Apple’a ATT kuralları nedeniyle 2 milyar sterlinlik toplu dava

Apple’a karşı açılan başvuru, 2 milyar sterlinlik toplu tazminat davası önerisidir; Apple’ın hukuken sorumlu bulunduğuna dair verilmiş bir karar değildir. İddia, şirketin iOS üzerindeki denetimini kullanarak 2021’de devreye aldığı App Tracking Transparency (ATT) gizlilik çerçevesini, rakip uygulama yayıncıları için kendi reklam faaliyetlerinden daha külfetli hâle getirdiği yönünde. 1

Davayı kim açtı?

Başvuru, Birleşik Krallık’taki binlerce uygulama geliştiricisi adına ATT Collective Action Limited tarafından 3 Eylül 2026’da Londra’daki Competition Appeal Tribunal (CAT)’a yapıldı. CAT, rekabet hukuku uyuşmazlıklarına bakan uzman mahkeme niteliğindeki bir yargı organı.

Grubun direktörü Ann Pope, Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Kurumu’nda (CMA) eski Kıdemli Antitröst Direktörü. Davacı grubu hukuk bürosu Hausfeld temsil ediyor. 8

ATT kurallarıyla ilgili temel iddia ne?

ATT, uygulamaların kullanıcıyı farklı uygulamalar ve internet siteleri arasında takip ederek hedefli reklam göstermeden önce, Apple’ın sunduğu açılır izin penceresi üzerinden ek onay almasını gerektiriyor.

Davacılar, bu düzenlemenin üçüncü taraf uygulamaların reklam verisi toplama ve kullanma kapasitesini zayıflattığını; bunun reklam gelirlerini düşürdüğünü veya kullanıcı kazanma maliyetlerini artırdığını savunuyor. İddiaya göre Apple, kendi hizmetlerine daha hafif yükümlülükler uyguladı. Bu nedenle talep, gizliliğin korunmasına karşı bir itiraz olarak değil, piyasa gücünün kötüye kullanıldığı iddiası olarak sunuluyor. 18

Apple’ın reklam faaliyetleri neden tartışmanın merkezinde?

Geliştiricilere göre bu farklı uygulama, Apple’ın reklam işine haksız bir rekabet avantajı sağladı: Rakiplerin hedefli reklam kabiliyeti kısıtlanırken Apple, kendi ekosistemi içindeki verileri kullanma bakımından daha elverişli konumunu korudu.

Bu, davacıların iddiasıdır; CAT önündeki süreçte kanıtlanması gereken bir husustur. 110

Apple ne diyor?

Apple, ATT’nin kullanıcı gizliliğini korumaya yönelik bir araç olduğunu belirtiyor. Şirkete göre sistem, kullanıcıların uygulamalar tarafından takip edilip edilmemeye dair açık ve anlaşılır bir seçim yapmasını sağlıyor. Apple ayrıca kuralların kendisi de dâhil olmak üzere tutarlı uygulandığını; çerçevenin ayrımcı değil, gerekçeli ve etkili olduğunu savunuyor. 612

Almanya’daki gelişme neden önemli?

Birleşik Krallık davası, ATT’nin izin tasarımının rekabet bakımından eşitsizlik yaratıp yaratmadığına ilişkin Avrupa çapındaki incelemelerin arka planında açıldı.

Almanya’nın rekabet otoritesi Bundeskartellamt, Apple’ın kendi hizmetleri ile üçüncü taraf uygulamalar için farklı tasarlanmış izin istemlerine itiraz etmişti. Apple’ın ilgili kuralları değiştirmeye yönelik taahhütleri bağlayıcı hâle getirilince, soruşturma Ağustos 2026’da kapatıldı. Değişiklikler; izin pencerelerinde kullanıcıyı caydırma ihtimali bulunan unsurların azaltılmasını ve geliştiricilerin kişiselleştirilmiş reklamın değerini anlatmak için daha fazla alan elde etmesini içeriyor. 46

Fransa, İtalya, Polonya ve Avrupa Komisyonu da ATT konusunda yürütülen daha geniş düzenleyici baskının parçası oldu. Ancak Birleşik Krallık’taki dava bağımsız bir süreç: Diğer ülkelerdeki kararlar bağlam ya da delil sunabilir, fakat CAT’nin toplu davaya izin verip vermeyeceğini veya tazminata hükmedip hükmetmeyeceğini tek başına belirlemez. 16

Dava neden emsal niteliğinde olabilir?

Dosyanın odağında şu soru var: Bir dijital platform, üçüncü taraflara bir gizlilik denetimi dayatırken bu denetimin tasarımı veya uygulanışı platformun kendi reklam işini avantajlı konuma getiriyorsa, bu rekabet hukukuna aykırı sayılabilir mi?

Apple’ın gizlilik gerekçesi ile geliştiricilerin ileri sürdüğü rekabetçi asimetri, davanın başlıca hukuki ve olgusal tartışma alanlarını oluşturacak. 16