Çin’in ağustos PMI verileri: Fabrikalarda sınırlı iyileşme, ekonomide dengesiz toparlanma

Çin’in ağustos verileri, ekonominin geniş tabanlı bir toparlanmaya geçtiğini değil, özellikle imalat sektöründe sınırlı bir istikrar kazandığını gösterdi. Fabrikalarda üretim ve siparişler toparlanırken imalat PMI’ı 50 eşiğinin altında kaldı; hizmetler ve inşaat daralmayı sürdürdü, iç talep de ihracatın gerisinde kaldı. 25

İmalat toparlandı ama hâlâ daralma bölgesinde

Çin’in resmi imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI), temmuzdaki 49,2 seviyesinden ağustosta 49,8’e yükseldi. Ancak PMI’da 50’nin altındaki değerler daralmaya, üzerindeki değerler ise genişlemeye işaret ediyor. Bu nedenle imalat sektörü ikinci ay üst üste daralma bölgesinde kaldı. 25

Alt endeksler ise manşet veriden daha olumlu bir tablo sundu:

• Üretim endeksi 49,9’dan 50,4’e çıktı.
• Yeni siparişler endeksi 48,5’ten 50,6’ya yükseldi.
• Yeni ihracat siparişleri endeksi 49,6’dan 50,1’e geldi.

Bu üç göstergenin de 50 eşiğini aşması, ağustos ayında fabrika üretimi ile sipariş akışının iyileştiğine işaret etti. 1012

Buna karşın iyileşme, genel imalat göstergesini genişleme bölgesine taşımaya yetmedi. Zayıf iç talep, üreticilerin temkinli beklentileri ve şiddetli yağışlar ile tayfunların yol açtığı aksamalar ekonomik faaliyeti baskılamaya devam etti. 36

Hizmetler iç talepteki açığı kapatamadı

Hizmetler ve inşaat sektörlerini kapsayan resmi imalat dışı PMI, ağustosta 49,0 seviyesinde sabit kaldı. Endeksin 50’nin altında kalması, ekonominin iç talebe daha yakın bu alanlarında toparlanma yerine daralmanın sürdüğünü gösterdi. 7

Birden fazla sektördeki toplam faaliyeti izleyen bileşik PMI üretim endeksi ise 49,3’ten 49,5’e yükseldi. Ancak bu gösterge de 50 eşiğinin altında kaldı. 10

Veriler birlikte değerlendirildiğinde ortaya iki farklı hızda ilerleyen bir ekonomi çıkıyor: İmalat sektörü toparlanmaya çalışırken hizmetler ve inşaat, ekonomiyi geniş tabanlı bir büyümeye taşıyacak ivmeyi üretemedi.

İhracat güçlü, iç ekonomi daha kırılgan

Güçlü dış talep, ağustos ayında Çin imalatını destekleyen başlıca unsurlardan biri oldu. Analistler, fabrika faaliyetlerindeki iyileşmenin bir bölümünü denizaşırı siparişlerdeki artışa bağladı. Yeni ihracat siparişleri endeksinin yeniden genişleme bölgesine girmesi de bu değerlendirmeyi destekledi. 24

Bu tablo, ülke içindeki daha zayıf koşullarla tezat oluşturdu. Sanayi üretimi temmuzda yıllık bazda %4,5 arttı; bu oran hazirandaki %5,3’lük artışın altında kaldı. Sabit varlık yatırımları da 2026’nın ilk yedi ayında %6,7 geriledi. Reuters’a göre perakende satışlardaki yavaşlama ve kalıcı iç talep zayıflığı, politika yapıcılar üzerindeki baskıyı yeniden artırdı.

Böylece Çin ekonomisinin ivmesini hanehalkı tüketimi ve hizmetlerden çok imalat ile ihracat taşıdı. Ancak iç talep zayıf kaldığı sürece yalnızca ihracat siparişlerindeki artışın kalıcı bir toparlanma yaratması zor görünüyor. 6

Ekonomistler iki farklı senaryoya işaret ediyor

Daha iyimser yorum, ağustosun bir toparlanmanın başlangıcı olabileceği yönünde. Üretim ve yeni siparişlerin genişleme bölgesine dönmesi, ihracat talebinin dayanıklılığını koruması ve aşırı hava koşullarının etkisinin azalması, önümüzdeki aylarda ekonomik aktiviteyi destekleyebilir. CNBC’nin aktardığı ekonomistler, hava koşullarının normale dönmesi ve yerel yönetimlerin mali harcamaları hızlandırmasıyla yılın ilerleyen dönemlerinde büyümenin güçlenmesini bekliyor. 211

Daha temkinli yaklaşım ise 49,8’e yükselişin yalnızca temmuzdaki beş ayın en düşük seviyesinden kısmi bir geri dönüş olduğu görüşünde. İmalat hâlâ daralırken hizmetler 50’nin altında kaldı ve iç talebin kalıcı biçimde güçlendiğine dair ikna edici bir işaret oluşmadı. Reuters, verilerin geniş tabanlı bir toparlanmadan çok imalat ile hizmetler arasındaki dengesizliğin derinleştiğini gösterdiğini bildirdi. 3

Bu nedenle gözler eylül verilerine çevrildi. Tayfun kaynaklı aksaklıkların azalmasının ardından üretim, siparişler, tüketim ve hizmetler birlikte iyileşirse ağustos verisi toparlanmaya geçişin ilk adımı olarak değerlendirilebilir. Hizmetler ve iç talep zayıf kalırsa, PMI’daki yükseliş kısa süreli bir istikrar işareti olarak kalabilir.

Neden şimdilik büyük teşvik beklenmiyor?

Ağustos verileri, Pekin üzerindeki büyümeyi destekleme baskısını artırdı. Ancak rakamlar ne sürekli ve derinleşen bir gerilemeye ne de ekonomi genelinde ikna edici bir toparlanmaya işaret ediyor. Bu nedenle yakın vadede büyük ölçekli bir teşvik paketinden ziyade kademeli ve hedefli destek adımları daha olası görünüyor. 45

Politika yapıcıların karşı karşıya olduğu sorun, ekonomideki dengesizlikten kaynaklanıyor. İmalat sektörü görece güçlü dış talepten yararlanırken hanehalkı, hizmetler ve iç tüketim daha zayıf halkalar olarak öne çıkıyor. Dolayısıyla yeni desteklerin yalnızca sanayi üretimini artırmaya değil, talep açığını gidermeye odaklanması gerekecek.

Şimdilik en net sonuç şu: Çin ekonomisi fabrika düzeyinde iyileşti, ancak genel olarak kırılganlığını korudu. Eylül verileri, ağustostaki kazanımların hava koşullarındaki geçici bozulmaların sona ermesinin ardından devam edip etmediğini ve iç talebin nihayet ihracatın gücüne yaklaşmaya başlayıp başlamadığını gösterecek.