ABD-İran çatışmasındaki tırmanış Avrupa borsalarını nasıl etkiledi?

Avrupa piyasalarında çarşamba gününün ana teması riskten kaçış oldu. ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden şiddetlenmesi petrol fiyatlarını yukarı iterken, dünya genelindeki tahvil satışları enflasyonun kalıcı olabileceği ve merkez bankalarının faizleri daha uzun süre yüksek tutacağı endişesini güçlendirdi.

Hisseler bir ayın dip seviyelerine yaklaştı

Pan-Avrupa STOXX 600 endeksi günü %0,2 düşüşle 645,94 puanda tamamladı. Endeks, seans içinde bir ayın en düşük seviyesine geriledikten sonra kayıplarının bir bölümünü telafi etti.

Almanya’da DAX erken işlemlerde %0,2 eksideydi. Diğer büyük ulusal endeksler için çarşamba gününe ait doğrulanabilir kapanış rakamları sağlanan kaynaklarda ayrıntılı biçimde yer almıyor. Bununla birlikte, haftanın önceki işlem gününde STOXX 600 %0,6 düşerek bir aydan uzun sürenin en düşük seviyesine inmişti. Endeks buna rağmen ağustos ayında üst üste beşinci aylık yükselişini kaydetmişti. 235

Yükselen tahvil getirileri, özellikle faizlere duyarlı hisseler üzerinde baskı yarattı. Medya sektörü %1,5 düşüşle günün en zayıf grubu olurken, telekom hisseleri daha iyi performans gösterdi. Nokia, Euro STOXX 50 endeksine yeniden alınacağının açıklanmasının ardından yaklaşık %2 yükseldi. Nokia’nın yerini alacağı Volkswagen’ın hisseleri ise geriledi. 6

İtalyan bahis şirketi Lottomatica, İspanyol Cirsa’yı satın alacağını duyurmasının ardından %6,3 düştü ve işlemleri geçici olarak durduruldu. 6

Petrol, tahviller ve ECB beklentileri aynı anda baskı yarattı

ABD-İran çatışmasındaki yeni saldırılar, Brent petrolünü varil başına 95 doların üzerine taşıyarak altı haftanın en yüksek seviyesine çıkardı. Petrol ve diğer enerji maliyetlerindeki artış, euro bölgesinde enflasyonun yeniden hızlanabileceği endişesini artırdı.

Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz politikasına ilişkin beklentiler de sertleşti. Almanya’nın 10 yıllık tahvil getirisi Nisan 2011’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Piyasa fiyatlamaları, ECB mevduat faizinin Mart 2027’ye kadar %3’e ulaşma olasılığını bir hafta önceki %25 seviyesinden yaklaşık %40’a çıkardı.

Euro bölgesi enflasyonunun ağustos ayında enerji maliyetlerinin etkisiyle %3’ün üzerine çıkması, ECB’nin izleyen haftaki toplantısında faiz artırabileceği beklentisini zaten güçlendirmişti. 5

Ancak tahvil piyasasındaki satışların nedeni yalnızca jeopolitik gerilim değildi. Yükselen enerji fiyatları, yüksek ve büyümeye devam eden kamu borçlarına ilişkin kaygıların üzerine eklendi. Bu durum, yatırımcıların devlet tahvillerini daha yüksek getiri talep ederek fiyatlamasına ve uluslararası ölçekte borçlanma maliyetlerinin artmasına yol açtı. 1

Lufthansa, doğal gaz ve diğer başlıklar

Lufthansa’nın bazı uçuşları askıya alması, bölgedeki istikrarsızlığın hava yolu operasyonlarına yansıdığını gösterdi. Ancak sağlanan kanıtlar askıya alınan güzergâhları, uygulamanın süresini veya bunun Lufthansa hisseleri üzerindeki etkisini ayrıntılandırmıyor. Bu nedenle daha kapsamlı bir sonuç çıkarmak mümkün değil.

Avrupa doğal gaz fiyatlarının son günlerde yükseldiği bildirildi; ancak mevcut kaynaklar çarşamba günkü kesin fiyat değişimini, arz kesintisinin boyutunu veya fiziksel tedarik akışlarındaki bozulmayı ölçmeye yeterli değil. 5

Benzer biçimde, sağlanan bilgiler Deutsche Bank’ın söz konusu yükseltmesini veya UBS’nin euro bölgesi hisselerine ilişkin özel görünümünü doğrulamak için yeterli ayrıntıyı içermiyor. Altının jeopolitik gerilime rağmen nasıl hareket ettiği, Avrupa hisse fonlarına para giriş-çıkışlarının boyutu ve haftalık endeks performansları konusunda da güvenilir bir rakam verilemiyor.

ABD istihdam verisi iki yönlü risk taşıyor

Yaklaşan ABD istihdam verisi piyasalar açısından iki farklı senaryo yaratıyor. Güçlü bir istihdam raporu, enflasyon baskılarının sürdüğü ve faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağı görüşünü destekleyerek tahvil satışlarını ağırlaştırabilir. Zayıf bir veri ise faiz baskısını hafifletebilir; ancak bu kez yüksek enerji maliyetlerinin ekonomik büyümeyi zedelediğine ilişkin kaygılar derinleşebilir.

Bu, mevcut kaynaklarda bağımsız olarak doğrulanmış bir gelişmeden ziyade piyasa dinamiklerine dayanan analitik bir çıkarımdır. Genel tabloda Avrupa hisseleri, klasik bir jeopolitik “güvenli liman” tepkisinden çok stagflasyon riskini yansıtan bir ortamla karşı karşıya kaldı: daha pahalı enerji, daha yüksek iskonto oranları, faaliyetlerde aksama ve artan kamu borcu endişeleri. 168