Belçika, McKinsey’nin Brüksel Hesaplarındaki 65,2 Milyon Avroya El Koydu

Belçika makamları, Fransız soruşturmacıların talebi üzerine 19 Ağustos’ta McKinsey & Company’nin Brüksel’deki hesaplarında bulunan 65.244.757,07 avroya el koydu. İşlem, Fransa’da süren ağırlaştırılmış vergi kaçakçılığı gelirlerini aklama şüphesine ilişkin soruşturma kapsamında alınmış geçici bir malvarlığı tedbiri; McKinsey’nin ya da herhangi bir kişinin suçlu bulunduğu anlamına gelmiyor. 19

El konulan para neyi ifade ediyor?

Fransız ve Belçikalı makamların iş birliğiyle Brüksel’deki McKinsey hesaplarına el konuldu. Fransız savcıların açıklamasına göre tutar, dosyada hesaplanan tahmini vergi zararının yüzde 96’sına karşılık geliyor. Başka bir deyişle savcılığın bu aşamadaki tahmini kaybının neredeyse tamamı güvence altına alınmış oldu. 911

El koyma kararı, soruşturma sürerken varlıkların korunmasını amaçlar. Tek başına verginin hukuka aykırı biçimde kaçırıldığını, paranın aklandığını veya nihai bir cezanın verileceğini göstermez.

Soruşturma nasıl başladı?

Fransa’nın mali suçlarda uzmanlaşmış ulusal savcılığı olan Parquet National Financier (PNF), Mart 2022’de ön soruşturma başlattı. Bu adım, Fransız Senatosunun özel danışmanlık şirketlerinin kamu politikalarındaki artan kullanımı ve etkisine ilişkin çalışmasının ardından geldi. 15

Senato incelemesi, McKinsey Fransa’nın kurumlar vergisi uygulamalarına ilişkin soru işaretleri doğurmuştu. Dönemin haberlerinde, şirketin Fransa’da kamu kurumlarıyla yürütülen işler de dâhil olmak üzere önemli faaliyetleri bulunmasına rağmen on yıl boyunca kurumlar vergisi ödemediğinin bildirildiği yer aldı. 516

PNF’nin dosyası, McKinsey’nin Fransa’daki vergi statüsüne odaklanıyor ve ağırlaştırılmış vergi kaçakçılığı gelirlerini aklama şüphesini inceliyor. 516

İncelenen vergi ve fiyatlandırma düzenlemeleri

Soruşturmacılar, McKinsey Fransa’nın vergilendirilebilir kârının grup içindeki yurt dışı şirketlere yapılan ödemeler veya bu şirketlerden kaynaklanan giderlerle azaltılıp azaltılmadığını araştırıyor. Temel soru, şirket içi fiyatlandırma düzenlemelerinin Fransa’da yaratılan ekonomik faaliyet ve değeri doğru biçimde yansıtıp yansıtmadığı.

Bunlar hâlen soruşturma kapsamındaki iddialar; mahkemenin ulaştığı bir sonuç değil. Mevcut haberler, McKinsey’nin kârını hukuka aykırı biçimde başka ülkelere aktardığını ya da el konulan tutarı kesin olarak borçlu olduğunu ortaya koymuyor. 15

Fransız makamları, Mayıs 2022’de Paris ofisi de dâhil McKinsey grubuna ait yerlerde arama yaptı. Savcılar 2025 ve 2026’da tanıklar ile şüphelilerin ifadelerine başvurdu; Brüksel’deki el koyma da sınır ötesi adli yardım sürecinin sonucu oldu. 117

Neden siyasi açıdan da gündem oldu?

Vergi dosyası, Emmanuel Macron yönetiminin dışarıdan danışmanlık hizmeti alma eğilimi üzerine yürüyen daha geniş tartışmanın içinde ortaya çıktı. Senato incelemesi, danışmanlık şirketlerinin kamu politikalarındaki rolünü mercek altına alırken McKinsey’nin Fransa’daki vergi düzenlemelerini de kamuoyu ve savcılık gündemine taşıdı. 16

Ancak bu siyasi arka plan, vergi soruşturmasının sonucunu belirlemiyor. Mevcut dosya, vergi kaçakçılığı gelirlerini aklama şüphesi etrafında yürürken kamuoyundaki ayrı tartışma, Fransız devletinin danışmanlık firmalarından aldığı hizmetlerin kapsamı ve rolüyle ilgili.

Dosyada gelinen aşama

65,2 milyon avroluk el koyma, dört yıldır devam eden soruşturmada atılan en somut mali adımlardan biri. Buna karşın soruşturma devam ediyor. McKinsey usulsüzlük iddialarını reddediyor, Fransa’daki geçerli vergi kurallarına uyduğunu ve yetkililerle iş birliği yaptığını söylüyor. 175

Şimdilik kritik ayrım şu: Savcılar, tahmini vergi zararına büyük ölçüde denk düşen bir tutarı güvence altına aldı; fakat el koyma, mahkûmiyet ya da nihai mali sorumluluk tespiti değil. 91