göre, bu kişinin yakınları Nepalli yetkililer aracılığıyla, yerel Nepal numarası kullanan telefonun aynı günün ilerleyen saatlerinde daha kuzeyde şebekeye bağlandığı bilgisini aldı. Bu bağlantı, kişinin durumu veya kesin konumu hakkında kanıt sayılmıyor. Ancak bir kayıp yolcunun ya da telefonunun felaket sonrasında nerede olabileceğini belirlemede telekomünikasyon kayıtlarının işe yarayabileceğine işaret ediyor. 7

Iyer ailesi Avustralya numaraları kullanıyordu. Viswanathan, aile yakınlarına buna benzer şebeke bilgisinin verilmediğini belirtti. 7

Konum ve telefon kayıtları aramada neden önemli?

Yolların, köprülerin ve yapıların sel sularıyla sürüklendiği bir afet alanında, telefonun en son bağlandığı noktaya dair yaklaşık bir bilgi bile ekiplerin çok daha dar bir bölgeye yoğunlaşmasına yardımcı olabilir. Baz istasyonu kayıtları, bir cihazın hangi şebeke noktasına bağlandığını gösterebilir; konum paylaşım uygulamalarının geçmişi de en son kaydedilmiş koordinatı sunabilir.

Yine de bu veriler kişinin o noktada bulunduğunu kesin biçimde kanıtlamaz. Özellikle hızla ilerleyen bir selde telefon ve kişi farklı yerlere sürüklenmiş olabilir. Buna rağmen bu kayıtlar, ekiplerin belirli vadileri, yolları, yapıları veya enkaz alanlarını incelemesi için somut bir başlangıç noktası sağlayabilir.

Viswanathan, son konum geçmişleri, baz istasyonu bağlantıları ve diğer telefon kayıtlarının arama çalışmalarını afetin tamamına yaymak yerine belirli alanlarda yoğunlaştırabileceğini savunuyor. 7

Apple, Optus ve Life360 neden erişimi sınırladı?

Şirketlerin yaklaşımı, konum ve telekomünikasyon verilerinin hassas niteliğine dayanıyor.

• Apple ve Optus: Reuters’a göre Viswanathan’ın veri talepleri gizlilik ve güvenlik gerekçeleriyle reddedildi. Optus, tek tek müşterilere ilişkin vakalar hakkında yorum yapmadı; Apple ise hemen yanıt vermedi. 7
• Life360: Şirket, kullanıcının onayladığı “çember” içindeki kişilerin en güncel konumu görebileceğini bildirdi. Kullanıcı tarafından yetkilendirilmemiş kişilerin ise bilgiyi yerel makamlar üzerinden talep etmesi gerekiyor. 7

Bu sınırlamalar, yetkisiz takip ve hassas verilerin izinsiz paylaşılmasını engellemek için uygulanıyor. Ancak kayıp yakınları açısından bu durum son derece zor bir ikilem yaratıyor: Arama için hayati olabilecek bilgiyi isteyen aile üyeleri, hesabı yönetme yetkisine ya da şirketin veriyi doğrudan paylaşması için gerekli hukuki statüye sahip olmayabiliyor. Mevcut haberlere göre şirketler, bu tür taleplerin ailelerden çok yetkili makamlar üzerinden iletilmesini bekliyor. 7

Viswanathan, Avustralya ve Nepal makamları ne yapıyor?

Viswanathan, grubun hareketlerini derlemeyi sürdürüyor ve Avustralya’nın arama çalışmalarına ek destek göndermesi talebiyle bir imza kampanyası başlattı. 7

Avustralya, Nepal’e drone uzmanları gönderdiğini; ülkede zaten konsolosluk görevlileri, insani yardım polisi ve savunma personelinin müdahaleye katıldığını açıkladı. Hükümet ayrıca telekomünikasyon verilerini Nepalli yetkililere sağlayacağını ve 3 milyon Avustralya doları ek insani yardım vereceğini duyurdu. Böylece açıklanan toplam yardım 11 milyon Avustralya dolarına ulaştı. 7

Nepal polisi, Iyer grubunun kaybolduğu bölgeyi aradığını, turistlerin mahsur kaldığına dair güvenilir bilgi ortaya çıkması hâlinde yeniden bölgeye döneceğini bildirdi. Reuters’ın 3 Eylül tarihli haberinde polis, henüz hiçbir Avustralyalı turistin kurtarılmadığını söyledi. 7

Kaç kişi öldü veya kayıp?

Arama ve haber alma çalışmaları daha uzak bölgelere ulaştıkça bilanço hızla değişti; bu nedenle ilk günlerde açıklanan sayılar kesin toplamlar olarak görülmemeli. Reuters, 4 Eylül’de buzul çöküşü ve sellerin ardından 1.200’den fazla kişinin öldüğünü, yaklaşık 5.000 kişinin ise hâlâ kayıp olduğunu aktardı. Avustralya, kayıp 36 vatandaşının durumu hakkında ciddi kaygı duyduğunu açıkladı.

Daha erken tarihli haberlerde sayılar belirgin biçimde düşüktü. Örneğin 27 Ağustos’ta Nepal ve Tibet genelinde yaklaşık 390 ölüm ve 1.400’den fazla kayıp bildirilmişti. Bu fark, felaketin ilk günlerindeki belirsizliğin ve erişim güçlüğünün boyutunu gösteriyor.

Iyer ailesi bakımından yanıt bekleyen temel soru şu: Sel sonrasına ait cihaz kayıtları, arama ekiplerini yönlendirecek kadar kesin bir ipucu sağlayabilir mi? Tur grubundaki başka bir yolcunun telefonundan bildirilen bağlantı bu olasılığın araştırılması için gerekçe sunuyor; ancak ne hayatta kalındığının ne de Iyer ailesinin yerinin teyidi anlamına geliyor. 7