Sızdırılan FIFA etik dosyası Infantino hakkında ne gösteriyor?

Sızdırılan 2016 tarihli FIFA etik soruşturması dosyası, Gianni Infantino’nun başkanlığının ilk aylarında seyahatler, ağırlamalar, harcamalar ve atamalarla ilgili ciddi soru işaretleri doğduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte, bağımsız etik süreci Infantino’nun FIFA Etik Kuralları’nı ihlal etmediği ve aldığı faydaların o dönemde yürürlükte olan kurallar açısından usulsüz sayılamayacağı sonucuna vardı. 19

Bu ayrım önemli: Dosya, tek başına bir suç işlendiğini kanıtlamıyor; ancak FIFA başkanlığının başlangıcında şeffaflık, çıkar çatışması ve bağımsızlık görüntüsü konularında neden tartışma çıktığını gösteriyor.

Infantino’nun özel jet seyahatleri

Dosya hakkında yapılan haberlere göre Infantino, FIFA başkanlığının ilk aylarında Vladimir Putin yönetimiyle ve Katar’la bağlantılı özel uçaklarda seyahat etti. Bu uçuşlar arasında Putin’le ve Katar Emiri’yle yapılan görüşmelerle bağlantılı seyahatler de bulunuyordu. 2412

Belgelerde ayrıca Rus iş insanı Leon Semenenko’nun düzenlediği bir uçuşla Milano’dan Roma’ya gidildiği anlatılıyor. Vatikan ziyareti, Papa Francis’le görüşmenin yanı sıra Infantino’nun eşi ve annesinin de dahil olduğu özel seyahat unsurlarını bir araya getiriyordu. Infantino, Papa’yla görüşmesini özel nitelikte bir buluşma olarak tanımladı; ancak seyahatin koşulları etik soruşturmasının parçası oldu. 245

Buradaki mesele yalnızca özel uçak kullanılması değildi. Soruşturmanın odağında, üçüncü taraflarca karşılanan uçuş ve ağırlamaların FIFA başkanında bir yükümlülülük duygusu yaratıp yaratamayacağı veya görevine ilişkin çıkar çatışması görüntüsü doğurup doğurmayacağı vardı. FIFA etik soruşturmacıları sonunda bu uçuşların yürürlükteki kuralları ihlal etmediği sonucuna vardı. 912

Soruşturma Infantino’yu akladı, ancak yönetim sorularını ortadan kaldırmadı

Sızdırılan dosyaya ilişkin haberlere göre soruşturma, Infantino’nun göreve başlamasından kısa süre sonra yapılan yedi resmi şikâyeti inceledi. Soruşturmayı Vanessa Allard yürüttü ve iddialar bakımından Infantino’yu akladı. FIFA’nın kamuoyuna açıkladığı sonuç da FIFA Etik Kuralları’nın ihlal edilmediği ve ilgili düzenlemeler kapsamında usulsüz bir menfaat sağlanmadığı yönündeydi. 179

Bu sonuç, hukuki ve olgusal açıdan değiştirilmemesi gereken bir noktaya işaret ediyor: 2016 soruşturması, Infantino için FIFA etik kuralları bakımından bir aklanmaydı. Ancak bu karar, dosyada anlatılan her uygulamanın eleştiriden muaf olduğu anlamına gelmiyor. Aksine belgeler, yeni başkanlığın daha ilk döneminde şeffaflık, bildirim yükümlülükleri ve bağımsızlık görüntüsüyle ilgili tartışmaların bulunduğunu gösteriyor.

Maaş tartışması ve atamalar da gündemdeydi

Sızdırılan materyal, Infantino’nun iş sözleşmesiyle ilgili bir anlaşmazlığı da içeriyor. Infantino’nun, 2 milyon İsviçre frangı tutarındaki maaş teklifini imzalamayı reddettiği ve bu rakamı, Sepp Blatter dönemindeki 3,6 milyon İsviçre frangı ücretle karşılaştırarak “hakaret” olarak nitelendirdiği bildirildi. 212

Diğer şikâyetler ise atama ve işe alım süreçleriyle ilgiliydi. FIFA iç yazışmalarına ilişkin önceki haberlerde, üst düzey pozisyonlara adayların uygunluğu kontrol edilmeden atama yapılması; kişisel harcamalar ve FIFA kaynaklarının kullanımı da iddialar arasında sayılmıştı. 114

Haberlere göre soruşturmanın sonucu, bu konularda Infantino’nun etik kurallarını ihlal ettiği yönünde değildi. İşe alımdaki usul sorunlarının sorumluluğu, ilgili haberlerde FIFA’nın insan kaynakları birimine bağlandı. Bu iddialar ve soruşturma bulguları, daha sonraki bir ceza mahkûmiyeti ya da mahkeme kararı olarak değil, sızdırılan incelemenin içeriği olarak aktarılmalı.

Eski dosya, bugünkü FIFA güç mücadelesinin neresinde?

Etik dosyasının yeniden gündeme gelmesi, Infantino’nun FIFA’nın terk edilen özel yatırım planı nedeniyle ayrı bir baskıyla karşı karşıya olduğu döneme denk geliyor. UEFA, 27 Ağustos’ta bir ABD mahkemesine başvurarak olası bir İsviçre ceza başvurusunda kullanılmak üzere belge ve tanık ifadelerine erişim talep etti. UEFA, FIFA organizasyonlarıyla bağlantılı ticari hakların yeni bir yatırım yapısına aktarılması planıyla ilgili “cezai kötü yönetim” iddiasını değerlendirdiğini belirtiyor. 1718

Bu başvuru, delil toplama amacı taşıyan bir adım; bir ceza davası veya suçlama değil. Aynı şekilde, Infantino’nun bu plan kapsamında suç işlediğini kanıtlamıyor. 2016’daki FIFA etik aklanması güncel tartışma için bağlam sağlasa da UEFA’nın çok daha sonraki yatırım planına ilişkin iddiaların esasını belirlemiyor.

Infantino, yoğun muhalefetin ardından özel yatırım önerisini geri çekti. Projenin bölünmelere yol açtığını ve başlangıçtaki amacına artık hizmet etmediğini söyledi. Plan kapsamında FIFA’nın 211 üye federasyonuna destek vermeleri karşılığında mali teşvikler sunulmuştu.

Futbol yönetimindeki siyasi baskı da görünür hale geldi. Concacaf Başkanı Victor Montagliani, Infantino’dan Dominik Cumhuriyeti’ndeki bir gençlik turnuvasına katılmamasını istedi. Montagliani, başkanın varlığının, liderliğine yönelik muhalefet nedeniyle organizasyonun önüne geçeceğini savundu. Reuters’a göre Infantino, yatırım önerisinin çökmesinin ardından UEFA, Asya Futbol Konfederasyonu ve Concacaf’ın baskısıyla karşı karşıya kaldı.

Ayrı bir U15 turnuvası projesi

Infantino’yla ilişkilendirilen bir başka proje ise beyzboldaki Little League World Series’den kısmen esinlenen, FIFA’nın 211 üye federasyonunun tamamını kapsayacak bir U15 “Dünya Kupası” veya futbol festivali önerisiydi. Haberlere göre FIFA, organizasyonun geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi için özel yatırımcılarla görüşmeler yaptı.

Daha sonraki bir haberde, Infantino’nun gençlik projesi için dış yatırım arandığını FIFA Konseyi’ne bildirmediği öne sürüldü. Mevcut haberler, önerinin ve yatırım görüşmelerinin varlığına işaret ediyor; ancak Bakü’de düzenlenecek kesinleşmiş bir turnuva ve festivalin resmen ilan edildiğini kanıtlamıyor.

Sonuç: Aklanma ile yönetim tartışması aynı şey değil

Sızdırılan dosya, Infantino’nun 2016’da suçlu bulunduğunu göstermiyor. Dosya; Rusya, Katar ve güçlü siyasi ve ticari çevrelerle bağlantılı özel jet seyahatlerinin, Vatikan güzergâhının, maaş görüşmelerinin ve işe alım uygulamalarının FIFA başkanlığının ilk döneminde ciddi biçimde incelendiğini, ancak soruşturmanın etik aklanmayla sonuçlandığını gösteriyor. 19

Dosyanın bugünkü önemi daha çok itibari ve siyasi. Eski tartışma, FIFA’da şeffaflık ve gücün merkezileşmesi konusundaki eleştirileri güçlendiriyor. UEFA’nın mevcut hukuki girişimi ise çok daha sonraki ve ayrı bir yatırım planıyla ilgili. Bu başlıklar FIFA’nın yönetimi sorusunda kesişse de delil ve hukuk bakımından birbirinden ayrı meseleler olarak kalıyor.