Yapay zekâ altyapısına küresel yatırım 2050’ye kadar 31,6 trilyon dolara ulaşabilir

PwC’nin Oxford Economics’e hazırlattığı ve 46 ülke ile bölgeyi kapsayan modellemeye göre, yapay zekânın ihtiyaç duyduğu veri merkezi kapasitesine yönelik yatırımlar tek seferlik bir inşaat patlaması olmayacak. Şirket, bu harcamaların çip ve sunucuların düzenli yenilenmesiyle 2050’ye kadar sürecek, uzun soluklu bir yatırım döngüsüne dönüşeceğini öngörüyor. Temel senaryoda küresel toplam yatırım 31,6 trilyon dolar olarak hesaplanıyor. Yapay zekânın daha hızlı benimsenmesi halinde bu tutar 50 trilyon dolara yaklaşabilir. 45

Harcamalar nasıl büyüyecek?

Yıllık küresel veri merkezi sermaye harcamalarının yaklaşık 800 milyar dolardan 2026’da 1,1 trilyon dolara, 2030’da ise 1,8 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor. 5 Model, yalnızca veri merkezi binalarının inşasını değil, bu merkezlerde kullanılan teknoloji ekipmanını da hesaba katıyor. 5

Uzun vadede asıl değişim, harcama kalemlerinin dağılımında yaşanacak. Sunucular, depolama sistemleri, ağ donanımı, merkezi işlem birimleri (CPU) ve grafik işlem birimleri (GPU) gibi ekipmanlar yaklaşık dört ila altı yılda bir yenilenmek zorunda. Bu nedenle bilgi ve iletişim teknolojileri ekipmanının toplam sermaye harcamalarındaki payının 2026’da yaklaşık yüzde 70’ten 2050’de yüzde 93’e çıkacağı tahmin ediliyor. 5

Yatırımın bölgesel dağılımı

PwC’nin temel bölgesel görünümünde en büyük pay ABD’ye ayrılıyor. Buna göre:

• ABD: 15,1 trilyon dolar
• Asya-Pasifik: 8,2 trilyon dolar
• Avrupa: 5,6 trilyon dolar
• Orta Doğu: 1,1 trilyon dolar
• Afrika: 255 milyar dolar 5

Bu rakamlar, ABD’nin küresel toplam yatırımın yaklaşık yüzde 48’ini çekebileceğine işaret ediyor. Asya-Pasifik’teki büyümenin başlıca itici güçleri ise Çin ve Hindistan olarak öne çıkıyor. 5

Senaryolar arasındaki fark

Yapay zekânın beklenenden hızlı yayılması halinde 2050’ye kadar kümülatif yatırım 50 trilyon dolara yaklaşabilir. Gelişmiş çip tedarik zincirlerini aksatabilecek daha sıkı ihracat kontrolleri ise toplam yatırımı yaklaşık 25,5 trilyon dolara düşürebilir. 45

Dijital egemenlik politikalarının toplam harcama üzerindeki etkisi daha sınırlı olsa da yatırımların coğrafi dağılımını değiştirmesi bekleniyor. Bu durumda sermaye, güçlü iç talebe sahip ancak veri merkezi kapasitesi henüz yeterince gelişmemiş ülkelere daha fazla yönelebilir. 5

Elektrik, büyümenin temel sınırı olabilir

Yatırım beklentilerinin önündeki en önemli kısıtlardan biri enerji talebi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) temel senaryosuna göre veri merkezlerinin küresel elektrik tüketimi 2025’te yaklaşık 485 teravatsaatten (TWh) 2030’da 945-950 TWh seviyesine çıkabilir. Bu, yalnızca beş yılda neredeyse iki kat artış anlamına geliyor. 36

Bu tablo, yapay zekâ altyapısı yatırımlarının her ülkeye eşit ölçüde fayda sağlamayabileceğini gösteriyor. Sermayenin; yalnızca potansiyel yapay zekâ talebinin bulunduğu yerlere değil, aynı zamanda uygun fiyatlı ve güvenilir düşük karbonlu elektriğe, yeterli şebeke kapasitesine, çiplere, güçlü bağlantı altyapısına, siber güvenliğe, öngörülebilir politikalara ve yerel toplulukların onayına erişebilen bölgelere akması bekleniyor. 5

Sonuç olarak PwC’nin görünümü, yapay zekâ yarışının yalnızca daha fazla veri merkezi inşa etme meselesi olmadığını ortaya koyuyor. Uzun vadeli kazananları; enerjiyi, gelişmiş işlemcileri ve bu kapasiteyi destekleyecek fiziksel ve dijital altyapıyı aynı anda sağlayabilen pazarlar belirleyecek.