Otomotiv sektöründen ABD Kongresi’ne Çin araçları için kalıcı yasak çağrısı

ABD’de büyük otomotiv üreticilerini temsil eden Alliance for Automotive Innovation, Kongre’den Çin bağlantılı araçlar ile bunlarda kullanılan Çin menşeli yazılım ve donanıma yönelik yasağı kalıcı bir federal yasaya dönüştürmesini istiyor. Sektörün talebi, yıl bitmeden satış, ithalat ve üretimi kapsayan bir düzenleme çıkarılması yönünde. Amaç, mevcut idari kısıtlamaların ileride başka bir yönetim tarafından geri alınabilmesini zorlaştırmak. 46

Neden kalıcı yasak talep ediyorlar?

Otomotiv sektörünün temel argümanı iki başlıkta toplanıyor: rekabet baskısı ve ulusal güvenlik.

• Sektör grubu, Çinli üreticilerin devlet desteğiyle araçlarını dünya pazarlarına hızla yaydığını savunuyor. Doğrudan araç ithalatı sınırlandırılsa bile, araç parçaları veya bağlantılı araç teknolojileri üzerinden ABD pazarında yer edinme riski bulunduğunu belirtiyor. 4
• Bağlantılı araçlar, internet, kablosuz ağlar, yazılım ve veri sistemleriyle sürekli iletişim kuran otomobilleri ifade ediyor. Bu teknolojilerin konum, kullanım ve diğer hassas verileri toplayabileceği; ayrıca uzaktan erişim riskleri yaratabileceği kaygısı, yasağın ulusal güvenlik gerekçesinin merkezinde yer alıyor. 8
• Biden döneminde kabul edilen düzenleme, Çin bağlantılı araç iletişim yazılımını 2027 model araçlardan, ilgili donanımı ise 2030 model yılından itibaren aşamalı biçimde devre dışı bırakıyor. Bu kurallar Trump yönetimi döneminde de yürürlükte kaldı. 8

Sektörün istediği yasa, bu idari çerçeveyi kanuna taşıyarak daha dayanıklı hale getirecek. Öneriler; Çin veya diğer “yabancı hasım” ülkelerle bağlantılı araçların, yazılımların ve donanımların ithalatını, üretimini, satışını ve kullanımını sınırlamayı hedefliyor. 2

Hangi şirketler ve kuruluşlar destekliyor?

Çağrı, ABD otomotiv endüstrisinin başlıca ticaret grubu olan Alliance for Automotive Innovation aracılığıyla yapıldı. Grubun temsil ettiği üreticiler arasında General Motors, Ford, Toyota, Volkswagen, Hyundai, Honda ve Stellantis gibi büyük markalar bulunuyor. 6

Kongre’deki tasarılar ne getiriyor?

Senato Ticaret Komitesi, Cumhuriyetçi Ohio Senatörü Bernie Moreno ile Demokrat Michigan Senatörü Elissa Slotkin’in sunduğu iki partili Connected Vehicle Security Act ile ilişkili düzenlemeyi onayladı. Tasarı, yürütme organının mevcut kısıtlamalarını daha da sertleştirmeyi amaçlıyor. 7

Öneri; BYD, Chery ve SAIC Motor gibi şirketlerin de dahil olabileceği Çin bağlantılı araçların ABD pazarına girişini engellemeyi, Çin’de geliştirilmiş bağlantılı araç yazılımları ve veri sistemlerini de yasaklamayı öngörüyor. 2

Temsilciler Meclisi ve Senato’daki bağlantılı düzenlemeler ayrıca, “kapsanan yabancı hasım” ülkede üretilen veya tasarlanan araçların ülkeye girişini yasaklamayı hedefliyor. Ortak girişimler ya da belirli ölçüde bu ülkelerin kontrolündeki üreticiler de kapsama alınabiliyor. 13

Yüzde 15 sahiplik eşiği neden tartışmalı?

Tasarıdaki en dikkat çekici noktalardan biri, Çinli kuruluşların yüzde 15’ten fazla pay sahibi olduğu otomobil üreticilerinin ABD’de satış yapmasını engelleyebilecek eşik. Bu yaklaşım yalnızca Çin markalarını değil, uluslararası ortaklık ve yatırım yapıları bulunan şirketleri de etkileyebilir. 10

Reuters’ın aktardığına göre Mercedes-Benz’deki Çinli yatırımcı payı yaklaşık yüzde 20 olduğu için, mevcut haliyle bu hüküm Alman üreticinin ABD’de araç satışını dahi engelleyebilir. 10

Kongre’nin bu eşiği değiştirip değiştirmeyeceği veya istisnalar getirip getirmeyeceği henüz net değil. Bu nedenle, nihai bir yasanın hangi şirketleri kapsayacağı konusunda kesinleşmiş bir sonuç bulunmuyor.

Düzenlemelerin geniş etkisine örnek olarak Polestar gösteriliyor. Çinli Geely’nin çoğunluk hissesine sahip olduğu İsveç merkezli elektrikli araç üreticisi, ayrı federal kısıtlamalar nedeniyle ABD pazarından çıkarıldı. Bu durum, Çin markası olmayan ancak Çin bağlantılı teknoloji veya sahiplik yapısına sahip şirketlerin de kurallardan etkilenebileceğini ortaya koyuyor. 5

Çin’in yanıtı

Çin, girişime karşı çıkıyor. Washington’daki Çin Büyükelçiliği, ülkenin imalatta yabancı yatırımlara yönelik pazar erişimi kısıtlamalarını kaldırdığını ve uluslararası otomobil üreticilerinin büyük Çin pazarından yararlanmasına açık olduğunu belirtti. 4