AB’nin 3 Avroluk Vergisi Çin-Avrupa Hava Kargosunu Nasıl Değiştirdi?

AB’nin düşük değerli ithalata ilişkin yeni uygulaması, hava kargoda özellikle Çin/Hong Kong-Avrupa e-ticaret koridorunu hedef alan, rota bazlı bir kırılma yarattı. Küresel hava kargo piyasasının tümü için ise aynı ölçüde bir daralma anlamına gelmedi.

1 Temmuz’da ne değişti?

AB, 1 Temmuz 2026 itibarıyla birlik dışından gelen ve kendi değeri 150 avro veya altında olan gönderiler için uygulanan gümrük vergisi muafiyetini kaldırdı. Bunun yerine 1 Temmuz 2028’e kadar geçerli olacak geçici 3 avroluk gümrük vergisi getirildi. Ücret, fiziksel paket sayısından ziyade gümrük beyannamesindeki satıra ya da ürünün tarife sınıflandırmasına göre uygulanıyor. 124

Bu ayrım, sınır ötesi e-ticaret açısından kritik. Birden fazla ürün kategorisi içeren tek bir sipariş, birden fazla vergi satırı doğurabiliyor. Satıcılar ve lojistik şirketleri de daha ayrıntılı ürün ve gümrük verisi sunmak zorunda. Yani yüksek hacimli, düşük marjlı tüketiciye doğrudan satış (B2C) modelinde hem toplam maliyet hem de operasyonel yük arttı. 14

Hong Kong-Avrupa hattında sert hacim düşüşü

Uygulamanın ardından Avrupa yönlü hatta belirgin bir gerileme görüldü:

• Hong Kong-Avrupa tonajı, ağustosta yıllık bazda %30 düştü; haziran seviyesinin de %24 altında kaldı.
• Çin ana karası ve Hong Kong’dan Avrupa’ya toplam trafik, temmuz ve ağustosta yıllık bazda %14 geriledi.
• Hong Kong’un son yıllarda sınır ötesi e-ticaret kargolarına yüksek ölçüde bağımlı olması, düşüşün bu merkezde daha sert hissedilmesini açıklıyor.

Zamanlama, yeni vergi ve genişleyen beyan/veri yükümlülüklerinin düşük değerli paket talebini azalttığı görüşüyle uyumlu. Bununla birlikte, yaz dönemindeki mevsimsel sakinliğin de etkisi olmuş olabilir; yalnızca zamanlama tek başına nedensellik kanıtı değildir. Yine de Çin’den çıkan küçük paketlerde yeni uygulama sonrasında yaklaşık %30 ila %40 gerileme raporlandı. 13

Spot navlunlar neden geriledi?

E-ticaret paketi hacmi azaldığında, Avrupa uçuşlarında kullanılabilir kargo kapasitesi artıyor. Bu kapasiteyi dolduracak başka yükler yeterli değilse spot navlunlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşuyor.

Piyasa verilerinde Hong Kong-Avrupa ortalama spot fiyatının, değişiklik sonrası ilk dönemde ve ücretlendirilebilir ağırlık düşmeye devam ederken kilogram başına 5,80 ABD dolarından gerilediği görüldü. İlk zayıflığın ana nedeni yeni uçak kapasitesi değil, talepteki düşüş olarak öne çıktı.

Bu, Çin-Avrupa hattındaki tüm fiyatların tek yönde hareket ettiği anlamına gelmiyor. Hava kargo fiyatları; kapasite kesintileri, yakıt maliyetleri, yoğun sezon rezervasyonları ve ağların yeniden düzenlenmesiyle hızlı değişebilir. Ancak kalıcı sonuç daha net: Yeni AB kuralı, Avrupa’ya düşük maliyetli doğrudan tüketici paketi taşımacılığını destekleyen önemli bir unsuru zayıflattı.

ABD hattı daha dayanıklı kaldı

Kuzey Amerika ile karşılaştırma dikkat çekici. Çin ve Hong Kong’dan ABD’ye toplam hacim ağustosta yıllık bazda hâlâ %13 daha yüksekti; ancak büyüme hazirana göre yavaşladı.

Bu ayrışma, Avrupa’daki düşüşün Çin ihracatındaki genel bir çöküşten ya da küresel kapasite fazlasından kaynaklanmadığına işaret ediyor. ABD hattında farklı düzenleyici koşullar, devam eden e-ticaret ve genel kargo talebi ile taşıyıcıların kapasiteyi başka rotalara kaydırabilmesi destekleyici olmuş olabilir.

Avrupa zayıfladı diye küresel piyasa zayıflamadı

Ağustos verileri, Çin’den Avrupa’ya e-ticaret akışındaki düşüşe rağmen küresel hava kargoda dayanıklılığın sürdüğünü gösterdi. Bir piyasa değerlendirmesine göre dünya genelinde hava kargo talebi ağustosta yıllık bazda %6 arttı. Spot fiyatlar da bir yıl öncesinin belirgin üzerinde kalırken, temmuza göre aylık bazda geriledi. 17

IATA ise temmuzda küresel hava kargo talebinin yıllık bazda %3,9, kapasitenin ise %1,7 arttığını bildirdi. Başka bir deyişle talep, kullanılabilir kapasiteden daha hızlı büyümeyi sürdürdü. 18

Bu tablo, yoğun sezon öncesinde rota seçici bir piyasa görünümüne işaret ediyor:

• Çin/Hong Kong-Avrupa: Satıcılar fiyatlama, gümrük verisi, sipariş birleştirme, stok ve dağıtım modellerini uyarlayana kadar yapısal olarak daha zayıf kalabilir.
• Diğer ticaret rotaları: Talebin canlı ve kapasite artışının sınırlı kaldığı yerlerde güçlü seyretmeye devam edebilir.
• Küresel fiyatlar: Genel olarak destek bulabilir; ancak her bölge ve ürün grubunda aynı yönde hareket etmesi beklenmemeli.

Yoğun sezon öncesi izlenecek sinyaller

Ağustosun son haftasında Çin/Hong Kong-Avrupa hattındaki ücretlendirilebilir ağırlığın haftalık bazda artması, haziran başından beri kaydedilen ilk yükseliş oldu. Bu gelişme, rotanın kısa vadede dip seviyeye ulaşmış olabileceğini düşündürüyor; ancak tam bir toparlanmanın kanıtı sayılmaz.

Yoğun sezon için asıl soru, satıcıların yeni düzene ne kadar hızlı uyum sağlayacağı. Siparişlerin birleştirilmesi, vergi maliyetinin kısmen üstlenilmesi, ürün çeşitlerinin değiştirilmesi ya da stokların Avrupa içinde konumlandırılması hava kargo talebinin bir bölümünü geri getirebilir. Buna karşılık bu adımlar, eski doğrudan paket modeline bağımlılığı azaltarak taşınan yükün yapısını da değiştirebilir.

Sonuç

AB’nin geçici 3 avroluk vergisi ve daha ağır gümrük verisi gereklilikleri, Çin ve Hong Kong’dan Avrupa’ya gönderilen düşük değerli e-ticaret paketlerinin ekonomisini bozdu. İlk etki, bu koridorda sert hacim kaybı ve daha yumuşak spot navlunlar oldu.

Bununla birlikte, küresel hava kargo piyasası daha dayanıklı kaldı. Diğer rotalardaki talep ve sınırlı kapasite artışı piyasayı desteklemeyi sürdürdü. Taşıyıcılar, nakliyeciler ve satıcılar açısından yoğun sezonun mesajı geniş tabanlı bir zayıflık değil; Avrupa’ya yönelik e-ticaret taşımalarının artık farklı fiyatlanması ve planlanması gereken daha parçalı bir piyasa. 1218