Fransa ve İspanya’da ağustos enflasyonu: ECB’nin eylül sınavı

Kısa cevap

Fransa ve İspanya’nın ağustos 2026’ya ilişkin öncü verileri, enflasyonun her iki ülkede de yeniden hızlandığını gösterdi. Ancak artışın niteliği büyük ölçüde enerji kaynaklıydı: Orta Doğu’daki çatışmanın petrol ve akaryakıt fiyatları üzerindeki etkisi manşet enflasyonu yukarı çekti. İvme İspanya’da çok daha belirgin oldu. Veriler, piyasaların o dönemde fiyatladığı Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 10 Eylül’deki toplantısında 25 baz puanlık son bir faiz artışı yapacağı beklentisini destekledi. 4715

Fransa: Enflasyon yüzde 2,4’e çıktı

Fransa’da ulusal tüketici fiyat endeksi, ağustosta yıllık bazda yüzde 2,4 arttı. Bu oran temmuzdaki yüzde 2,1’in üzerinde ve yüzde 2,4’lük piyasa beklentisiyle aynı seviyedeydi. Euro Bölgesi ülkeleriyle karşılaştırma için kullanılan uyumlaştırılmış tüketici fiyatları endeksi (HICP) ise temmuzdaki yüzde 2,4’ten ağustosta yüzde 2,7’ye yükseldi. 57

Artışın ana nedeni enerji fiyatları, özellikle de petrol ürünleri oldu. Fransa’da enerji enflasyonu temmuzdaki yüzde 12,6’dan ağustosta yüzde 16,7’ye çıktı. Gıda enflasyonu da yüzde 1’den yüzde 1,1’e yükseldi; taze gıda fiyatlarındaki artış yüzde 5,8’e ulaştı. Buna karşılık hizmet enflasyonu yüzde 2,2’den yüzde 2’ye geriledi, imalat sanayi ürünlerindeki yıllık düşüş ise yüzde 0,7’den yüzde 0,4’e daraldı.

Bu tablo, Fransa’daki yükselişin ekonominin geneline yayılan güçlü bir iç talep baskısından çok enerji şokuyla bağlantılı olduğuna işaret ediyor. Hizmet fiyatlarındaki yavaşlama, artışın şimdilik daha sınırlı bir tabana sahip olduğunu gösteren unsurlardan biri.

Fransa’da aylık TÜFE artışının ağustosta yüzde 0,7 olması bekleniyordu. Ancak INSEE’nin yayımladığı veriler öncü nitelikte ve bazı kalemler için tahminler içeriyor; kesin sonuçların 15 Eylül’de açıklanması planlanıyordu.

İspanya: Yıllık enflasyon yüzde 4,3’e sıçradı

İspanya’da tablo çok daha sertti. Ulusal TÜFE ağustosta yıllık bazda yüzde 4,3 arttı. Temmuzdaki yüzde 3,6’ya göre artış 0,7 puan oldu ve yüzde 4,2’lik piyasa beklentisini hafifçe aştı. Bu, İspanya’da enflasyonun 2023 başlarından bu yana en yüksek seviyelerden birine çıktığını gösterdi.

Eurostat karşılaştırmalarında kullanılan HICP enflasyonu da yüzde 3,9’dan yüzde 4,5’e yükseldi. Buna karşın enerji ve işlenmemiş gıda gibi oynak kalemleri dışlayan çekirdek enflasyon yüzde 3’ten yüzde 2,9’a geriledi. Bu ayrışma önemli: Manşet rakamın güçlü yükselişine rağmen temel fiyat baskısında aynı ölçüde bir genişleme görülmedi.

İspanya Ulusal İstatistik Enstitüsü’ne (INE) göre yükselişin başlıca nedeni özel araçlarda kullanılan yakıt ve yağlayıcıların fiyatlarıydı. Bu kalemler ağustosta yükselirken, bir yıl önce aynı dönemde gerilemişti. Dolayısıyla enerji şokunun yanı sıra, geçen yılki düşük fiyatların yarattığı karşılaştırma etkisi de yıllık oranın yükselmesine katkı verdi. Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları da etkili oldu; bu kalemlerdeki fiyat düşüşü geçen yılın aynı ayına göre daha sınırlı kaldı.

İspanya’da ulusal TÜFE aylık bazda yüzde 0,7, HICP ise yüzde 0,6 arttı. Temmuz ayında aylık TÜFE artışı yüzde 0,3 olmuştu.

Euro Bölgesi ve İspanya’nın 2026 seyri

Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon temmuzda yüzde 2,8’den yüzde 2,9’a yükselmiş ve ECB’nin yüzde 2’lik orta vadeli hedefinin üzerinde kalmıştı. Artışın arkasında özellikle petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Orta Doğu çatışmasının enerji piyasalarına etkisi bulunuyordu. 1015

Fransa ve İspanya’nın ağustos verileri, bu baskının yaz sonunda da sürdüğünü ortaya koydu. İspanya’da ulusal enflasyonun temmuzdaki yüzde 3,6’dan ağustosta yüzde 4,3’e çıkması, ülkenin 2026 boyunca diğer büyük Euro Bölgesi ekonomilerinden daha yüksek seyreden enflasyon görünümünü daha da belirginleştirdi. Buna karşılık çekirdek göstergenin gerilemesi, yükselişin şu aşamada büyük ölçüde enerji ve akaryakıt kaynaklı olduğunu düşündürdü.

ECB için neden önemli?

ECB, Orta Doğu’daki savaşın enflasyonist baskı yarattığını ve enerji fiyatlarının savaş öncesi seviyelerin üzerinde kaldığını daha önce belirtmişti. Banka, enerji fiyatlarının son derece oynak olduğunu ve şokun enflasyon üzerindeki tam etkisinin henüz ortaya çıkmamış olabileceğini vurgulamıştı. 45

Bu nedenle ağustos verileri, 10 Eylül’de 25 baz puanlık bir faiz artışı yapılacağı beklentisini güçlendirdi. Reuters anketinde ekonomistlerin büyük çoğunluğu, eylülde bir artışın ardından faizlerin en az 2027 ortasına kadar sabit tutulmasını bekliyordu. 7

Asıl endişe yalnızca petrol kaynaklı tek aylık bir manşet artışı değildi. Enerji ve akaryakıt maliyetlerinin zamanla gıda fiyatlarına, ücret taleplerine ve hizmet fiyatlarına yansıması, yani ikinci tur etkiler, enflasyonu daha kalıcı hâle getirebilir. ECB açısından kritik soru, enerji şokunun geçici bir arz baskısı olarak kalıp kalmayacağı ya da beklentiler ve ücretler üzerinden ekonominin geneline yayılıp yayılmayacağıydı.

Büyüme üzerindeki bedel

Yüksek petrol fiyatları hanehalkının reel gelirini azaltırken şirketlerin ulaşım, üretim ve enerji maliyetlerini artırıyor. Bu durum enflasyonu yükseltirken büyümeyi de zayıflatabilir.

Kuraklık, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları da tarımsal arzı, gıda fiyatlarını ve tedarik zincirlerini tehdit ediyor. Reuters’ın aktardığı bir tahmine göre, sıcak hava kaynaklı kesintiler Avrupa Birliği’nin 2026 büyümesini yaklaşık yüzde 1 azaltabilir. Bu, ECB’nin resmi tahmini değil; dışarıdan bir kuruluşun değerlendirmesi. 1819

Dolayısıyla ECB, bir yandan hedefin üzerindeki enflasyonu kontrol altına almak, diğer yandan enerji maliyetlerinin ve faizlerin büyüme üzerindeki baskısını sınırlamak zorunda kalıyor.

Fed, dolar ve EUR/USD görünümü

ABD Merkez Bankası (Fed) için ağustos sonundaki tablo, ay ortasındaki “eylülde faiz sabit kalır” beklentisinden daha belirsizdi. Daha önceki zayıf enflasyon verileri yatırımcıları eylülde beklemeye yöneltmişti. Ancak sonraki veriler ve Fed Başkanı Kevin Warsh’ın açıklamaları, eylül ayında faiz artırımı olasılığının yaklaşık yüzde 60’a yükselmesine yol açtı. 1720

Warsh, enflasyonun yüzde 2 hedefine yeterince hızlı döndüğüne ilişkin güven oluşmazsa Fed’in “yapacak daha çok işi” olacağını söyledi. Bu açıklama, yıl sonuna doğru faiz indirimleri beklentisini daha koşullu hâle getirdi ve ABD faiz patikasına ilişkin belirsizliği artırdı. 21

Mevcut kaynaklar, ağustos sonu için doğrulanmış tek bir EUR/USD seviyesi ya da yıl sonuna ilişkin kesin ABD faiz fiyatlaması sunmuyor. Bu nedenle güvenilir biçimde belirli bir kur veya yıl sonu faiz oranı vermek mümkün değil. Yön açısından bakıldığında, daha şahin bir ECB avroyu destekleyebilir; aynı anda Fed’in de daha şahin fiyatlanması ise doları güçlendirebilir. EUR/USD’nin yönü, hangi merkez bankası için faiz artışı beklentisinin daha fazla güç kazandığına bağlı kalacaktı.